Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/2707 K.2025/10725

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının ilk kez 01.06.1996 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamında zorunlu sigortalı olarak çalışmaya başladığını, bu kapsamda 465 prim gün sayısına sahip olduğunu, ilk primini 02.01.2012 tarihinde Kurumun banka hesabına ödeyen davacının bu tarihten sonra 15.12.2016 tarihine kadar 5 tam yıl düzenli olarak 5510 sayılı Kanun'un 4/b kapsamında her ay primlerini aralıksız ödediğini belirterek davacının 16.12.2011-15.12.2016 tarihleri arasındaki 1798 günlük (4/b) sigortalılığının geçerli sayılması gerektiğinin tespiti ile aksine Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili özetle, davacının 2011-2016 yılları arasında herhangi bir tarımsal faaliyetinin olmadığını, mevzuattaki hükümler gereği hizmetlerinin iptal edilmesinin zorunlu olduğunu, Kurumca gerçekleştirilen işlemlerin hukuka uygun olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 16.12.2011-15.12.2016 tarihleri arasındaki 1798 günlük 4/b sigortalılığının geçerli sayılması ve aksine 09.11.20 23... 821 sayılı Kurum işlemi ile 01.02.2024 tarihinde tekemmül eden zımni ret işleminin iptaline ilişkin talebin reddi ile davacının 02.01.2012-2016/12 tarihleri arası dönem 4/b kapsamında isteğe bağlı sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile,

"Yapılan istinaf incelemesi sonucunda, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre.

Kurum denetmeninin 25.05.2023 tarih ve 2023/411961/021 sayılı raporunda davacının 16.12.2011-16.12.2016 tarihleri arasındaki 4/1-b sigortalılık bildirimlerinin fiili çalışmaya dayalı olmadığının tespiti üzerine Kurumca davacının 16.12.2011-16.12.2016 tarihleri arasındaki 4/1-b sigortalılık bildirimlerinin iptal edildiği, davacı tarafça iptal edilen 4/1-b kapsamındaki 1798 günlük sigortalılığın geçerli olduğunun tespiti ve aksine Kurum işleminin iptali talebiyle eldeki davanın açıldığı,

yapılan araştırma ve denetim, davacının kendisi ile eşinin beyanları ve toplanan delillere göre, davacının 2011-2016 yılları arasında herhangi bir tarımsal faaliyetinin olmadığının anlaşıldığı, bu nedenle 16.12.2011-16.12.2016 tarihleri arasındaki 4/1-b sigortalılık bildirimlerinin iptaline ilişkin Kurum işleminde bir isabetsizlik bulunmadığı, yerel mahkemenin bu yöndeki kararının usul ve yasaya uygun olduğu;

öte yandan Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin 2023/11588-12344 E.-K. sayılı ilamında da belirtildiği üzere, tarımsal faaliyetinin bulunmadığının anlaşılması halinde tarımsal faaliyetinin başladığı tarihe kadar ki ödemiş olduğu primlerin karşıladığı süreler kadar isteğe bağlı sigortalı kabul edilerek prim ödenmiş gün sayısının belirlenmesi gerektiği, Kurum tarafından davacının 02.01.2012-2016/12. dönemleri arasındaki prim ödemelerine isteğe bağlı değerlendirme yapılması halinde 1260 gün hizmet kazanabileceğinin tespit edildiği,

bu nedenlerle yerel mahkemenin, davacının 02.01.2012-2016/12 dönemleri arasındaki 4/b kapsamında yapılan prim ödemelerinin kapsadığı süre kadar isteğe bağlı sigortalı sayılması gerektiği yönündeki kararınında usul ve yasaya uygun olduğu, yargılama giderleri ile vekalet ücretleri yönünden verilen kararlarda bir isabetsizlik bulunmadığı" gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle,

1.Yerel Mahkemece istem gibi; zorunlu ya da isteğe bağlı tarım Bağ- Kur (4/b) sigortalılık ayrımı yapılmaksızın, geçerli sayılması istenen "16.12.2011-15.12.2016 tarihleri arasındaki 1798 günlük 4/b Bağ-Kur sigortalılığının tespitine" karar verildiği halde; "taleple bağlılık ilkesi" gözetilmeksizin, dava konusu olan aksine Kurum işleminin iptal isteminin reddine karar verilmesinin" doğru olmadığını,

2.Yerel Mahkemenin kendi içinde çelişkili olacak şekilde dava dosyası kapsamına, usul ve yasaya aykırı olarak; davadaki asıl uyuşmazlık olan: "16.12.2011-15.12.2016 tarihleri arasındaki 1798 günlük 4/b Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemi" kabul edildiği halde, bu asıl istemi ret ederek muaraza çıkaran "Kurum işleminin iptali isteminin reddi" yönünde kısmen ret kararı verilmesinin" sonucunda hem "yargılama giderlerinin hatalı tespiti" hem de bu kapsamda "davalı Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmesi"nin de hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle,

1.Davacının 2011-2016 yılları arasında herhangi bir tarımsal faaliyetinin olmadığı gerek yapılan araştırma ve denetim sonucu gerek davacının ve dava dışı eşinin ifadelerinden net olarak tespit edildiğinden mevzuattaki hükümler gereği hizmetlerinin iptal edilmesinin zorunlu olduğunu, bu nedenle Kurumca gerçekleştirilen işlemlerin hukuka uygun olduğunu,

2.Davacının isteğe bağlı sigortalılık yönünde bir talebi bulunmadığını, taleple bağlılık ilkesi gereğince hâkim talep sonucuyla bağlı olup ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremeyeceğini, (6100 sayılı Kanun madde 26) bu ilke uyarınca davacının talep etmediği bir şey hakkında karar verilemeyeceğini, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ve Kurumca iptal edilen 4/1-b kapsamındaki hizmetlerin geçerli olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR