Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/11098 K.2025/18125

Bölge Adliye Mahkemesinin kararı davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı işyerinde 2020 yılının Aralık ayından 2021 yılının Şubat ayına kadar çalıştığını, müvekkilinin, davalının yapmış olduğu mobbing ve baskılara daha fazla dayanamayarak işten ayrıldığını, müvekkilinin işçilik alacaklarından kaynaklı tazminat için zorunlu arabuluculuğa başvuruda bulunduğunu, bu sırada sigortasının yapılmadığını fark ettiğini, müvekkilinin davalıya ait reklam ajansı iş yerinde grafiker olarak çalıştığını belirterek 2020 yılı Aralık-2021 yılı Şubat aylarında kesintisiz olarak çalıştığının tespitine karar verilmesi talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, hizmet talebinde bulunduğu tarihlerde COVİD 19 pandemisi sebebiyle sokağa çıkma kısıtlamalarının olduğunu, bu dönemde işyerinde hiçbir personelin çalışmasının bulunmadığını, davacının kendi iş yerine işi öğrenmek amacı ile fırsat buldukça ve zamanı müsait oldukça gelmiş olduğunu, davalının da bunu kabul ettiğini, fakat iş yerine arkadaşlarını getirmesi nedeniyle işveren tarafından uyarılması sonucunda kendisinin de işe gelmemiş olduğunu belirterek davacının davasının reddini talep etmiştir.

Fer'i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davacının taleplerinin hak düşürücü süre yönünden incelenerek bu sürenin geçmiş olması halinde bu yönde reddi gerektiğini, dava edilen dönemlere ilişkin davacının sigortalı hizmetinin bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının ... sicil no.lu iş yerinde 28.12.2020-28.01.2021 tarihleri arasında davalı ... (... 1...2 ) nezdinde hizmet akdiyle asgari ücretli olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer’i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili özetle;

1.Talep döneminde COVİD-19 pandemisi sebebiyle, iş yerinde hiçbir personelin çalışmadığını,

2.Davacının, müvekkilinden iş yerine fırsat buldukça ve zamanı müsait oldukça, işi öğrenme amacıyla gelip gitmek istediğini, fakat davacı önerisinin aksine sadece birkaç gün iş yerine uğradığını, bu kısa sürede bir çalışması olmadığını, taraflar arasında iş akdinin bulunmadığını,

3.Yeterli inceleme ve araştırma yapılmaksızın, hukuka ve yasaya aykırı şekilde hüküm kurulduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili özetle;

1. Bu davalar kamu düzenini ilgilendirdiğinden işverenin kabulünün dahi tek başına bir hukuki sonuç doğurmayacağı dikkate alınarak yapılacak inceleme ve araştırma ile çalışma olgusunun kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi gerektiğini,

2.Tüm bu hususlar bir arada değerlendirildiğinde ilgili yerel mahkeme kararının eksik inceleme sonucu verildiğini ileri sürerek bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

1.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2. Eldeki davada davacı 2020 yılı Aralık-2021 yılı Şubat tarihlerinde davalıya ait iş yerinde promosyon işinde kesintisiz olarak çalıştığının tespitini istemiş, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de, karar eksik incelemeye dayalı olup toplanan deliller hüküm kurmaya yeterli değildir. Dinlenen tanıklar, davacının hangi tarihte işe başladığı ve ne kadar süre çalıştığı hususunda net beyanda bulunmamış, davalı işveren ise davacının, davalı iş yerinde yalnızca iş öğrenmek için birkaç günlüğüne bulunduğunu beyan etmiştir.

3.Mahkemece davacının işe başlama ve ayrılma tarihleri ile çalışma süresi tereddütsüz biçimde ortaya konulmalı, bu kapsamda davalı yanında çalıştığı belirtilen tanık ...’nın adresi tespit edilerek dinlenmeli, tanıklara davacının işe başlama tarihi ve çalışma süresi sorulmalı, tanık beyanları arasındaki çelişkiler giderilmeli, tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR