Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/10160 K.2025/17655

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının ... sicil numaralı ... reklam ajansında çalıştığı halde 29.03.2006-31.05.2007 tarihleri arasındaki çalışmalarının soyut bir rapor ile iptal edilmesi nedeniyle emekli maaşının durdurulduğunu, Kurumun çalışma süresinin iptali kararının haksız ve dayanaksız olduğunu, bu nedenle SGK'nın ... sicil numaralı iş yerinde 29.03.2006-31.05.2007 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitiyle, maaşın iptali kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 26.03.2013 tarihli dilekçeyle de ıslah talebinde bulunarak, davacının 02.06.2007-30.06.2009 tarihleri arasında ... Plastik Kimya Endüsriel İnşaat Taahhüt Tic. ve San. Ltd. Şti.'de çalıştığının tespitini davalı Kurum işleminin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle. 29.04.2011 tarih, 120780/İNC/46 sayılı inceleme raporunda ... Reklam Matbaa ve Kağıtçılık San. Tic. Ltd.

Şti. ünvanlı iş yerinde adreste rastlanılmadığının, böyle bir iş yerinin hiç bir zaman faaliyet göstermediğinin tespit edildiğini, inceleme raporuna istinaden iş yerinde 08.11.2005 tarihi itibariyle Kuruma bildirilmiş tüm aylık prim hizmet belgelerinin iptali için aylık prim hizmet belgesi istendiğini, belgelerin verilmemesi nedeniyle resen iptal aylık prim hizmet belgesi düzenlendiğini, yapılan işlemlerde usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmadığını, iki iptal işlemine konu davacı çalışmalarının farklı şirketlerde olduğunu, soruşturma raporlarının farklı olduğunu, davacının ıslah talebini kabul etmediğini,

davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 10.04.2018 tarihli kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 10.04.2018 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 01.07.2020 tarihli kararı ile istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 01.07.2020 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "....İnceleme konusu davada Mahkemece yapılan araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir.

Buna göre eldeki davada dava konusu iş yerlerinin sahte olmadığının emsal Yargıtay kararları ile kesinleştiği, fiili çalışmanın gerçek çalışma olduğunun bordrolu tanık beyanları ile ispat edildiği anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiş ise de kabul gerekçesi yerinde değildir.

Dava dışı işyerindeki çalışmaları Kurum denetmen raporu uyarınca iptal edilen ve bunun üzerine ilgili işyerindeki çalışmalarının tespiti davası açan sigortalıların emsal dosyalarda verilen ve kesinleşen hükümler uyarınca anılan işyerinin faaliyette olduğu anlaşılmış olup, bordrolu tanıkların çalışmalarının da fiili olmadığı gerekçesi ile iptali karşısında, davacının çalışmasının fiili olup olmadığına yönelik yapılan araştırma yetersizdir.

Bu sebeple dava dışı işverenlere ait hangi iş yerinde, hangi adreste, kimlerle birlikte çalıştığı davacıdan açıkça sorularak talebi somutlaştırılmalı, işyerinin dava konusu dönemde fiili bir şekilde işletilip işletilmediği zabıta marifetiyle araştırılıp, komşu işyeri çalışanları tespit edilip, işverenler ve davacı hakkında tanık olarak beyanlarına başvurulmalıdır.

Ayrıca bu tür davalarda elde edilecek hükmün, sigortalıyı çalıştıran işverenlerin hak alanını da ilgilendirdiği ve onun yönünden bir takım sorumluluk ve yükümlülükler doğurabileceği belirgin bulunmakla, somut uyuşmazlıkla ilgili dava dışı işverenlere de husumet yöneltilmesi gerektiği açıktır.

Bu bakımdan; dava dışı işverenlerin Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 124. maddesi de nazara alınarak yasal yöntemine uygun biçimde davaya katılımı sağlanmalı, göstereceği tüm kanıtlar toplandıktan sonra yapılacak değerlendirme üzerine elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır...." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamında alınan beyanlar ve ilgili Yargıtay ilamları bir arada değerlendirildiğinde, ... Şirketinin gerçekten faaliyet gösteren bir şirket olduğu, sahte fatura düzenlemek için kurulan bir şirket olmadığı, ... Reklam Şirketinin ise ... Şirketi ile aynı bina altlı üstlü çalıştığı, davacının ... Reklam Matbacılık şirketinde sekreter olarak çalıştığınıda bordro tanık beyanları ile sabit olduğu anlaşılmakla davacının davasının kabulü ile davacının 29.03.2006 - 31.05.2007, tarihleri arasında ... Reklam Matbaa Ltd. Şti.' de 02.06.2007 - 30.06.2009 tarihleri arası ... Elektrik ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketinde çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kararın hatalı olduğunu, Kurum işlemlerinin yerinde olduğunu beyan ile İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR