Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/10970 K.2025/17131

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile mütevefa ... arasında yapılan anahtar teslimi inşaat sözleşmesi gereği, müvekkilinin evini yaptığı sırada ...'ın ölümüyle sonuçlanan olaydan sorumlu tutulamayacağını, müvekkilinin kusuru bulunmadığını, işlemin usulsüz olduğu gerekçesi ile iptali için açmış olduğu davada Erzincan İdare Mahkemesinin 2018/1187 Esas, 2019/1069 Karar ve 26.07.2019 tarihli kararda davanın reddine karar verildiğini, Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesi 2019/28 25... /57 Karar ve 24.01.2020 tarihli kararında Erzincan İdare Mahkemesince verilen 26.07.2019 tarih ve E:2018/1187,

K:2019/1069 sayılı kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptalin kesin olarak karar verildiğini beyan ederek yaşanan kazanın iş kazası olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle, Kurum işleminde hata olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, eksik inceleme ile hatalı karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık iş kazası olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

1) Eldeki davaya konu olayın meydana geldiği tarih itibari ile davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesidir. Maddenin birinci fıkrasında iş kazası,

“a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b) (Değişik bend:17.04.2008-5754 s.K./8.mad) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d) (Değişik bend: 17.04.2008-5754 s.K./8. mad) Bu Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır.” şeklinde tanımlanmıştır.

İş kazası nedeniyle sosyal sigorta yardımlarının yapılabilmesi öncelikle Kurumun zararlandırıcı sigorta olayının iş kazası olduğunu kabul etmesine bağlıdır. İş kazası olgusu Kurumca kabul edilmezse somut olayda olduğu gibi sigortalının ya da hak sahiplerinin olayın iş kazası olduğunu dava yolu ile tespit ettirmesi gerekmektedir.

İş kazasını meslek hastalığından ayıran en önemli husus iş kazasının ani meydana gelen bir olay olmasıdır. Ani olayın gerçekleşmesinden sonraki bir vakitte sigortalıda bedenen veya ruhen zararlar meydana gelebilmektedir. Burada önemli olan husus meydana gelen zarar ile ani olay arasında illiyet bağının olup olmadığı meselesidir. Kanunda iş kazası tanımlanırken dıştan gelen bir etkinin varlığından bahsedilmemiştir.

Bu nedenle sigortalının kalp krizi veya beyin kanaması geçirmesi ile intihar etmesi de iş kazası kapsamında değerlendirilmektedir. Burada önemli olan bir husus, olayın iş kazası sayılması ile işverenin kazanın meydana gelmesinde kusuru olup olmadığı halinin karıştırılmaması gerektiğidir. Zira bir olayın iş kazası sayılması ile işverenin kusurunun bulunması durumu aynı değildir.

Önemine binaen belirtmek gerekir ki illiyet bağının varlığı için sigortalının yaptığı iş ile gerçekleşen kaza arasında bir bağ olması gerekmektedir (Özdemir, Halil, Türk Mevzuatında İş Kazasının Tespiti Davaları, Yargıtay Dergisi, Temmuz 2018, cilt 44, sayı 3)

Eldeki davada, 14.10.2017 tarihinde meydana gelen kaza sonucu ...'ın ölümü ile ilgili Kurum tarafından yapılan denetim sonucunda olayın iş kazası olduğuna yönelik işlem tesis edildiği, olayın iş kazası olmadığının tespiti talebi ile eldeki davanın açıldığı, davacının davayı açmakta hukuki yararı bulunmakla birlikte aleyhine iş kazası olmadığının tespiti yapılan dava dışı kazalı ...'ın mirasçılarının da hak alanını ilgilendirmesi nedeniyle Kurumla birlikte davada yer almaları gerektiğinin düşünülmemesi hatalıdır.

Dava dışı ... mirasçılarına 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 124. maddesi gereği husumet yöneltilerek davaya dahil edilmeli ve gösterecekleri deliller toplanılmalı, ayrıca bozma sonrası yapılacak yargılamada olayla ilgili ceza ve idari dava dosyaları da celp edilip incelenerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR