Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/11436 K.2025/17517

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının Aksaray Eskil İlçesi ... köyünde yaşadığı dönemde tarımla uğraşıp, çiftçilik yapyğını, pancar da ektiğini, ilk olarak 1999 yılında pancar ekmeye başladığını, ...

Fabrikasına pancar teslim ettiğini ve ilk tevkifat kesintisinin 21.06.1999 tarihinde Bağ-Kur'a yatırıldığını, daha sonra 2000 yılında yine pancar ekimi yaptığını ve tevkifat kesintisinin 20.06.2000 yılında yatırıldığını, devamla 2001, 2002, 2003, 2004, 2005 yıllarında da pancar ekimi yaptığını, tevkifat kesintisinin son olarak 20.05.2005 tarihinde yapıldığını, davacının 1999 yılına kadar tarım sigortalı olduğunun sabit olduğunu ancak davalı Kurumun, davacının müracaatında 2001 yılından önceki yıllara ait sigortalılığı kabul etmediğini,

oysa davacı adına prim tevkifatı yapılıp Kuruma teslim edildiğini sabit olduğunu beyanla davacının 21.06.1999 tarihinden 20.05.2005 tarihine kadar Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının çiftçilik faaliyetinden dolayı sigortalı sayıldığı tarihten itibaren yasal üç aylık süre içinde Kuruma başvurarak kayıt ve tescilini yaptırmadığını ve ayrıca 2926 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca bu Kanuna göre sigortalı sayılanları Kuruma bildirmekle yükümlü bulunan köy veya mahalle muhtarınca da Kuruma herhangi bir bildirimde bulunulmadığını, davacının 2926 sayılı Kanun kapsamındaki tescilinin 01.06.2002 tarihi itibariyle 7...4 Bağ-Kur numarası üzerinden yapıldığını,

bu tescil tarihinin öncesindeki dönemlere dair davacının satış yaptığı ürün bedellerinden yapılan bir prim kesintisi bulunmadığını, 2002 yılı sonrasındaki yıllara ait prim tevkifat kesintilerinin davacının prim hesabına yüklendiğini, davacının tescilinin yapıldığı 01.06.2002 tarihinde ürün satışlarından yapılan prim kesintileri dışında Kuruma yatırdığı prim ödemesi bulunmadığını, davanın 05.01.2021 tarihinde açıldığını, davacının aile reisi olmamasından dolayı tescili yapılamayan dönem için ise dava tarihinde davalı Kurum tarafından işlem yapıldığını,

yeni düzenleme sonrasında Kuruma belgeleriyle başvurup çiftçilikten doğan hizmet sürelerinin tescilini talep edeceği yerde davalı Kuruma başvurmadan bu konuda dava açtığını, hizmet tespiti işlemlerinde davadan önce davalı Kuruma müracaat etmiş olmanın dava şartı olduğunu, davacının yeni mevzuat hükümlerinin kendisine uygulanması için davadan önce Kuruma yaptığı bir başvuru yoksa dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddi gerekeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının 21.06.1999 tarihinden itibaren 20.05.2005 tarihine kadar Bağ-Kur sigortalı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hakkında istinaf başvurusunda bulunulan İlk Derece Mahkemesi kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; Mahkeme kararının hatalı olduğunu, usul ve yasaya aykırı karar verildiğini, Kurum işlemlerinin mevzuata uygun bulunduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacı ...'nın 2926 sayılı Kanun'a tâbi tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti ve tesciline ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dava, davacının ilk prim kesinti tarihi olan 21.06.1999 tarihinden itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti ile 21.06.19 99... .05.2005 tarihleri arasındaki sigortalılığının tespiti istemine ilişkin olup, Mahkemece, davanın kabulü ile davacının Bağ-Kur prim kesintilerine göre 21.06.1999 - 20.05.2005 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine dair hüküm kurulmuşsa da; Tarım Bağ-Kur sigortalılık başlangıç tarihinin ilk prim kesintisi tarihini takip eden aybaşı olan 01.07.1999 olacak şekilde belirlenmesi gerekirken, 21.06.1999 tarihi olarak belirlenmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

3. Öte yandan, davaya konu talep dönemi içerisinde olmak üzere 20.05.2002 tarihli prim kesintisine istinaden 01.06.2002 tarihinden sonraki dönem yönünden davalı Kurumun dava tarihinden önce davacıyı tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil ettiği anlaşılmakla, bu dönem hakkında da hüküm kurulması hatalı olmuştur.

4. Karar başlığında davalı olarak gösterilen ..., Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına bağlı taşra teşkilat birimi olduğu, tüzel kişiliği ve taraf ehliyeti bulunmadığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297. maddesinin b bendine göre hükmün “tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile varsa kanunî temsilci ve vekillerinin ad ve soyadları ile adresleri” yönünde tanımlanan unsurları taşıması gerektiği anlaşılmakla tüzel kişiliği ve taraf ehliyeti bulunmayan Aksaray Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün davalı olarak yazılmış olması, usul ve yasaya aykırıdır.

5. Ne var ki bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1-Davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Davalı Kurum vekilinin itirazının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3- İlk Derece Mahkemesi kararının karar başlığındaki İlk Derece Mahkemesinin karar başlığında yer alan, davalı kısmında yazılı "...” ibaresinin silinerek yerine, davalı “Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı” ibaresinin yazılmasına, hükmün 1. bendi silinerek yerine "Davanın kabulü ile davacının 01.07.1999 tarihinden itibaren 31.05.2002 tarihine kadar Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,