Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/12186 K.2026/1958

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait depoda başkasına ait yükleme-indirme işlemini yaparken ve kendi nam ve hesabına çalışan serbest hamallardan...'in hayatını kaybetmesiyle sonuçlanan olay nedeniyle müfettişlerce düzenlenen rapora istinaden..., ..., ... ve ... isimli hamal şahıslar hakkında geçmişe yönelik beyannamelerinin 11.02.2019 tarihinden itibaren bir ay içerisinde düzenlenmesinin istenildiği, müvekkili tarafından ihtirazı kayıt ile anılan beyannamelerin verildiğini ve 13.03.2019 tarihinde davalı Kurumun ...

Bankasındaki hesabına 9.147,58+7.532,25 TL geçmiş dönem prim ödemesinin yapıldığını, ancak geçmişe dönük beyanname verdirilerek primleri ödenen bu kişiler ile müvekkil Kooperatif arasında bir hizmet akdi ilişkisinin bulunmadığını, bu kişilerin sigortalı sayılamayacağını, ... ...'in kendi nam ve hesabına çalışan hamal olduğunu, bu kişilerin 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında sigortalı sayılamayacağını, Kooperatifin yükleme işini de üstlendiğine dair herhangi bir sözleşmesinin bulunmadığını,

yükleme işinden Kooperatifin bir sorumluluğunun bulunmadığını belirterek haksız şekilde tahsil edilen 16.679,83 TL'nin ödeme tarihi olan 13.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili 08.05.2019 havale tarihli cevap dilekçesi ile müvekkili Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davanın kısmen kabulüne, davacı tarafından davalı Kuruma ödenen 7.532,25 TL'nin 13.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Hakkında istinaf başvurusunda bulunulan İlk Derece Mahkemesi kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan, davalı SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; ... ile Kooperatif arasındaki ilişkinin hizmet akdi olmadığı yönündeki değerlendirmenin hatalı olduğunu, tanık beyanlarından, kooperatifte gübre ve tohum gibi ürünlerin depoya indirildiğinde ton başına parayı Kooperatifin ... ödediğini ve gider pusulası düzenlediğinin sabit olduğu, ... ile Kooperatif arasında yazılı bir sözleşme veya sigorta ilişkisi olmasa dahi hamalların sürekli olarak Kooperatifte çalıştığı, Kooperatife mal yükleteceklerin bu hamallarla çalışmak zorunda bırakıldığı,

SGK müfettişince yapılan incelemelerde de bu yönde tespitte bulunulduğunu, Kooperatif ile depoda bekleyen ... arasında zaman ve bağımlılık unsurunun gerçekleştiğini, bağımlılık unsurları oluştuktan sonra sigorta tescili ve kazanç bildirimi için belirli bir ücret ödeme zorunluluğu bulunmadığını, Kurum işleminin yerinde olduğunu, ... ile davacı arasındaki ilişkinin hizmet akdine dayandığı,

davacı tarafın açtığı Konya 1. İdare Mahkemesinin 2019/548 Esas ve 2019/547 Esas sayılı dosyalarında da aradaki ilişkiyi hizmet akdi olarak değerlendirip davayı reddettiğini, kararda gerekçe belirtilmeden karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, istirdat istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR