Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/143 K.2025/5549

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının kendisine ait iş yerinde 03.01.2019 tarihinde dahili davalı ...'ı kayıt dışı çalıştırdığı gerekçesine dayalı olarak Kurum tarafından prim borcu tahakkuk ettirildiğini ve davacının işleme yönelik itirazının reddedildiğini, "İşveren Çalışan Formunda" sehven başvuru tarihinin 03.01.2019 olarak bildirildiğini, ...'ın 03.01.2019 tarihinde çalışmamış olduğunun net olarak belli olduğunu belirterek dava konusu edilen Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; ...'ın davacıya ait iş yerinde 03.01.2019 tarihinde kayıt dışı çalıştırıldığının tespit edildiğini, Kurum denetmenleri tarafından yapılan tespitlerin aksinin ancak eşdeğer yazılı belgeler ile ispat edilebileceğini, davacı tarafından herhangi bir yazılı belge sunulmadığını, Kurum işleminin mevzuata uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne; ... Konak Sosyal Güvenlik Merkezinin 10.06.2020 tarih ve 2020/ E-2020/ K sayılı 25.03.2020 tarihli, davacının prim borcunun kaldırılması talebine yönelik itiraz konusunu içerir kararın iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Kararın gerekçesinde şu hususlara yer verilmiştir:

"Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden.

Kurum tarafından, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Daire Başkanlığı'nın 03.01.2019 tarih E.102217 sayılı yazısı ve eki Çalışan Formuna dayanılarak ...'ın 03.01.2019 tarihinde davacıya ait iş yerinde sigortasız çalıştırıldığının tespit edildiği ve davacı işveren hakkında ... için işe giriş, işten ayrılış bildirgesi verilmesi ve aylık prim hizmet belgesi verilmesi için bildirimde bulunulduğu ve prim tahakkuku işlemi yapıldığı, davacının bir aylık yasal sürede Kurum nezdinde itirazda bulunduğu, itirazın reddedilmesi üzerine 1 aylık yasal süresi içinde eldeki davanın açıldığı,

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Dairesi Başkanlığının 30.06.2020 tarih ve E.132701 sayılı yazılarında; sistemde yapılan sorgulamada ... adına tescilli 35 S 87051 plakalı ticari aracın "çalışma izin belgesi" veya "güzergah izin belgesi" düzenlenmesi amacıyla müdürlüklerine 31.12.2018 tarihinde başvuruda bulunulduğunun, 35 S 87051 plakalı ticari araca şoför olarak ...'ın beyan edildiğinin ancak Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilen 2019/01.aya ait "İşveren Çalışan Formunda" sehven başvuru tarihinin 03.01.2019 tarihi olarak bildirildiğinin anlaşıldığı,

müdürlük tarafından gönderilen "İşveren Çalışan Formu" raporunda "işlem tarihi" olarak belirtilen kısmın taşımacının müdürlüklerine müracat tarihi olduğunun bildirildiği görülmektedir.

Mahkemece dinlenen bordro tanığı ...; ''Davacı benim babam olur. Babamın servis taşımacılığı üzerine bir iş yeri vardır. ... isimli kişi 31.12.2018 tarihinde 1 gün iş yerinde çalıştı. Ancak sonrasında işi yapamayacağını ifade ederek işten ayrıldı. Sonrasında ise kendisinin tekrar işe girmesi gibi bir durum söz konusu olmadı. Ben kendisinin bir günlüğüne hangi plakalı araçta çalıştığını hatırlayamıyorum'' şeklinde,

Dahili davalı ... ise ''ben ESHOT tan emekli bir insanım, ...'in sahibi olduğu araçta 1 gün müddetle şoför olarak çalıştım, ancak iş hoşuma gitmeyince bu işi bıraktım, ancak aradan zaman geçtiği için ne zaman çalıştığımı hatırlayamıyorum, ben daha öncesinde burada çalışmamıştım, sadece 1 gün çalıştım, çalıştığım tarih de Kasım ya da Aralık ayı olması gerekmektedir, ben bu şekilde hatırlıyorum.'' şeklinde beyanda bulunmuşlardır.

Kurum tarafından yapılan işlemin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Daire Başkanlığının 03.01.2019 tarih E.102217 sayılı yazısına dayandırıldığı, Kurum tarafından kayıt dışı istihdam hususunda bu yazı ve ekindeki belge dışında herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmadığı, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Dairesi Başkanlığının 30.06.2020 tarih ve E.132701 sayılı yazıları ile söz konusu yazıda hata yapıldığının bildirildiği, Mahkemece beyanına başvurulan tanığın ve dahili davalı asilin beyanlarının da Kurum işleminin aksini ortaya koyar nitelikte olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne ilişkin İlk Derece Mahkemesi kararı usul ve esas yönlerden hukuka uygun bulunmuş, davalı Kurum vekilinin aksi yöndeki istinaf nedenleri ise yerinde görülmemiştir."

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili özetle; Kurum işleminin İzmir Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığının 03.01.2019 tarihli resmi nitelikteki yazısı ile 5510 sayılı Kanun’un 8 ve 86. md.leri uyarınca tesis edilmiş olup Kurumun bir kusuru bulunmadığını, temyize konu davanın açılmasına Kurumun sebebiyet vermediğini, o nedenle Kurum aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, prim tahakkukuna yönelik itirazın reddine dair Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR