Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/12408 K.2025/14808

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı asil dava dilekçesinde; 18.09.2014-27.02.2015 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... tarafından davaya yazılı cevap dilekçesi sunulmamıştır.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili; müvekkili Kurumun ... Sosyal Güvenlik Merkezinde ... sicil sayılı dosyada işlem gören ... unvanlı işyerinin 29.01.1993 tarihinde kanun kapsamına alındığını, halen faaliyetine devam ettiğini, davacıya ait hizmet döküm cetvelinin tetkikinde talep ettiği sürelerde herhangi bir çalışmasının bulunmadığını, davacının çalışmaları bakımından müvekkili Kurum kayıtlarının esas olduğunu, huzurdaki dava ile ileri sürülen iddiaların Kurum kayıtlarına eş değerde belgelerle kanıtlanması gerektiğini, çalışma iddialarının salt tanık anlatımlarına dayalı olarak kanıtlanmasına muvafakat etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacının; 20.01.2015-27.02.2015 tarihleri arasında aylık brüt 1.201,50 TL ücretle davalı nezdinde çalıştığının tespitine, aşkın talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil SGK vekili temyiz dilekçesinde; mahkemece dosya kapsamında dinlenen tanık beyanları yetersiz olmasına ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların somut olarak ispat edilememesine rağmen davacının fiili çalışmalarına ve çalışma sürelerine yönelik başkaca bir araştırma yapılmaksızın davanın kabulüne karar verildiğini, davacının işyerinde devamlı olarak hizmet akdiyle çalışmış olduğunun, tanık beyanları dışında, resmi, yazılı ve sağlıklı deliller ile (işyeri kayıtları, ücret tediye bordrosu, makbuz, ticari defterler, zabıta kayıt ve defterleri, vergi karnesi vb.) ispatlanması gerektiğini, bu nedenle salt tanık anlatımlarına dayalı olarak karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

1.Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve ...

Kanunu'nun geçiş hükümlerini içeren geçici 7. maddesi gereğince 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Hizmet tespiti davalarının amacı hizmetlerin karşılığı olan sosyal güvenlik haklarının korunmasıdır. Hizmet akdine dayalı çalışma olgusunun ispatında delil sınırlandırması yoksa da davacının Kurum sicil dosyası, işyeri özlük dosyası temin edilip işyerinin Kanunun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlendikten sonra iddia edilen çalışmanın başlangıç ve bitiş tarihleri, hangi işyerinde ne iş yapıldığı, işyerinin kapsam, kapasite ve niteliği, prime esas kazanca tabi ücretin ne olduğu, çalışmanın sürekli, kesintili, mevsimlik olup olmadığı eksiksiz bir şekilde açıklığa kavuşturulmalıdır.

Taraf tanıklarının sözleri değerlendirilirken bunların inandırıcılığı üzerinde durulmalı, verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, işveren ve işçiyle, işyeriyle ilişkileri, bazen uzun yılları kapsayan bilgilerin insan hafızasında yıllarca eksiksiz nasıl taşınabileceği düşünülmeli ve tanıklar buna göre dinlenilmeli, re’sen araştırma kapsamında sadece taraf tanıkları ile yetinilmeyip mümkün oldukça işyerinin müdür, amir, şef, ustabaşı ve postabaşı gibi görevlileri ve o işyerinde çalışan öteki kişiler ile o işyerine komşu ve yakın işyerlerinde bu yeri bilen ve tanıyanlar dahi dinlenerek tanık beyanlarının sağlığı denetlenmeli ve çalışma olgusu böylece hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir.

2.Dosyanın incelenmesinde; davacının davalıya ait kreş iş yerinde 18.09.2014-27.02.2015 tarihleri arasında çalışmalarının tespitini talep ettiği eldeki davada, Mahkemece dinlenen tanık beyanlarına itibarla, anılan tanıkların çalışma süreleri esas alınmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmişse de, verilen karar eksik incelemeye dayalıdır.

Davalı iş yerine yönelik olarak kayıt dışı çalışma olduğuna ilişkin yapılan ihbarlara istinaden, Kurum müfettişlerince düzenlenen denetim raporlarının mevcut olduğu, davacının talebine konu dönemi ihtiva eden, 10.02.2015 tarihli SGK denetim raporunda, kayıt dışı istihdama ilişkin herhangi bir tespitte bulunulmadığının, tutanak içeriğine göre bordrolu çalışanlar dışında fiili denetim esnasında sigortasız çalışan kimseye rastlanılmadığının belirtildiği, davacı yanın çalışma iddiasına yönelik olarak herhangi bir tespitin yer almadığı,

bu suretle dosya kapsamında dinlenen davacı tanıklarının beyanları ile tutanak içeriğinin çeliştiği anlaşılmaktadır. Mahkemece davalı iş yerinde çalıştığı tespit edilen bordro tanıkları yeniden dinlenmek suretiyle, bu konuda ayrıntılı beyanları alınmalı, geçerli bir açıklamanın yapılmadığının anlaşılması halinde, kurum memurlarınca düzenlenen tutanak dikkate alınmak kaydıyla karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR