Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/1670 K.2025/8695

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının 1996 yılı sonu ve 1998 yılı Mart ayı sonu arasında .. Devlet Hastanesi Döner Sermaye Saymanlığı bölümünde çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, 663 ve 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri çerçevesinde Bakanlık bağlı kuruluşlarının dava ve taraf ehliyetini haiz olduğunu, Devlet Hastanelerinin ise dava ve taraf ehliyetini haiz olan Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu teşkilatı altında yer aldığını, dolayısıyla davacı tarafından husumetin Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna yönetilmesi gerekirken dava ve taraf ehliyeti olmayan ..

Devlet Hastanesine yöneltilmesinin usul ve yasaya aykırı olup öncelikle husumet yönünden davanın reddinin gerektiğini, hak düşürücü sürenin 5 yıl olduğunu, söz konusu sürenin tespiti istenilen hizmetlerin geçtiği yılın sonundan başladığını, davanın müvekkil idare yönünden 01.01.1999 tarihinden itibaren 5 yıl içerisinde açılması gerektiğini, 5 yıllık hak düşürücü süre de dikkate alındığında davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, davacının ..

Devlet Hastanesinde çalıştığına dair herhangi bir kayıt ve belgenin idarelerinde bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili, çalışma olgusunun varlığının hiçbir kuşkuya yol açmayacak şekilde somut ve inandırıcı yazılı belgelerle ortaya konulması gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyuşmazlık idari yargı görev alanı içinde kaldığından davanın HMK'nın 114/b. maddesi gereği yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle usulden reddine, görevli mahkemenin ... İdare Mahkemesi olduğunun tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, görevli mahkemenin iş mahkemesi olduğunu, davacının memur olarak çalışmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79. maddesidir. 506 sayılı Kanun'un 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut dosyada; davacı vekili, davacının 1996 yılı sonu ve 1998 yılı Mart ayı sonu arasında ... Devlet Hastanesi Döner Sermaye Saymanlığı bölümünde çalıştığının tespitini talep etmiş, veznede hastane malzemeleri satın alma, evrak hazırlama işlerini yaptığını, Hastane Derneğinden ücretini makbuz karşılığı elden aldığını belirtmiştir.

Davacının hizmet cetvelinde 20.07.2001-16.02.2003 tarihleri arasında 4/a sigortalılığı, 2020/7-2021/12 döneminde GMZO banka sandığı kaydının bulunduğu görülmektedir. Davacının isteme konu dönemin öncesi veya sonrasında 5434 sayılı Kanun kapsamında bir iştirakçiliği bulunmadığı gibi talebin hizmet akdine dayalı olması karşısında davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79. maddesi olup, iş mahkemesi görevlidir.

Bu itibarla Mahkemece davanın esasına girilip yapılacak inceleme ve değerlendirme sonucuna göre karar verilmelidir.

O halde İlk Derece Mahkemesince yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR