Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/1632 K.2025/7165

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ...'nin eşi ...'dan Safranbolu Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesinin 2017/21 Esas, 2017/10 sayılı kararı ile 12.01.2017 tarihinde anlaşmalı olarak boşandığını, boşanmasının ardından, ağabeyi olan ... 'nin ... Mah. Cad.No:4A ... Karabük adresinde yeğeni ile birlikte iki aya yakın bir zaman ikamet ettiğini, daha sonra evli olan kızı ...'ın ... Mah. Prof. ... Cad. ...

Sitesi B Blok No:7 İçKapı No: 1 Safranbolu Karabük adresinde kızı ile birlikte yaşamaya başladığını, 15 aydan fazlaca bir süre kızı ... ile birlikte ikamet ettiğini, davacının kızında kalırken eski eşi ...'ın ise taraflar evli iken birlikte kaldıkları ikamette yaşamaya devam ettiğini, ancak ...'ın, davacı müvekkili ile boşandıktan sonra işbu evin kirasını ödemediğini, ev sahibi ...'nın, eski eşinin birikmiş kira borcu olduğu için davacının kızı ...'yi aradığını ve babasının kirayı ödemediğini söylediğini, bir müddet sonra davacının eski eşinin Eflani ilçesinde işe girdiğini ve Karabük/Eflani ...

Mah. ... Caddesi No:120 D:1 adresine taşındığını, tarafların birlikte ikamet ettikleri ( ...

Sokak No:1/2 Safranbolu Karabük) son evin sahibi ... isimli bayanın, davacı müvekkili arayarak “Eski eşin kira taktı Eflani'ye gitti, ev boş sen gel otur." dediğini, bunun üzerine davacının müvekkili kızının evinden ayrılarak, bu adrese yeniden taşındığını, 2019 yılının Ocak ayında ise seçimlerde oy kullanmak için ikametini Mehterler köyüne anne babasından kalma şuan ağabeyinin oturduğu ikamete taşıdığını, 2019 yılının Temmuz ayında yeniden ikametgahını ...

Mah.Ensar Sokak No:1/2 Safranbolu Karabük adresine aldığını, işbu adresteki evde elektrik ve su aboneliklerinin ev sahibinin üzerine kayıtlı olduğunu, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacıya 02.10.2019 tarihinde tebliğ edilmiş olan evrakta belirtildiği gibi davacının eski eşi ile boşandıktan sonra fiili olarak birlikte yaşamalarının söz konusu olmadığı gibi imkan dahilinde de olmadığını, açıklanan nedenlerle davalı Kurumun ...'nin babasından aldığı ölüm aylığının kesildiğine dair 02.10.2019 tarih 60991618-HTİ 3/232804 sayılı işlemin iptaline, davacının ... babasından dolayı maaş alacağı olduğunun tespitine,

davacının kesilen aylıkların kesim tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte / ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacı hakkında Kurum Denetmenleri Servisi tarafından hazırlanan 13.09.2019 tarih 2019/RMS/21 sayılı raporda; davacının eski eşinden boşanmış olmasına rağmen fiilen birlikte yaşadıkları hususunun tespit edildiğini, Kurumun Denetmenler Servisi tarafından hazırlanan rapordaki tespitlere dayalı olarak da Kurum tarafından, davacının ... babasından almakta olduğu aylığın, eşiyle birlikte yaşadığı tespit edilmesi üzerine 5510 sayılı Kanun'un 56. maddesine istinaden kesildiğini, açıklanan sebeplere binaen, davacının davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.03.2022 tarihli kararı ile davanın kabulüne, davacının, davalı Kurumca kesilen ölüm aylığının kesilme tarihinden itibaren tekrar bağlanmasına ve her bir aylığın hakediş tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, davacının, davalı Kuruma ölüm aylığının kesilmesi işleminden kaynaklı bir borcu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 17.03.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 25.01.2024 tarihli kararı ile istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 25.01.2024 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, Kurum denetmeni tarafından 13.09.2019 tarihli denetmen raporu ekinde tutulan tutanakların aksi sabit oluncaya kadar geçerli olacağı gözetilerek,

denetmene ifade veren tanıklar ..., ... , ... ve ... 'ın, denetmen ifadeleri ile Mahkeme ifadeleri arasındaki çelişki giderilmeli, denetmen raporunda belirtilen adreslerde, ifadeleri alınan diğer tanıkların da ifadelerine başvurulmalı, yine ihtilaf konusu dönem içerisinde denetim raporunda tespit edilen adreslerinde, birlikte yaşama olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği ve bu adreslerde kimlerin yaşadığı kolluk vasıtasıyla araştırılarak ve muhtar, komşu, kapıcı, yönetici gibi ifadesine başvurulmayan kişiler tespit edilerek dinlenilmeli,

birlikte yaşama olgusu yukarıda açıklanan düzenlemeler ışığında da araştırılarak elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir, gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının, davalı Kurumca kesilen ölüm aylığının kesilme tarihinden itibaren tekrar bağlanmasına ve her bir aylığın hakediş tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, davacının, davalı Kuruma ölüm aylığının kesilmesi işleminden kaynaklı bir borcu olmadığının tespitine, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek usul ve yasaya aykırı kararın bozulması gerektiğini beyan etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık Kurum işleminin iptali, davalı Kuruma borçlu olmadığının tespiti, ölüm aylığının kesildiği tarihten itibaren yasal faiziyle birlikte tahsili ile yeniden bağlanması istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve özellikle ceza dosyası bozma sonrası dinlenen tanıklar ile kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,