Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/13581 K.2025/16120

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı Kurum, davalılar ... ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkili Kurum sigortalısı ...'ın .... ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait iş yerinde 26.12.2007 tarihinde iş kazası geçirerek %26,2 oranında malul hale geldiğini, davalı ...'ın kömür alma, kül cüruf atma, ana kazan, türbin, baca ağzı temizlik işlerini diğer davalı ... İnşaat Nakliyat Tesisat Taah. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'ne verdiğini, kazanın davalıların kusuru nedeniyle meydana geldiğini, bu hususun kurumun kontrol memurluğu tarafından düzenlenen 15.03.2010 tarihli rapor ile tespit edildiğini, davalıların gerekli önlemleri almamaları nedeniyle 506 sayılı Kanun'un 26. maddesi gereğince sorumlu olduklarını, kaza nedeniyle sigortalıya 103.314,06 TL peşin sermayeli gelir bağlandığını, 5.222,80 TL geçici iş göremezlik ödeneği ödendiğini, 40.408,81 TL hastane masrafı yapıldığını, toplam 148.945,67 TL Kurum zararının olduğunu,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla sigortalı için yapılan toplam 148.945,67 TL masrafın şimdilik 37.236,41 TL'sinin müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsilini talep ettiklerini, 25.828,51 TL peşin sermaye değerli gelirin onay tarihinden itibaren, 1.305,70 TL geçici iş göremezlik ödeneği ve 10.102,20 TL hastane masrafının gelirlerin onay, masraf ve ödemelerin sarf ve ödeme tarihinden başlayan yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak müvekkili Kuruma verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etimiştir.

Davacı vekili, Mahkemenin bu dosyası ile birleşen 2014/588 Esas sayılı dosyanın dava dilekçesinde özetle; açmış olduklar rücu davasına ilişkin ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/225 Esas sayılı dosyasındaki kusur raporuna göre davalı ...'a %30 oranında kusur izafe edildiğini, 25.828,51 TL peşin sermaye değerli gelirin onay tarihinden itibaren, 1.305,70 TL geçici iş göremezlik ödeneği ve 10.102,20 TL hastane masrafının gelirlerin onay, masraf ve ödemelerin sarf ve ödeme tarihinden başlayan yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak müvekkili kuruma verilmesine, dosyanın Mahkememizin 2011/411 Esas sayılı işbu dava dosyasıyla birleştirilmesine,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş, Mahkememizce 2014/588 Esas sayılı dava dosyası ile 2011/411 Esas sayılı dosya arasında bağlantı bulunduğundan HMK 166. maddesi gereğince bu iki davanın birleştirilmesine karar verilmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın görev, yetki, husumet, derdestlik, kesin hüküm, hukuki yarar yokluğu, hak düşürücü süre ve zamanaşımı nedeniyle usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, kazazede işçinin müvekkili kurumun işçisi olmadığını, diğer davalı şirket işçisi olduğunu, bu nedenle husumet itirazlarının bulunduğunu, davalı şirket ile kurumları arasında asıl işveren - alt işveren ilişkisinin bulunmadığını, bunun yanında meydana gelen kazanın kazazede işçinin kusuru ile meydana geldiğini, işçinin personel asansörü ya da merdiveni kullanmak yerine,

yük asansörünü kullandığını, işçinin tedbirsiz ve dalgın davranışları nedeniyle iş kazasının meydana geldiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili kurumun meydana gelen kazada bir kusurunun bulunmadığını, açıklanan nedenlerden dolayı davanın usul ve esas yönlerinden reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... İnşaat Nakliyat Tesisat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı ...'ın denetim ve kontrolü altında sözleşme ve şartnamelere göre faaliyetini sürdürdüğünü, asansör ve diğer makinelerin bakım ve denetimi konusunda yetki ve sorumluluğunun bulunmadığını, meydana gelen iş kazasında müvekkili şirketin bir sorumluluğunun bulunmadığını, kazanın meydana gelmesinde işçinin kusur durumunun da araştırılması gerektiğini, işbu davaya ilişkin Mahkememizin 2010/225 Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasının gerektiğini, açıklanan nedenlerden dolayı davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davaya konu kazanın meydana gelmesinde hiç bir kusurunun bulunmadığını, ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/225 Esas sayılı dosyasındaki kusur raporunda müvekkiline %30 oranında kusur izafe edilmesinin hiç bir somut veriye dayanmadığını, kazazede işçinin kaza tarihinden önce doktor raporları ile ispatlanan hastalıklarının bulunduğunu, işçinin bu hastalıklar nedeniyle bilinç kaybı, baygınlık gibi sorunlar yaşadığını, bu haliyle işçiyi çalıştıranların asıl kusurlu taraflar olduğunu, yeniden bilirkişi raporu alınmasını talep ettiklerini, meydana gelen kazada sigortalı işçi ile davalı şirketin asli kusurlu olduklarını, açıklanan nedenlerden dolayı davanın reddine,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin 24.10.2014 tarihli kararıyla; asıl ve birleşen davanın kısmen kabulü ile 7.114,30 TL peşin sermaye değerli gelirin gelir bağlama onay tarihi olan 20.07.2010 tarihinden, 3.655,96 TL geçici iş göremezlik ödeneğinin ve 28.336,57 TL tedavi giderinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesinin 24.10.2014 tarihli kararının süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece; Mahkemece, davalılar ... ile .... ve Tic. Ltd. Şti. aralarındaki tüm sözleşmelerin getirtilmesi suretiyle, yukarıda belirlenen şekilde aralarında asıl işveren taşeron ilişkisi olup olmadığını ayrıca dava dışı ... ve Tic. Ltd. Şti.'nin kusuruda irdelenmek suretiyle olayın gerçekleştiği iş kolunda iş güvenliği bakımından uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden kusur oran ve aidiyeti konusunda yeniden rapor alınarak hüküm kurulmalıdır.

Öte yandan sigortalının 01.02.2012 tarihinde vefat ettiği anlaşılmakla, Kurumdan fiili ödeme miktarı sorulup ilk peşin değerle fiili ödeme miktarı karşılaştırıp düşük olanın kusur karşılığına hükmedilmelidir, gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleşen davanın kısmen kısmen kabulü kısmen reddi ile 8.130,62 TL peşin sermaye değerli gelirin gelir bağlama onay tarihi olan 20.07.2010 tarihinden itibaren, 3.655,96 TL (taleple bağlı kalınarak) geçici iş göremezlik ödeneğinin ödeme tarihlerinden itibaren, 28.285,16 TL (taleple bağlı kalınarak) tedavi masraflarının masraf tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı ... yönünden %15 kusur oranıyla sınırlı kalmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine, peşin sermaye değerli gelir talebi yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı Kurum vekili:

a.Kusur oranlarını kabul etmediklerini,

b.Sigortalının ölmesi nedeniyle daha önceden ıslah edilen miktar nedeniyle reddedilen kısım üzerinden aleyhe vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... vekili:

a.Kazazede işçinin işçileri olmadığını, müvekkili şirketin ihale makamı olduğundan sorumluluğuna gidilemeyeceğini,

b.Diğer davalı şirket .... Şti. ile yapılan sözleşme gereğince sorumluluğunun bu şirkete ait olduğunu, sigortalının kusurunun bulunduğunu belirterek esas yönünden davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.

3.Davalı ... vekili:

a.Meydana gelin olay nedeniyle müvekkiline kusur izafe edilemeyeceğini,

b.Müvekkilinin davalı iş yerinde 6 yıldır çalıştığını ve asansördeki arızadan şirket sorumlu olduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere,uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hakim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre temyiz eden taraf vekillerinin aşağıda kalan paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 26. maddesidir. Davacı Kurumun teselsüle dayalı olarak talebinin varlığı dikkate alınmaması ve teselsül dikkate alınarak bir karar verilmesi gerekirken birleşen davalı ... yönünden müşterek müteselsil sorumlu olduğu gözetilmeksizin yalnızca %15 kusur oranıyla sorumlu olduğuna karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

2.Mahkemece alınan hesap raporunda davacı Kurum tarafından sigortalıya yapılan fiili ödeme miktarının 10.163,28 TL olduğunun kabulü ile yapılan hesaplama esas alınarak hüküm kurulmuş ise de dosya kapsamında bulunan ve Kurumca gönderilen fiili ödemeye dair belgelerin incelenmesinde 23.805 TL miktarlı ve 10.163,18 TL miktarlı fiili ödeme miktarları yanında Diremiz 21.05.2025 tarihli geri çevirme sonucu gönderilen belgede ise fiili ödeme tutarının 5.525,60 TL olduğu bildirilmekle fiili ödeme miktarı yönünden önceki bozma ilamı gereğinin yerine getirilmediği anlaşılmıştır.

Mahkemece yapılacak iş; davacı Kurum sigortalısına vefatına kadar yapılan fiili ödeme miktarı tam olarak belirlenip yeni bir hesap raporu alınarak sonucuna göre bir karar verilmelidir.

VI. KARAR