Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/12351 K.2025/14920

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; çocukluğundan beri tarımla uğraşan ve prim borçlarını da tamamen ödeyen davacının, gerekli tüm koşulları sağladıktan sonra yaşlılık aylığı başvurusunda bulunduğunu, ancak Ziraat Odası kayıt bilgilerinde çelişkiye düşüldüğü gerekçesiyle 01.07.2003-24.12.2013 tarihleri arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının geçerli sayılmadığını ve tahsis talebinin reddedildiğini, Kurumca yapılan değerlendirmelerin ve tespitlerin hukuka aykırı olduğunu beyanla; davacının 01.07.2003-24.12.2013 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun ve başvuru tarihi itibariyle yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili; Kurum işlemlerinin yerinde olduğunu, davacının iddialarını kanıtlaması gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 29.11.2023 tarihli kararı ile davacının 01.07.2003-24.12.2013 tarihleri arasında ... sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine ilişkin isteminin hukuki yarar yokluğundan reddine, davacının 25.11.2021 tarihli tahsis talebine istinaden takip eden aybaşı olan 01.12.2021 tarihinden geçerli olmak üzere yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazandığının tespitine, anılan tarihten itibaren davacıya ödenmesi gereken yaşlılık aylıklarının her bir aylığın ödenmesi gereken tarihten itibaren hesaplanacak yasal faizleri ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 29.11.2023 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 01.03.2024 tarihli kararı ile davalının istinaf başvurusunun kabulü ile ... Asliye Hukuk (İş) Mahkemesinin 29.11.2023 tarih ve 2023/605 E. 2023/771 K. sayılı kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile a) Davacının 01.07.2003-24.12.2013 tarihleri arasında ... sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine ilişkin isteminin hukuki yarar yokluğundan reddine, b) Davacının 01.12.2021 tarihinden geçerli olmak üzere yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazandığının tespitine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 01.03.2024 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, ".1. Mahkemece toplanan deliller ve yapılan yargılamada her ne kadar yazılı şekilde karar verilmişse de verilen hüküm eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

2. Dosya kapsamından, davacının 25.06.2003 tarihli giriş bildirgesine istinaden 01.07.2003 tarihinden itibaren ... sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği ve 24.12.2013 tarihine kadar Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kabul edildiği; ...

Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 15.11.2021 tarihli 2021/412049/131 sayılı Araştırma İnceleme Raporunda davacının Oda üyeliğine ilişkin üye kayıt defterinin bulunmadığı, Oda üyeliğine ilişkin yönetim kurulu kararına istinaden 09.04.2018 tarihinde üye kabulünün yapıldığının bildirildiği; davacının 25.11.2021 tarihinde yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunmasından sonra davacının sigortalılık sürelerinin tespiti için yeniden denetim yapıldığı ve ...

Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 04.08.2022 tarihli 2022/409030/145 sayılı Oda Kaydı Raporunun düzenlendiği, anılan raporda "davacının çiftçilik yaptığı anlaşılmış olup anılan ilgili muhtarlık beyanlarından tarımsal faaliyetinin sürelerine ilişkin herhangi bir tespit yapılamadığının" belirtildiği. 09.09.2022 tarihli toplantı tutanağında "davacının dosyası incelenmiş olup sigortalının muhtar kayıtları ve ...

S.K istinaden hizmetlerinin güncellenmesine karar verilmiştir." şeklindeki karardan sonra düzenlenen 14.09.2022 tarihli belgeye göre davacının 01.07.2003-31.12.2013 tarihleri arasında ... sayılı Kanun (5510 sayılı Kanun'un 4/1-b.4 maddesi kapsamında) sigortalı olarak tescil edildiği, davalı Kurumun 24.03.2023 tarihli yazısında davacıya 24.12.2013 tarihine kadar hizmet verildiğinin bildirildiği, dosya kapsamında davacının yaşlılık aylığı tahsis talebine davalı Kurumca verilen cevabın bulunmadığı ...

Sosyal Güvenlik Merkezinin 21.11.2023 tarihli cevabi yazısında davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılığı ile ilgili mevzuat görüş süreci halen devam ettiğinden davacının yaşlılık aylığı talebine cevap verilmediğinin bildirildiği Bölge Adliye Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

3. Mahkemece, Kurum tarafından 21.11.2023 tarihli cevabi yazısında davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılığı ile ilgili mevzuat görüş süreci halen devam ettiğinden davacının yaşlılık aylığı talebine cevap verilmediğinin bildirilmesine rağmen, uyuşmazlığa ilişkin olarak Kurum incelemesinin devam ettiği dikkate alınmadan yazılı şekilde karar verilmişse de verilen karar isabetsizdir. 4. Mahkemece, davalı Kurumdan, uyuşmazlığın devam edip etmediği sorularak sonucuna göre yaşlılık aylığı koşulları irdelenerek, oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir... .." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir. B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamından; davacının 25.06.2003 tarihli giriş bildirgesine istinaden 01.07.2003 tarihinden itibaren ... sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği ve 24.12.2013 tarihine kadar Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kabul edildiği; ...

Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 15.11.2021 tarihli 2021/412049/131 sayılı Araştırma İnceleme Raporunda davacının oda üyeliğine ilişkin üye kayıt defterinin bulunmadığı, oda üyeliğine ilişkin yönetim kurulu kararına istinaden 09.04.2018 tarihinde üye kabulünün yapıldığının bildirildiği; davacının 25.11.2021 tarihinde yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunmasından sonra davacının sigortalılık sürelerinin tespiti için yeniden denetim yapıldığı ve ...

Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 04.08.2022 tarihli 2022/409030/145 sayılı Oda Kaydı Raporunun düzenlendiği, anılan raporda "davacının çiftçilik yaptığı anlaşılmış olup anılan ilgili muhtarlık beyanlarından tarımsal faaliyetinin sürelerine ilişkin herhangi bir tespit yapılamadığının" belirtildiği. 09.09.2022 tarihli toplantı tutanağında "davacının dosyası incelenmiş olup sigortalının muhtar kayıtları ve ...

S.K istinaden hizmetlerinin güncellenmesine karar verilmiştir." şeklindeki karardan sonra düzenlenen 14.09.2022 tarihli belgeye göre davacının 01.07.2003-31.12.2013 tarihleri arasında ... sayılı Kanun (5510 sayılı Kanun'un 4/1-b.4 maddesi kapsamında) sigortalı olarak tescil edildiği, davalı Kurumun 24.03.2023 tarihli yazısında; davacıya 24.12.2013 tarihine kadar hizmet verildiğinin, SGK ...

Sosyal Güvenlik Merkezinin 21.04.2025 tarihli yazı cevabında ise; davacıya 25.11.2021 tarihli yaşlılık aylığı tahsis talebine istinaden 01.12.2021 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlandığının bildirildiği anlaşılmakla, somut olayda; dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile davacıya ait hizmet döküm cetvelleri, Kurumun 24.03.20 23... .11.2023 tarihli yazıları hep birlikte değerlendirildiğinde; davacının 01.07.2003- 24.12.2023 tarihleri arasında ... sayılı Kanun (5510 sayılı Kanun'un 4/1-b.4 m.) kapsamındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının Kurumca iptal edilmediğinin, SGK ...

Sosyal Güvenlik Merkezinin 21.04.2025 tarihli yazı cevabından da davacıya eldeki davanın açılmasından sonra 01.12.2021 tarihinden geçerli olmak üzere yaşlılık aylığı bağlandığının anlaşılması karşısında, davacının 01.07.2003-24.12.2013 tarihleri arasında ... sayılı Kanun ve 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b.4 maddesi kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine ilişkin isteminin hukuki yarar yokluğundan reddine; konusuz kalan yaşlılık aylığı bağlanmasına yönelik talep hakkında ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili dilekçesinde özetle; usul ve yasaya aykırı kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının isteğe bağlı sigortalılık süreleri ile yaşlılık aylığı almaya hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacının vekili olmadığı halde lehine vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

3. Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR