Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/12940 K.2025/11854

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl dava dosyasında davacılar ... ve ... vekili, davacıların babası ...'nun 24.02.2020 tarihinde iş kazası sonucu hayatını kaybettiğini, davalılar arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisi bulunduğunu, müteveffanın iş kazasında herhangi bir kusurunun bulunmadığını beyan ederek her bir davacı için 500,00’er TL maddi tazminatın ve her bir davacı için 170.000,00‘er TL manevi tazminatın kaza tarihinden faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Birleşen Mahkemenin 2022/86 E. ve Balıkesir 2. İş Mahkemesinin 2020/161 E. sayılı dava dosyalarında davacı ... vekili, davacının eşi ...'nun iş kazasında vefatı nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı olmak üzere 100,00 TL maddi tazminatın ve 100.000,00 TL manevi tazminatın ile davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında maddi tazminata ilişkin talebini 280.366,15 TL olarak arttırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçelerinde özetle; şirketin kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığını, iş sağlığı ve güvenliği kapsamında gerekli tüm önlemleri aldığını ve uygun çalışma ortamını ve şartlarını sağladığını, ... işçiye gerekli eğitimlerin sağlandığını, kazanın talimat ve uyarılara uygun hareket etmeyen ... işçinin ihmali davranışı nedeni ile gerçekleştiğini beyan ederek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... İnşaat Şirketi vekili cevap dilekçelerinde özetle; diğer davalı şirket ile imzalanmış olan sözleşme ile inşaatın kaba işlerinin yapımı için diğer davalı ... yetkilendirdiğini, ... işçinin diğer davalı şirket işçisi olduğunu, ... işçinin beden işçisi olduğunu, kaza sırasında yapmış olduğu işin demircilik işi olmadığını, yük taşıma işi olduğunu, işçinin uygun zamanlarda inşaatta yapılacak ve uzmanlık gerektirmeyen tüm işleri yapmakla yükümlü olduğunu beyan ederek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle, davalılar arasında asıl-alt işverenlik ilişkisi bulunduğu, davalı ... İnşaat asıl işveren olmakla davacı işçinin davasını asıl işveren davalıya karşı açmasında hukuki engel bulunmadığı, davalı asıl işverenin davacının zararından alt işverenle birlikte sorumlu olduğunun kabulü gerektiği, davalı asıl işveren ... İnşaat Şirketinin %30, alt işveren ...

Şirketinin %50, ... işçinin ise %20 oranında kusurlu oldukları şeklindeki kusur raporunun ve denetime elverişli, dosya kapsamına uygun ve hüküm kurmaya yeterli olduğu, 09.05.2022 tarihli aktüerya raporunun hükme esas alındığı, ... işçinin oğlu ...

04.10.1993 doğumlu olup olay tarihinde destek görme yaşını geçmiş olduğu, ... işçinin kızı ...'nin ise 05.01.1997 doğumlu olup 19.09.2016 tarihinde evlenmiş olduğu anlaşılmakla asıl dava dosyası davacıları ... ve ...'nin destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiği, manevi tazminat miktarına esas olmak üzere davacıların ekonomik ve sosyal durumu, olayda tarafların kusur durumları, olayın oluş şekli, tarafların sosyal ekonomik ve kültürel durumları,

olayın meydana geldiği tarihteki paranın alım gücü nazara alınarak ve manevi tazminatın zenginleşme aracı olamayacağına ilişkin genel prensipler ile müstekar Yargıtay İçtihatları ve davacıların murisi ... işçinin %20 oranında kusurlu olduğu gözetilerek manevi tazminata hükmedildiği gerekçesiyle ,

"Asıl dava dosyası yönünden davanın kısmen kabulü ile

1- Davacıların maddi tazminat taleplerinin reddine,

2- Davacı ... için 150.000,00.TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 24.02.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'ya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

3- Davacı ... için 150.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 24.02.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... 'a verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, Mahkememizin birleşen 2022/86 Esas sayılı ve Balıkesir 2. İş Mahkemesinin birleşen 2020/161 Esas sayılı dava dosyaları yönünden davacının davasının kısmen kabulü ile1- 280.663,03 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 24.02.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...' ya verilmesine,

2- Davacı ... için 80.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 24.02.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...ya verilmesine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... İnş. A.Ş. ile ... İnş. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Davalı ... İnş. Ltd. Şti. vekilinin asıl dosyada davacılar ... ve ... lehine hükmedilen manevi tazminatlara ilişkin temyiz talebi de bulunduğu, ancak asıl dosyada hükmedilen manevi tazminatlar yönünden kesin süre içerisinde harç ve masrafların yatırılmadığı anlaşıldığından Bölge Adliye Mahkemesinin 23.6.2025 tarihli ek kararıyla HMK'nın 366. maddesi yollamasıyla HMK'nın 344. maddesi uyarınca davalı .... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin manevi tazminatlara yönelik temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... İnş... A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete %30 kusur atfedilmesinin hatalı olduğunu, yapılan çalışmaları iş güvenliği yönünden yakından izlediği ve denetlediği, eksik gördüğü hususlarda alt işvereni ihtar ettiği ve iş sağlığı güvenliğini riske sokabilecek hususlar hakkında çok kapsamlı bir rapor düzenlenerek alt işverenin bu hususlarda uyarıldığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... ..Ltd.

Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; şirket ve yetkililerine kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusur izafesinin mümkün olmadığını, kazanın tamamı ile talimat ve uyarılara uygun hareket etmeyen mütevvefa işçinin ihmali davranışı nedeniyle gerçekleştiği, kazazedenin şirket bünyesinde kalıp ustası olarak çalışmadığı, dolayısı ile demirlerin taşınması işini yapmasında herhangi bir usulsüzlük olmadığı, kazanın gerçekleştiği platformda her daim güvenli korkulukların mevcut olduğu,

hükme esas raporlarda müvekkiline %50 oranında kusur izafe edilmesine rağmen tazminatların davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili yönünde hüküm kurulmasının usul ve kanuna aykırı olduğu, hükümde kabul edilen tazminat tutarlarının fahiş olduğu, mütevvefanın eşinin evlenme ihtimalinin bilirkişi raporlarında tespit edilen orandan daha yüksek olduğu, bu nedenle tazminat hesabının daha düşük olması gerektiği, hükmolunan manevi tazminat bedellerinin de fahiş olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

A) Davalı .... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin birleşen dosyada ... lehine hükmedilen manevi tazminata ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

Dosya içeriğine göre, temyize konu edilen miktarların Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL’nin altında bulunduğu anlaşılmakla bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

B) Davalılar vekillerinin maddi tazminata ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Davalı .... San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin birleşen dosyada ... lehine hükmedilen manevi tazminat istemine yönelik temyiz isteminin miktardan REDDİNE,

Davalılar vekillerinin maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının reddine, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,