Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/3038 K.2025/7525

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin, işe girişinden yaklaşık bir ay kadar sonra gerekli tedbirler alınmadığı için bir hastaya ait enfekte enjektör iğnesinin eline battığı, olay tarihinde ise çalıştığı binanın alt katını kanalizasyon sularının bastığı, muris ve diğer personelden lağım sularının basmış olduğu kattaki dosyaları tahliyesinin istenildiğini, murisin olaydan sonra rahatsızlandığı, en sonunda “17.08.2014” tarihinde hastanede 28 yaşında akut karaciğer yetmezliği (karaciğerin ani iflası) sebebiyle vefat ettiğini, söz konusu olayın iş kazası olduğunun hükmen tespitini talep edilmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Tekstil Gıda Day. Tük. San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacı taraf iddiasının iş kazasının yasal tanımına uymadığı, müteveffanın işi ile ilgisi bulunmayan kişisel sağlık sorunları nedeniyle vefat ettiği, olayın bir an için iş kazası olduğunun varsayılması durumunda ise müvekkili şirketin kusurlu olduğundan söz edilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; somut olayın iş kazası olarak nitelendirmenin hatalı olacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili tarafından cevap dilekçesinde özetle; konuyla ilgili yapılan yazışmaların sonucunda Kurum tarafından düzenlenmiş olan inceleme raporunda olayda iş kazasının unsurlarının gerçekleşmediğinin anlaşıldığının belirtildiği, bu nedenle de olayın iş kazası olmadığı sonucuna varıldığı savunulmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 24.10.2019 tarihli kararı ile '' Davanın kısmen kabulü ile, 1.... ...'nun 14.06.2013 günü geçirdiği kazanın, iş kazası olduğu ve iş kazası ile müteveffanın ölümü arasında illiyet bağı olduğunun tespitine, 2.Davalılardan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına yönelik davanın, pasif husumet yokluğu sebebiyle reddine,'' karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 02.02.2022 tarihli kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 02.02.2022 tarihli kararının süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...Somut dava dosyası yukarıda anlatılan esaslar doğrultusunda incelendiğinde eksik incelemeye ve araştırmaya dayalıdır.

Davacılar murisi sigortalının fulminant hepatit ve gelişen komplikasyonları sonucu vefat ettiği belirgin olup, davacılar tarafından muris sigortalının işyerinde kanalizasyon temizliği işi sırasında kanalizasyon suyuna maruz kaldığı ve ayrıca, işe başladıktan bir ay kadar sonra bir hastaya ait enjektör iğnesinin eline battığı iddiaları ile dosya kapsamında bulunan bilirkişi raporlarında da fulminant hepatit hastalığının kanalizasyon suyuna maruz kalma ile oluşmasının mümkün olduğu belirtilmiştir.

14.06.2013 tarihinde işyerini su bastığı, muris sigortalının 21.06.2013 tarihinde bulantı, kusma ve karın ağrısı şikayetleri ile acil servise başvurduğu, sigortalıya 26.06.2013 tarihinde hepatit B virüsüne bağlı olarak karaciğer yetmezliği tanısı ile kadavradan karaciğer nakli yapıldığı anlaşılmaktadır.

Bu sebeplerle, mahkemece, sigortalıya hepatit B bulaşması ile karaciğer yetmezliği tanısı ile karaciğer nakli yapılması arasında kısa bir sürenin bulunması gözetildiğinde, bu sürede hepatit B bulaşmasının karaciğer yetmezliğine neden olmasının mümkün olup olmadığı, mümkün değil ise bu sonuca göre hangi tarihte en erken hepatit B rahatsızlığı olabileceği belirlenmek suretiyle, işe girmeden önce hepatit B rahatsızlığı bulunup bulunmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalılardan SGK ve ... vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilerek, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir. B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davanın, 1-... yönünden pasif husumet yokluğu sebebiyle reddine, 2-Diğer davalılar yönünden esastan reddine, 3-Davacının fazlaya dair taleplerinin reddine , " karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili Temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece yargılama sırasında alınan 31.07.2024 tarihli Adli Tıp Kurumu raporunun daha önceden alınan raporlara uygun olmadığını, müvekkilinin eline iğne batmasına ilişkin olayın tanıklar beyanı ile ispatlandığını, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, iş kazası tespiti istemine ilişkindir.

1-5510 sayılı Kanun'un anlamında sigortalı niteliğini kazanmanın koşulları başlıca üç başlık altında toplanmaktadır. Bunlar: a) Çalışma ilişkisinin kural olarak hizmet akdine dayanması, b) İşin işverene ait yerde yapılması, c) Kanunda açıkça belirtilen sigortalı sayılmayacak kişilerden olunmaması şeklinde sıralanabilir. Sigortalı olabilmek için bu koşulların bir arada bulunması zorunludur.

5510 sayılı Kanun'un 13. maddesinde ise iş kazası,

"a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b)(Değişik bend:17.04.2008-5754 S.K./8.mad) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle, sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c)Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d)(Değişik bend:17.04.2008-5754 S.K./8.mad) Bu Kanunun 4üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e)Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olay olarak tanımlanmıştır.

Olayın, işkazası olarak kabul edilebilmesi için olaya maruz kalan kişinin 5510 sayılı Kanunun 4. maddesi anlamında sigortalı olması, olayın, 5510 sayılı Kanunun 13. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak belirtilen hal ve durumlardan birinde meydana gelmesi koşuldur. Başka bir anlatımla, olayın, iş kazası sayılabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi zorunludur.

2- Davacılar tarafından muris sigortalının işyerinde kanalizasyon temizliği işi sırasında kanalizasyon suyuna maruz kaldığı ve ayrıca işe başladıktan bir ay kadar sonra temizlik görevlisi olarak çalıştırılan muris sigortalının acil bölümünde temizlik sırasında enfekte atıklarını atarken, bir hastaya ait enjektör iğnesinin eline battığı iddiaları nedeni ile olayın iş kazası olduğuna karar verilmesini talep ettiği dosyada;

Müteveffanın, işe başlamadan önce Sağlık Bakanlığı 7 no.lu ASM'den 11.04.2013 tarihinde çalışmasına engel hali olmadığına dair raporunun bulunduğu, İstanbul Verem Savaş Derneği’nin 11.4.2013 tarihli raporunda;” akciğerlerde aktif spesifik lezyon yoktur” ibaresinin kayıtlı olduğu, SGK denetmen raporunda medula sisteminden yapılan araştırmada davacının Hepatit B şikayeti ile hastaneye başvuruda bulunduğu yada tedavi gördüğüne ilişkin bir kaydın olmadığının bildirildiği, 01.04.2013 tarihinde ...

Sosyal Hizmetler İnş. Yat. Ltd. Şti. bünyesinde ... Üniversitesi Tıp Fakültesinde temizlik görevlisi olarak işe başladığı, daha sonra davalı ... Tekstil Gıda Day. Tük. San. Tic. Ltd.

Şti. bünyesinde temizlik işçisi olarak görevine devam ettiği, 14.06.2013 tarihinde hastane bodrumunda kanalizasyon suyu basması nedeni ile kanalizasyon temizliği işinde görevlendirildiği, bu işi yaparken rögar kapağının patlaması sonucunda kanalizasyon suyuna maruz kaldığı, müteveffanın eklem ağrısı nedeni ile ...

Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Acil Polikliniğine 20.06.2013 tarihinde başvurusunun bulunduğu, müteveffanın bu sefer şuur kaybı şikayeti ile yeniden başvurusu üzerine 23.06.2013 tarihinde ...

Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde ... hakkında Fulminan Hepatit B nedeni ile karaciğer yetmezliğinin bulunduğunun tespit edildiği, 17.08.2014 tarihinde müteveffanın vefat ettiği, dosya içerisinde bulunan belgelerde İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 2014/5427 Soruşturma dosyasında bulunan 22.07.2015 tarihli bilirkişi raporunda ve 29.12.2017 tarihli ...

Üniversitesi İnceleme Raporunda belirtildiği üzere Hepatit B virüsünün kuluçka süresinin 2-6 ay arasında değişmekte olduğunun ve enjeksiyon ile, açık yara, kan ve tükürük ile bulaşılabileceğinin belirtildiği, 01.02.2024 tarihli Adli Tıp Raporunda, Hepatit B virüsünün kuluçka döneminin 50 - 150 gün olduğunun, sorulduğu üzere temizlik personeli olarak işe başladığı tarihten sonra hastaya ait enjektör iğnesinin eline batması veya damar yolu ile madde kullanımına bağlı Hepatit B enfeksiyonu oluşabileceği,

14.06.2013 tarihinde meydana gelen olay (lağım suyuna maruz kalma ) ile Hepatit B virüs enfeksiyonuna bağlı ölümüne neden olan Fulminan Hepatitin oluşmasının mümkün olmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.

3-Mahkemece, anılan batma olayına ilişkin dosya kapsamında bir delil yahut ... tarafından yapılmış bir iş kazası bildirimi bulunmadığından meydana gelen neticenin anılan batma eyleminden kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususunda delil/emareye rastlanmadığı gerekçesi ile davanın sübut bulmadığından reddine karar verilmiş ise de sigortalının işe giriş tarihinde Hepatit B olduğuna ilişkin raporunun bulunmadığı, müteveffada meydana gelen belirtilerin Hepatit B virüsünün kuluçka dönemi içerisinde ortaya çıktığının tıbben belirlendiği,

alınan rapor ile 14.06.2013 tarihinde meydana gelen kanalizasyon suyu patlaması olayının müteveffanın ölümüne yol açan Hepatit B hastalığına yol açmadığı, açık ise de müteveffanın '' işe girdikten yaklaşık bir ay sonra hastane acil travmatoloji servisinde çalışırken, kırmızı tıbbİ atıkları boşaltırken poşeti çöp kovasından çıkarttığım esnada elimde eldiven olmasına rağmen sağ el orta parmağımı bir tane kullanılmış enjektör iğnesi battı'' şeklindeki ifadesi ve ... Tıp Fak.

Göğüs hastalıkları Arş. Gör. Dr ... imzalı 09.09.20014 tarihli raporda; ''... yoğun bakımdan taburcu olduktan sonra, taşan kanalizasyona müdahale olayından 1-2 ay kadar önce tıbbi atık toplarken eline iğne battığını ifade etti.'' şeklinde beyanı dikkate alınarak, bu beyanlar üzerinde durulmalı, iğne batma olayı ile ilgili gerekli araştırma yapılmalıdır.

Müteveffanın ölümünün, davacının tıbbi atık toplarken eline iğne batması olayından dolayı kaynaklanmış olabileceği dikkate alınarak bu olayın gerçekleşip gerçekleşmediğine ilişkin bir araştırma yapılmamış olması nedeniyle eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması bozma nedenidir.

VII. KARAR