Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/13643 K.2025/17757

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 29.07.2001 – 26.07.2013 tarihleri arasında, davalı işveren yanında hizmet akdine tabi, sürekli ve kesintisiz olarak geçen ve kuruma bildirilmeyen çalışma sürelerinin tespitini istemiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının eşi ...'ın şirkette çalıştığını, davacının şirket çalışanlarından ...le abla, kardeş ilişkisi gibi ilişkisinin bulunması nedeniyle işyerine sık sık uğradığını, şirkete geldiği zamanlarda zaman zaman ...'in iş yoğunluğu olduğu sebebiyle işe yetişemediği zamanlarda Bankaya para yatırma işlerine yardımcı olduğunu beyanla, davanın reddini istemiştir. 2. Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, hak düşürücü süre, yetki ve görev itirazında bulunduğunu beyanla, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi 25.02.2016 tarihli kararıyla; davanın kısmen kabul kısmen reddine, davacının 14.09.2009 tarihinde 1 gün, 28/01/2011 tarihinde 1 gün, 11.02.2011 tarihinde 1 gün davalı işyeri adına işlem yapıldığından bahisle, 2011 yılı Ağustos, Eylül, Ekim aylarında 90 gün olmak üzere tanık beyanlarına istinaden, 2012 yılı Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık aylarında 180 gün olmak üzere tanık beyanlarına istinaden, 30.01.2013 tarihinde 1 gün davalı işyeri adına işlem yapıldığından,

01.03.2013-31.03.2013 tarihleri arasında 30 gün ve 01.04.2013 -31.07.2013 tarihleri arasında 115 gün olmak üzere tanık beyanlarına istinaden ve de 25.07.2013 tarihli tediye makbuzuna istinaden toplam 419 gün davalı işyeri olan ... İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketin'de asgari ücretle çalıştığının tespitine ,fazlaya ilişkin talebin reddine dair, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince temyiz isteminde bulunulmuştur.

2.Daire kararında; "...davanın kabulüne, kısmen de reddine karar verilmişse de; karara esas alınan tanık olan ...’ın bordrolarda 01.08.20 11... .10.2011 tarihleri, 02.07.2012 – 31.12.2012 tarihleri arası çalıştığının görüldüğü ancak hizmet cetvelinin dosyamız arasında yer almadığı bu hususta bir araştırma yapılmaksızın karar verildiği anlaşılmaktadır. Davaya konu dönem yönünden Mahkemece re'sen araştırma ilkesi çerçevesinde; öncelikle kabule konu dönemin tamamını kapsayacak şekilde bordrolarda ismi yazılı tanıkların beyanları alınarak denetlenmeli, aksi halde yeni bordro tanıkları aynı yöntemle belirlenip yine tüm dava konusu dönemi kapsayacak şekilde ayrıntılı beyanları alınmak ve varsa aralarındaki çelişkiler giderilmek suretiyle davacının çalışma süresi ve şekli belirlenmelidir.

Öte yandan kabule konu döneme ilişkin olarak; davacının davalı adına bankada işlem yapıldığından bahisle kabul edilen 14.9.2009 tarihinde 1 gün, 11.02.2011 tarihinde 1 gün hizmetinin, banka işlem tarihlerine bakıldığında Finansbank'daki işlemin 14.04.2009, Ziraat Bankası'ndaki işlemin ise 10.02.2011 tarihi olduğu görülmekle; zikredilen tarihlerde verilen 1 günlük hizmet tespitleri isabetsizdir. Aynı zamanda çalışmanın sürekli olduğunun belirlenmesi halinde 31.12.2008 tarihinden önceye ilişkin talebin hak düşürücü süre yönünden reddi doğru olmamakla; kaldı ki kabule göre de; 2008 yılı yönünden hak düşürücü süre söz konusu olamaz.

Mahkemece, davalı dönemde işyeri bordro tanıkları dinlenmeli, 1 günlük tespitlerinin dayanağının niteliği ve süresi belirlenerek; yapılacak yargılama sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken .." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddine, davacının 01.02.2007- 30.11.2007, 01.02.2008- 31.10.2008, 01.07.2010-20.12.2010, 10.02.2011- 31.12.2012, 01.03.2013- 31.07.2013 tarihleri arasında davalı işyeri olan ... İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketin'de asgari ücretle çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde, davanın hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının işbu davanın açılmasında hukuki yararının bulunmadığını, Kuruma başvurulmadan doğrudan dava açıldığını, ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur. Davalı işveren vekili, reddedilen kısım dışında mahkeme kararının yerinde olmadığını, ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 26. madddesinde; " (1) Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.

(2) Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır."

İnceleme konusu eldeki davada, davacının talebi 29.07.20 01... .07.2013 olmakla Mahkemece, talebi aşar şekilde 31.07.2023 tarihine kadar kabul kararı verilmesi yukarıda belirtildiği üzere usul ve yasaya aykırı olup hatalıdır.

Ne var ki bu konunun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalıların sair temyiz itirazlarının reddine;

2.İlk Derece Mahkemesi hükmünün 1. maddesinin silinerek, yerine "1- davanın kısmen kabulüne, Davacının 01.02.2007- 30.11.2007, 01.02.2008- 31.10.2008, 01.07.2010-20.12.2010, 10.02.2011- 31.12.2012, 01.03.2013- 26.07.2013 tarihleri arasında davalı işyeri olan ... İnşaat Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketin'de asgari ücretle çalıştığının tespitine," ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,