Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/10826 K.2025/17677

Bölge Adliye Mahkemesinin kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 03.03.1988 tarihinde Lüleburgaz Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 1984/4 E.- 1984/363 K. sayılı dosyası üzerinden eski eşinden boşandığını, 21.07.1988 tarihinde vefat eden babasından ölüm aylığı almaya başladığını, boşanma kararının 03.03.1988 tarihinde kesinleştiğini, müvekkilinin boşandığı eşinin 21.06.2014 tarihinde vefat ettiğini, müvekkilinin Haziran 2016 tarihine kadar ölüm aylığı almaya devam ederken, hiçbir gerekçe gösterilmeden maaşının SGK tarafından kesildiğini, hukuka aykırı bu duruma ilişkin müvekkiline herhangi bir tebliğ yapılmadan aylığı ve sağlık sigortasının kesildiğini,

müvekkilinin maddi anlamda sıkıntıya ve yoksulluğa düştüğünü belirterek; davalı idarenin maaş kesme işleminin iptaline, müvekkilinin maaşının yeniden bağlanmasına, ödenmeyen aylıkların ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili özetle, davacının eşinden boşandıktan sonra vefat eden babası ... üzerinden aylık almaya başladığını, aylık aldığı dönemde eşi ile beraber yaşadığının müvekkili Kuruma ihbar edildiğini, bu ihbar üzerine belirtilen adreste yapılan araştırma sonucu davacının eski eşi ile birlikte yaşadığının tespit edildiğini, eşinden boşandığı halde fiilen birlikte yaşadıkları tespit edilen eş ve çocukların bağlanmış olan gelirlerinin kesildiğini, Kurumca davacı hakkında gerçekleştirilen işlemin kanuna ve hukuka uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili özetle,

1.Davacının eski eşi ile birlikte yaşadığından bahisle 2016 yılında bir tutanak tutulmuş ve bu tutanağa istinaden müvekkilinin aylığının kesilmiş olduğunu, halbuki müvekkilinin eski eşinin 2014 yılında vefat ettiğini, 2014 yılında vefat eden bir kişi ile 2016 yılında birlikte yaşadığından bahisle aylığının kesilmesinin usul, yasa ve hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

2.Kaldı ki müvekkilinin eski eşinden 03.03.1988 tarihinde boşandığını, babasının ise 21.07.1988 tarihinde vefat ettiğini,

3.Hem davacı hem kamu tanıklarının aynı yöndeki beyanlarının tarafların fiilen bir arada bulunmadıklarını açıkça ortaya koyduğunu, tarafların ikametgah adresleri aynı gözüküyor olsa dahi fiilen bir arada yaşamadıklarını,

4-Tüm bu sebeplerle davanın reddine karar verilmesinin usul, yasa, mantık ve hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, aylığın kesilmesine yönelik tesis edilen işlemin iptali ile yeniden aylık bağlanması istemine ilişkindir.

Davanın, yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56. maddesinin ikinci fıkrasıdır. Fıkrada “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96 ncı madde hükümlerine göre geri alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan madde 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Eldeki davada, davacı ve eski eşinin 03.03.1988 tarihinde boşandıkları,21.07.1998 tarihinde davacının babasının vefat ettiği, davacıya 01.08.1988 tarihinde ölüm aylığı bağlandığı, ihbar üzerine davacı hakkında Kurum denetmeni tarafından 25.05.2016 tarihli araştırma raporunun düzenlendiği, raporun sonuç kısmında boşandığı eşin vefat tarihine kadar birlikte yaşadıkları kanaatine varıldığı, rapora istinaden davacının aylığının 28.05.2016 tarihinde kesildiği, davacının boşandığı eşinin 21.06.2014 tarihinde vefat ettiği, anlaşılmaktadır.

Mahkemece davacıya ödenen aylıkların boşandığı eşi ile fiilen birlikte yaşadığı gerekçesiyle yersiz ödeme olarak kabul edilip davanın reddine karar verilmiş ise de davacının boşandığı eşinin 21.06.2014 tarihinde vefat ettiği anlaşılmakla fiilen birlikte yaşamanın bu tarihte sona erdiği kabul edilerek davacının yeniden aylığa hak kazandığının ve aylık bağlama talebi konusunda karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,