Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/1249 K.2025/9192

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı, 02.01.1997- 01.02.2000 tarihleri arasında davalı iş yerinde çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili, hak düşürücü sürenin geçtiği, çalışma olgusunun somut ve net bir şekilde ortaya konulması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 29.11.2016 tarihli 2015/424 Esas 2016/374 Karar sayılı kararıyla; dinlenen tanık beyanları ile dosya kapsamı dikkate alınarak davanın kabulü ile davacının davalı ... San ve Tic A.Ş.'de; 02.01.1997-31.07.1997 tarihleri arası 209 gün, günlük brüt 118.503 kazançla, 01.08.1997-31.07.1998 tarihleri arası 360 gün, günlük brüt 425.250 kazançla, 01.08.1998-31.12.1998 tarihleri arası 150 gün, günlük brüt 239.197,5 kazançla 01.01.1999- 30.06.1999 tarihleri arası 180 gün günlük brüt 468,450 TL kazançla, 01.07.1999-31.12.1999 tarihleri arasında 180 gün günlük brüt 561,600 TL kazançla, 01.01.2000-01.02.2000 tarhileri arasında 30 gün günlük brüt 109,800 TL kazançla çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin 24.05.2017 tarihli 2017/397 Esas 2017/556 Karar sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Yargıtay (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 20.11.2018 tarih ve 2017/3984 E.- 2018/8492 K. sayılı kararı ile somut olayda, tanık ...'ın tespitine karar verilen çalışmalarının davalı şirkette geçmediği gibi bu iş yeri ile davalı iş yeri arasında bağlantı da ortaya konulmadığı halde bordro tanığı olarak kabul edilmesi, talep edilen sürenin uzunluğu dikkate alınmaksızın başkaca bordro tanıkları da bulunduğu halde tek bordro tanığının (...) beyanı ile sonuca gidilmesi, davalıya ait birden fazla iş yeri bulunduğu halde hangi sicil numaralı iş yerinde çalıştığının belirlenmemesi hatalıdır.

Yapılacak iş, dava konusu döneme ait dönem bordrolarının tümünü getirtmek, dönem bordrolarında ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, ..., zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle söz konusu iş yerine komşu iş yerlerini tespit edip bu iş yerlerinin uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı çalışanları, yoksa iş yeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı,

çalıştığının tespiti halinde ise çalışmanın davalı işverene ait hangi sicil numaralı iş yerinde geçtiği yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra infaza elverişli şekilde karar vermekten ibarettir." gerekçeleriyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Verilen İkinci Karar

İlk Derece Mahkemesinin 24.12.2019 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulü ile

1-Davacının davalı (.... ve ... sicil numaralı) ... San ve Tic A.Ş.'de;

01.03.1997-31.07.1997 tarihleri arası 151 gün, günlük brüt 118.503 kazançla

01.08.1997- 31.07.1998 tarihleri arası 360 gün, günlük brüt 425.250, kazançla

01.08.1998- 31.12.1998 tarihleri arası 150 gün, günlük brüt 239.197,5 kazançla

01.01.1999- 30.06.1999 tarihleri arası 180 gün günlük brüt 468,450 TL kazançla

01.07.1999-31.12.1999 tarihleri arasında 180 gün günlük brüt 561,600 TL kazançla

01.01.2000-01.02.2000 tarhileri arasında 30 gün günlük brüt 109,800 TL kazançla çalıştığının tespitine,

2-Fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1.Karar süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2.Dairenin 15.01.2024 tarih ve 2021/3630 E.-202110606 K. sayılı kararı ile "...Bozma sonrası sürdürülen yargılamada, davacı vekili, davacının Kurumda ... sicil sayılı dosyada işlem gören dava dışı ... Tekstil Taşımacılık Gümrük İth. İhr. Ltd. Şti.’de çalışmaya başladığını açıklamış, Mahkemece, davacının hem davalı şirket adına tescilli ... sicil numaralı iş yerinde, hem de dava dışı ..... sicil numaralı iş yerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmiştir. O halde, dava dışı ... Tekstil Taşımacılık Gümrük İth. İhr. Ltd. Şti.’nin HMK 124. maddesi kapsamında davaya katılması sağlanarak taraf teşkili yerine getirilmek suretiyle yargılamaya devam edilip varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekir.

Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir." şeklindeki gerekçeyle karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı, toplanan deliller, iş yeri faaliyetine dair kayıtlar, fiili çalışmayı doğrulayan tanık beyanları kapsamında, davacının dava konusu yaptığı dönemde, davalı ... ünvanlı ...-... sicil numaralı iş yerinde; 07.05.1997-31.01.2000 tarihleri arasında aşağıda belirtilen süre ve ücret karşılığında fiili olarak çalıştığını kanıtladığı kanaatine varılmakla ;

1-... Tekstil Taşımacılık Gümrük İthalat İhracat Ltd. Şti. yönünden açılan davanın feragat nedeniyle reddine,

2-Davalı .... yönünden açılan davanın kabulü ile

Davacının .... ünvanlı ...-... sicil numaralı iş yerinde;

07.05.1997-30.06.1997 tarihleri arasında 54 gün günlük 854.165 TL,

01.07.1997-31.12.1997 tarihleri arasında 180 gün günlük 1.231.371 TL,

01.01.1998-30.06.1998 tarihleri arasında 180 gün günlük 1.668.400 TL,

01.07.1998-30.09.1998 tarihleri arasında 90 gün günlük 2.103.611 TL,

01.10.1998-31.12.1998 tarihleri arasında 90 gün günlük 2.336.625 TL,

01.01.1999-30.06.1999 tarihleri arasında 180 gün günlük 3.112.200 TL,

01.07.1999-31.12.1999 tarihleri arasında 180 gün günlük 3.790.000 TL,

01.01.2000-31.01.2000 tarihleri arasında 30 gün günlük 4.000.000 TL ücretle (dönemin para birimi) çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.

VI.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğunu belirterek, kararın temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR