Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/9678 K.2024/12023

Taraflar arasındaki sürekli iş göremezlik derecesinin ve bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulüyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili ile davacı vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı Borusan Mannesmann Boru San. ve Tic.A.Ş. çelik boru üretimi ile iştigal etmekte olduğu, üretim tesislerinden birinin de Ata Mh. Sanayi Cd.

No:54/68 Gemlik Bursa adresindeki fabrika olduğu, davalılardan ...'un davacı şirket bünyesinde Gemlik fabrikasında çalışmakta iken 20 Mayıs 2009 tarihinde iş kazası geçirdiği ve bu kazada yaralandığı, kaza sonrasında diğer davalı ... tarafından gerekli tahkikat işlemleri başlatıldığı, davalı ...

Kurum kayıtlarında 02.03.2010 tarihinden itibaren sürekli iş göremezlik durumuna girdiği, SGK İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kurum Sağlık Kurulunun 19.01.2017 tarih ve 184 sayılı raporunda davalı ...'un iş kazası nedeni ile maluliyet oranı %100 ve başkasının bakımına muhtaç olarak belirlendiği, davalı SGK'nın söz konusu malüliyet oranını baz alarak alarak, 01.04.2010 tarihinden geçerli olan, 13.10.2020 onay tarihli İlk peşin sermaye değerini de 686.126,42 TL olarak belirlediği,

davalı ... söz konusu iş kazası nedeniyle uğradığı maddi ve manevi zararların tazmini için davacı şirket aleyhine Bursa 8. İş Mahkemesinin 2017/129 Esas sayılı dosyası ile dava açtığı, söz konusu dava dosyasında yapılan yargılama esnasında malüliyet oranına yaptığı itiraz neticesinde malüliyet tespiti için dosya Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Adli Tıp 3. İhtisas Kuruluna gönderildiği, Adli Tıp 3.İhtisas Kurulunun 08.04.2019 tarihli 6293 sayılı kararı ile iş kazalı ...'un iş kazası nedeni ile maluliyet oranının %85 olduğu ve başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı belirlendiği,

bu rapora yapılan itiraz neticesinde dosyanın bu kez Adli Tıp 2. Üst Kuruluna gönderildiği ve nihai karar merci olan Adli Tıp 2.Üst Kurulu 27.02.2020 tarihli 360 sayılı kararı ile iş kazalı ...'un iş kazası nedeni ile maluliyet oranının %85 olduğu ve başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığına karar verdiği ve ...'un malüliyet oranı %85 olarak kesinleştiği, Bursa 8.İş Mahkemesinin 2017/129 Esas sayılı dosyasında Mahkemenin maddi tazminat hesabı yapılırken tenzil edilmesi gereken,

bağlanan sürekli iş göremezlik gelirinin peşin sermaye değerinin %85 malüliyet oranına göre ne olduğunun Sosyal Güvenlik Kurumu Bursa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne sorduğu, Kurumun Mahkemeye gönderdiği 09.02.2021 tarihli cevabi yazısında "... T.C.

Kimlik numaralı ...’a 20.02.2009 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu Müdürlüğümüzce 8/249429 tahsis numarası ile İstanbul Bölge Sağlık Kurulunca %100 sürekli işgöremezlik derecesi üzerinden gelir bağlanmıştır.İlgide kayıtlı yazınızda Bursa 2. İş Mahkemesinin 2017/129 Esas sayılı dosyasında Adli Tıp 2. Üst Kurul raporu doğrultusunda ilgili kurumunun vermiş olduğu kararlar Kurumumuz işlemleri yönünden herhangi bir bağlayıcılığı bulunmamaktadır.

Ancak Kurumumuzun taraf olduğu davada maluliyet derecesinin Mahkeme kararı ile tespit edilmesi halinde gerekli işlem yapılacaktır." şeklinde bir cevap verdiği, davalı ... Kurumunun söz konusu cevabi yazısı gereği gerek Bursa 8. İş Mahkemesinde görülmekte olan davada hesaplanacak maddi tazminat tutarının doğru ve yasaya uygun şekilde hesaplanabilmesi gerekse Sosyal Güvenlik Kurumunun, davacı şirket aleyhine (işveren olması hasebiyle) açabileceği rücu davasında,

talep edilebilecek bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin doğru bir şekilde tespiti (ve her iki dava içinde delil teşkil etmesi) için iş bu davayı açtıkları iddiasıyla davalı ...'un malüliyet oranının Adli Tıp 2.üst Kurulunun belirlediği %85 olarak veya daha az ise belirlenecek oran olarak tespitine ve yine %85 oranına veya daha az ise belirlenecek malüliyet oranına göre sigortalıya bağlanan sürekli iş göremezlik gelirinin ilk peşin sermaye değerinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; kazalı sigortalı ...'un 20.02.2009 tarihinde geçirdiği iş kazası sebebiyle meslekte kazanma gücü kaybı oranı tespiti için Kuruma 23.06.2015 tarihinde başvuruda bulunduğu, işbu başvuru neticesinde Kurum İş Kazası ve Meslek Hastalığı Değerlendirme Komisyonu tarafından 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi hükümleri dahilinde kazanın iş kazası olduğuna karar verilerek İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kurum Sağlık Kurulunca sürekli iş göremezlik derecesi tespit kararı verildiği, verilen bu karar gereği kazalı sigortalı ...'un meslekte kazanma gücü kaybı oranı %100 olarak belirlendiği,

Kurumca kendisine 8/249429 tahsis numarası ile İstanbul Bölge Sağlık Kurulunca belirlenen %100 sürekli iş göremezlik derecesi üzerinden gelir bağlandığı, davacı tarafından dosyaya sunulan ve %85 oranında maluliyet tespiti yapıldığı ve maluliyetin %85 olarak kesinleştiği ifade edilen Adli Tıp 2. Üst Kurulu Raporunun Kurum tarafından bağlayıcılığı bulunmamakla birlikte kabulünün de mümkün olmadığı, davacının Bursa 8. İş Mahkemesi 2017/129 Esas sayılı dosyası ve bu dosyadan alınan raporları dayanak göstererek işçinin maluliyet oranının %85 olduğu iddiasının kabulü ve bağlayıcılığı olmadığı,

Kurumca söz konusu iş kazası çerçevesinde gerekli tetkikatların yapıldığı ve maluliyet oranının %100 olarak belirlenmiş olduğu ve buna göre PSD hesabı yapıldığı, Kurumca yapılan tüm işlemler yasa ve usule uygun olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı sigortalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu iş kazası nedeniyle taraflarınca açılan Bursa 8. İş Mahkemesinin 2017/129 Esas sayılı dosyasında Adli Tıp İkinci Üst Kurulunun 27.02.2020 tarihli 360 sayılı kararı ile maluliyet oranı %85 olarak belirlendiği ve maluliyet oranı bu suretle kesinleştiği, bu nedenle davacı tarafça açılan ve davalı sigortalının kesinleşmiş maluliyet oranının %85 olduğuna dair talep sonucunu kabul ettikleri, maluliyet oranının %85'den daha az olduğuna ilişkin davacı talebinin ise yersiz olduğu,

kabul etmedikleri, ayrıca sigortalıya %85 maluliyet oranına göre bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin tespiti Bursa 8.İş Mahkemesinin 2017/129 Esas sayılı dosyasında belirlenmiş (İ.P.Değer:408.262,24 TL) olduğundan bu talebin yerinde olmadığı,

diğer taraftan SGK'nın taraf olduğu işbu davada, davacı ve sigortalı (davalı) bakımından kesinleşmiş %85 maluliyet derecesi onaylandığında, SGK sigortalıya %85 maluliyet oranına göre iş kazası sigorta kolundan bağlayacağı geliri ve ilk peşin sermaye değerininin belirlemiş olacağından davacının bu talebinin bu bakımından da yerinde olmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile dosya kapsamında celp edilen Kurum kayıtlarının ve Bursa 8.İş Mahkemesinin 2017/129 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacının geçirmiş olduğu iş kazası sebebiyle ATK 3. İhtisas Kurulu ve ATK 2.Üst Kurul raporlarının dosya içine alındığı, İstanbul Adli Tıp Kurumu 2. Üst Kurulunca 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak rapor düzenlendiği, dosya kapsamında bulunan bu raporun yukarıda açıklanan yasal düzenlemeye uygun olarak alındığı,

usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından ATK 2. Üst Kurul raporu hükme esas alınarak, rapor doğrultusunda ... oğlu 1967 doğumlu ...'un 20.05.2009 tarihinde maruz kaldığı iş kazasına bağlı frontal çökme kırığı, intraserebral hematom ve beyin ödemi yaralanması nedeniyle,

geçici işgöremezlik süresi sonundan itibaren mevcut bulgulara göre kalıcı olduğu değerlendirilen mental yetmezlik ve kraniektomi defekti alanı arızaları nedeniyle olay tarihinde yürürlükte olan 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve meslek grup numarası Grup 6 kabul olunarak:Gr6 I(18Bb.57) A %65 Gr6 I(1G50) A %54 Balthazard formülüne göre %83.9 E cetveline (yaşına) göre %85.0 (yüzdeseksenbeşnoktasıfır) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağının tespitine, bilirkişi ...

Uğurlu tarafından hazırlanan 29.06.2022 tarihli rapora %85 iş göremezlik oranı ve başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı durumuna göre PSD tutarının 408.245,22 TL olarak hesaplandığı gerekçesiyle davanın kabulü ile ... oğlu 1967 doğumlu ...'un 20.05.2009 tarihinde maruz kaldığı iş kazasına bağlı;

frontal çökme kırığı, intraserebral hematom ve beyin ödemi yaralanması nedeniyle, geçici işgöremezlik süresi sonundan itibaren mevcut bulgulara göre kalıcı olduğu değerlendirilen mental yetmezlik ve kraniektomi defekti alanı arızaları nedeniyle olay tarihinde yürürlükte olan 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve meslek grup numarası Grup 6 kabul olunarak %85.0 (yüzdeseksenbeşnoktasıfır) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağının tespiti ile davalı ...'a 20.05.2009 tarihli kaza nedeniyle bağlanan

gelirin, ilk peşin sermaye değerinin 408.245,22 TL olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Sebepleri 1.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurumun taraf olmadığı tazminat dosyasında alınan ATK raporlarının Kurumu bağlanmadığı iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı sigortalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının sürekli iş göremezlik derecesinin %85 olduğunu kabul ettikleri, ancak davalının dava açılmasına sebebiyet vermediği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

B.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı sigortalı tarafından, dava konusu iş kazasından dolayı maddi ve manevi tazminat istemiyle davacı işverene karşı açılan Bursa 8. İş Mahkemesi'nin 2023/395 Esas sayılı (istinaf kaldırma kararı öncesi 2017/129 Esas) dosyasında yukarıda anılan yasal prosedüre uygun olarak inceleme yapılması, ATK İkinci Üst Kurulunun bu konuda son merci olması ve mütalaasının bağlayıcı nitelikte bulunması, sigortalının sürekli iş göremezlik derecesinin başlangıç tarihinin de belirlenmiş olması,

davacı işverenin taraf olarak yer aldığı anılan dosyada düzenlenen raporlara itibar edilmesinde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı gibi bu durumun; yargılamanın makul sürede sonuçlandırılması ve usul ekonomisi ilkelerine de uygun düşmesi, davacı işveren tarafından Kuruma yapılan başvuruya olumsuz cevap verilmesi, davalılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunması nedeniyle davalıların yargılama giderleri ve vekalet ücretinden de birlikte sorumlu tutulmalarının gerekmesi karşısında davalıların anılan hususlara ilişkin istinaf nedenleri yerinde görülmediği,

ancak davacı tarafın, sigortalıya bağlanacak gelirin ilk peşin sermaye değerinin tespiti talebi yönünden Kurumca henüz çıkarılmış muaraza bulunmadığından ve sürekli iş göremezlik oranının tespitine ilişkin hükmün kesinleşmesi üzerine davacının talebi üzerine veya Kurumca re'sen kesinleşen sürekli iş göremezlik derecesi üzerinden sigortalıya bağlanacak gelirin ilk peşin sermaye değeri hesaplanacağından,

bağlanacak gelirin ilk peşin değerinin miktarı hakkında ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkların da ilgili davada giderilmesi mümkün bulunduğundan ve dolayısıyla davalı sigortalıya bağlanacak gelirin ilk peşin sermaye değerinin tespitini istemekte davacının hukuki yarar bulunmadığından bu isteğin ise hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davalıların istinaf başvurularının kabulü ile Bursa 6. İş Mahkemesinin 30.11.2022 tarih ve 2021/142 Esas 2022/538 Karar sayılı kararının kaldırılmasına,

davanın kısmen kabulü ile davalı sigortalı ...'un 20.05.2009 tarihinde geçirdiği iş kazasından kaynaklı sürekli iş göremezlik derecesinin, geçici iş göremezlik sonu olan 02.03.2010 tarihinden itibaren %85 olduğunun tespitine davalı sigortalıya bağlanması gereken gelirin ilk peşin sermaye değerinin tespiti talebinin, hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesine özetle; maddi tazminat davasındaki zarardan tenzil edileceğinden peşin sermaye değerinin belirlenmesine hukuki yararı bulunduğu iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; tazminat davasındaki raporların Kurum bağlamadığı ve Kurumun savunma hakkının kısıtlandığı iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, sürekli iş göremezlik derecesinin ve bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin tespitine ilişkindir.

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR