Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/10387 K.2025/15342

Mahkeme kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin 12/08/1991 tarihinde vergi dairelerine kaydını yaptırarak kendi nam ve hesabına bağımsız olarak çalışmaya başladığını, 1479 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılarak sigortalılığının Bağ-Kur numarası ile tescil edildiğini, davalı Kurumca müvekkilinin 20/04/1994-25/07/2002 tarihleri arasındaki dönem borcunun icra ile tahsil edilmiş olmasına rağmen müvekkilinin 20/04/1994-25/07/2002 tarihleri arasındaki dönemde Bağ-Kur sigortalısı sayılmadığı,

müvekkilinin vergi kayıtlarının bulunmadığı ancak primlerin uzunca bir süre önce icra ile ve düzenli şekilde tahisl edildiğini, primlerin uzun bir süre önce icra kanalı ile tahsil edilip yıllarca nemalandırılması ve neticede müvekkile Bağ-Kur hizmeti verilmemesinin dürüstlük kuralına aykırı olduğunu bildirmekle;

fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı tutularak primlerin yıllar önce icra ile ve düzenli prim ödemesi ile ödenen ve kurumca iptal edilen dönemde kesintisiz olarak 1479 sayılı Kanun kapsamında Esnaf Bağ-Kur sigortalısı olarak tespitine, davacı müvekkilinin tahsis talep tarihini takip eden aybaşı olan tarih itibarı ile yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili açılan davayı kabul etmediklerini, açılan davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini istediğini beyan etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 25.05.2015 tarihli kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Son Bozma Kararı

Mahkeme kararının süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...

Tüm dosya kapsamından, davalı Kurum tarafından davacının 15.10.1996 tarihli icra ödemesine istinaden isteğe bağlı sigortalılık değerlendirmesi yapılarak 28.02.1999 tarihine kadar isteğe bağlı sigortalılık hizmeti verildiği; öte taraftan davacı tarafından 01.03.1999, 26.03.19 99... .06.1999 tarihlerinde 19.500.000,00'er (eski) TL, 30.07.1999 tarihinde 24.000.000,00 TL ve 18.05.2000 tarihlerinde 100.000.000,00 TL prim ödemeleri yapıldığı, Kurum tarafından yapılan açıklamalarda söz konusu ödemelerin 01.10.1996-28.02.1999 dönemlerine sayıldığının belirtildiği,

yapılan işlemler neticesinde icra ödemeleri kapsamında davacı 28.02.1999 tarihine kadar isteğe bağlı sigortalı sayılmış olduğu halde 01.03.1999-18.05.2000 tarihleri arasında yapılan prim ödemelerini de aynı döneme sayarak tarih ve miktarları yazılı işbu prim ödemelerinin dikkate alınmamış olduğu anlaşılmaktadır.

Bu ödemeler de değerlendirilerek ve önceki bozma ilamlarında belirtildiği üzere davacının, isteğe bağlı sigortalılık talebinde bulunduğu 15.11.1999 tarihi sonrasında ödenen primlerin ileriye yönelik olarak isteğe bağlı sigortalılık süresine dahil edilmesi gerektiğinden bu döneme ilişkin ödemelerin isteğe bağlı olarak kaç güne karşılık geldiği davalı Kurumdan sorularak ve yaşlılık aylığı talebi yönünden yapılacak değerlendirmede tüm bu hususlar dikkate alınmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davanın kabulü ile Davacının vergi kaydı bulunmayan 20.04.1994-25.07.2002 tarihleri arası döneme yönelik icra yolu ile tahsilatı yapılan prim ödemeleri gözetilerek, 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamındaki süreleri (07.04.1991-30.06.1991) dışlanmak suretiyle, 07.08.1989- 07.04.1991, 12.08.1991-15.10.1996, isteğe bağlı 16.10.1996-28.02.19 99... .05.2000- 15.05.20 00... .07.2002 17.10.2014 tarihleri arası dönem Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti ile 17/10/2014 tarihli tahsis talebine istinaden 1479 sayılı Kanun'un geçici 10. maddesi uyarınca yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davalı vekili, davanın reddine ve kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ve yaşlılık aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

1.Kısmi yaşlılık aylığını düzenleyen 1479 sayılı Kanun'un geçici 10. maddesinin son fıkrasında; “Bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten önce sigortalı olanlardan, 15 tam yıl prim ödeme süresi ile kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurma koşulunu, bu Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren,

a) 2 tam yıldan fazla, 4 tam yıl veya daha az süre içinde yerine getiren, kadınlara 51, erkeklere 56 yaşını,

b) 4 tam yıldan fazla, 6 tam yıl veya daha az süre içinde yerine getiren, kadınlara 52, erkeklere 56 yaşını,

c) 6 tam yıldan fazla, 8 tam yıl veya daha az süre içinde yerine getiren, kadınlara 53, erkeklere 57 yaşını,

d) 8 tam yıldan fazla, 10 tam yıl veya daha az süre içinde yerine getiren, kadınlara 54, erkeklere 57 yaşını,

e) 10 tam yıldan fazla süre içinde yerine getiren, kadınlara 56, erkeklere 58 yaşını, doldurmaları ve talepte bulunmaları halinde, yaşlılık aylığı bağlanır.” hükmü yer almaktadır.

2.Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 01.06.1960 doğumlu davacının, Mahkeme tarafından kabul edilen sigortalılık süreleri nazara alındığında 15 tam yıl prim ödeme süresi ile 58 yaşını doldurma şartına tabi olduğu, tahsis talebinde bulunduğu 17.10.2014 tarihinde 54 yaşında olduğu, bu durumda tespit edilen tüm sigortalılık sürelerine istinaden davacının 58 yaşını doldurduğu tarihi takip eden aybaşından itibaren 1479 sayılı Kanun'un geçici 10. maddesi kapsamında yaşlılık aylığı kazandığına hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR