Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/13873 K.2025/14995

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işveren şirkete ait bakır ürün imalat iş yerinde anot döküm ustası olarak çalıştığını, geçen ve bildirilen 01.10.2003-09.05.2015 tarihleri arasındaki çalışmaları için itibari hizmet süresi ve fiili hizmet süresi zammı verilmesini talep etmiştir. Birleşen davada davacı ...Mamülleri A.Ş. vekili, müvekili şirketin fiili hizmet süresi zammı kapsamında iş yeri olduğuna ve işçi bildirimlerinin "..." kodu ile yapılması gerektiğine dair davalı SGK'nın tüm işlemlerinin iptali ile iş yerinin fiili hizmet süresi zammı kapsamında iş yeri olmadığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı işveren şirket vekili, iş yerinin fiili hizmet süresi zammı kapsamında olmadığını, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek reddini savunmuştur.

Davalı Kurum vekili, davacı hakkında yapılan Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

İhbar olunan ... vekili, müvekkilinin hurdalardan bakır madenin elde edilerek, bakır ürünlerin imalatı iş yerinde bizzat döküm işinde çalıştığını, davalı Kurumun da dava öncesi başvuru kapsamında iş yerinde yaptığı inceleme sonucu iş yerinin fiili hizmet süresi zammı kapsamındaki iş yerlerinden olduğuna dair tespit işlemi yaparak sigortalılık süresi bildirim belgelerinin bu kapsamda verilmesi gerektiğini işverene bildirdiğini, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 22.09.2022 tarih, 2020/299 E., 2022/519 K. sayılı kararı ile davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin kararına süresi içinde davacı ve birleşen dava davada ihbar olunan ..., birleşen davada davacı ...Mamülleri A.Ş. ve birleşen davada SGK vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 28.02.2023 tarih, 2023/116 E., 2023/592 K. sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesi kararının süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...Mahkemece iş yerinin fiili hizmet süresi zammı kapsamında olduğuna dair tespiti isabetli ise de davacının işin zararlı etki ve yaptığı işle ilgili bakır toksititesine maruz kalmadığı gerekçesi ile talep ettiği fiili hizmet süresi zammının hesaplanıp verilmemesi isabetsizdir.

Zira maddede açıkça belirtildiği üzere davacının döküm işinde, döküm kalıp ve maçalarının yapılması ve döküme hazır duruma getirilmesi, döküm şarjının hazırlanması ve her çeşit maden eritme (izabe) fırınlarının döküme hazır duruma getirilmesi, maden eritme ve dökme işleri olarak üç ayrı sınıf olarak belirtilen işlerden birisinde fiilin çalışması dolaysıyla zararlı etkiye maruz kalması değil bu riske maruziyet haliyle çalışması fiili hizmet süresi zammı verilmesi için yeterlidir.

Mahkemece yapılacak iş; davacının 01.10.2008-09.05.2015 tarihleri arasında geçen ve bildirilen çalışmalarına, çalıştığı döküm atölyesinde, 8. paragrafta belirtilen işlerde söz konusu işlerin risklerine maruz kalarak fiilen çalıştığı sürelerin tespiti için yani fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacağı sürenin belirlenmesi için işyeri dosyası, puantaj kayıtları getirtilerek, bu dönem içinde kalan; yıllık ücretli izin, sıhhi izin, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerinin belirlenip çıkarılması ile bildirilen tüm süreye değil fiilen çalışılan süre için hesaplanan fiili hizmet süresi zammının verilmesinden ibarettir.

.." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; 2008 yılı öncesi bildirimler için itibari hizmet süresi verilmesi gerektiğini, hesaplamanın hatalı yapıldığını, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir. Davalı işveren vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir. Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, itibari hizmet süresi tespiti ve fiili hizmet süresi zammı birleşen davada iş yerinin fiili hizmet süresi zammı kapsamında olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR