Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/12488 K.2025/14063

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı ... Tic. Ltd. Şti.'ne ait, ".. Mah. ...Cad. ... arkası no:....Sakarya" adresindeki işyerinde, araç yıkama işinde, 20.12.2006 tarihinden başlayarak iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiği tarih olan 12.06.2017 tarihine kadar kesintisiz olarak çalıştığını, davacının devamlı olarak davalı şirket nezdinde çalışmasına rağmen SGK kaydı başka şirketlerin üzerinde gösterildiği, sigorta primlerinin eksik yatırılması ve başka şirketler üzerinde muvazaalı olarak sigortalı gösterilmesi sebebiyle mağdur edildiğini bu nedenler ile davacının 20.12.2006 -12.06.2017 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 19.03.2018 tarihli ıslah dilekçesi ile; davacının, davalı ... Tic. Ltd. Şti. Nezdinde 2002 yılı Haziran ayı - 12.06.2017 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığının tespiti ile bu tarihler arasında eksik bildirilen günlerin için de sigortalı sayılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan dava ile davacının diğer davalılara ait iş yerinde 20.12.20 06... .06.2017 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığının tespit edilmesini talep ve dava edildiğini, davacı ile ilgili kayıtlar incelendiğinde, davalı iş yerinin 24.12.2012 tarihinde işyeri tescilinin yapıldığı 24.12.2012 tarihinde ilk defa sigortalı çalıştırmaya başladığını, bu nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacı ...'ın 01.02.2003-30.09.2004 tarihleri arasında ve 01.02.2006-16.08.2011 tarihleri arasında ... iş yerinde hizmet akdi ile çalıştığı, kuruma bildirilen hizmetleri dışında 2003/2 (dahil)-2004/9 (dahil) ayları arasında her ay 30 gün, 2006/2(dahil)-2006/11(dahil) ayları arasında her ay 30 gün, 2006/12 ayında 18 gün, 2008/6 ayında 18 gün, 2008/7 ayında 30 gün, 2008/8 ayında 30 gün, 2008/9 ayında 5 gün daha hizmet akdi ile dönemin asgari ücreti ile hizmet akdine dayalı sigortalı olarak çalıştığının tespitine,

davacının ...sicil sayılı ... unvanlı iş yerinde.

26.12.2012-30.04.2017 tarihleri arasında çalıştığı, davalıya ait iş yerinden ve diğer dahili davalı iş yerlerinden kuruma bildirilen hizmetleri dışında 2014/8 ayında 6 gün, 2014/9 ayında 1 gün, 2015/3 ayında 1 gün, 2016/10 ayında 27 gün, 2016/11 ayında 30 gün, 2016/12 ayında 30 gün ve 2017/1 ayında 30 gün daha dönemin asgari ücreti ile hizmet akdine dayalı sigortalı olarak çalıştığının tespitine, davacının 17.08.2011-25.12.2012 tarihleri arasında ... sicil sayılı dosyada işlem gören ...Prefabrik ve ...ı İnşaat San.Tic.

Ltd. Şti. Unvanlı iş yerinde çalıştığı, bu iş yerinden kuruma bildirilmeyen hizmeti bulunmadığının tespitine, davacının fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın, 5 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı gerekçesiyle özel dava şartı yokluğundan usulden reddine dair karar verilmesi gerekirken bidayet mahkemesince işin esasına girilmesi isabetsiz olduğunu, zorunlu sigortalılık niteliği;

işveren ile çalışan arasında hizmet akdi ilişkisinin kurulması ve çalışmaya/çalıştırılmaya başlanması ile kazanılmakta, yazılı olarak düzenlenen veya sözlü olarak kararlaştırılan akitle birlikte sigortalılığın oluşumu yönünden eylemli çalışma olgusunun varlığı da gerektiğini, sigortalılık başlangıç tarihi ve sigortalılık süresinin tespitine ilişkin davalarda, saptanacak sigortalılık başlangıcı ve tespit edilecek sigortalılık süresi, kişiye;

devredilmez ve vazgeçilmez temel hak olan sigortalı olma hakkını ve tespit edilecek süreye bağlı olan hakları kazandıracağı için bu tür davalar kamu düzenine ilişkin olduğunu, bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için 5510 Sayılı Kanun'un 4/1. maddesinin (a) alt bendi uyarınca eylemli olarak çalıştığının ispatlanması gerekmekte olduğunu, bu tür davaların kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle re'sen tüm delillerin toplanılması zorunlu olduğunu,

hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörülmemiş ise de bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılması gerektiğini dolayısıyla işbu davanında reddi gerektiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespit istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR