Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/3153 K.2025/7674

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; davacının 1995 yılından beri çiftçi olarak hayatını idame ettirmesine rağmen SGK nezdinde hiçbir sigortalılık tescil kâydı bulunmadığını, müvekkilin elinde 20.04.1995 tarihli müstahsil makbuzu olduğu halde davalı Kurum tarafından faturanın müvekkiline aidiyeti belli olmadığı gerekçesiyle tescil işleminin yapılmadığını, müvekkilin elinde bulunan makbuzdaki adres olarak Beymelek beldesi yazılmasının makbuzu düzenleyen şirketçe yanlış yazıldığını, müvekkilinin faaliyet alanına ait adresin .../... olması gerektiğini,

20.04.1995 tarihli müstahsil makbuzuna göre müvekkilinin sigortalılık tescilinin yapamamasının birçok sosyal güvenlik hakkından mahrum ettiğini ileri sürerek. 20.04.1995 tarihli müstahsil makbuzunun davacıya ait olduğunun tespiti ile müvekkilinin Tarım Bağ-Kur sigortalılık sürelerinin belirlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özet olarak; tevkifat sorumlusun ... Ltd. Şti. komisyoncusu tarafından müvekkil Kuruma gönderilen Nisan/1995 dönemine ait tevkifat kesinti listesinde ... adından bir şahıstan kesinti yapıldığının belirtildiğini, fakat kimlik bilgileri (baba adı, doğum yeri, doğrum tarihi) belirtilmediği için kesintinin davacıya ait olduğunun teyit edilemediğini, bunun üzerine Demre İlçe Nüfus Müdürlüğüne kimlik tespiti için yazı gönderildiğini, ... adında üç kişinin tespit edildiğinin belirtildiğini, nüfus müdürlüğünce isimleri belirtilen bu üç kişinin davacı olup olmadığı bilinmediğinden herhangi bir işlem yapılamadığını, müvekkil Kurumca yapılan işlemlerin hukuki ve yasal olduğunu ileri sürerek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 12.04.2018 tarihli kararı ile "... ... Meyve Kom. Tic. ve Turz. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 20.04.1995 tarih, 015560 seri numaralı müstahsil makbuzunun ... T.C. Kimlik numaralı ... ve ... oğlu, ... doğumlu davacı ...'e ait olduğunun tespitine, Davacının 01.05.1995 - 31.12.1995 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında zorunlu sigortalı (5510 sayılı Kanun kapsamındaki 4/1-b-4 sigortalılığı) olduğunun tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 12.04.2018 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 09.07.2018 tarihli kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 12.04.2018 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 15.10.2019 tarihli kararı ile "... Yapılacak iş.

Demre nüfusunda kayıtlı 1969 doğumlu ile Kaş nüfusuna kayıtlı dinlenmeyen ... ve ... doğumlu ... isimli kişilerin söz konusu şirkete ürün teslim edip etmediklerine ilişkin beyanlarını almak, gerektiği takdirde ilgisi olduğu anlaşılan kişi ya da kişilerin usulüne uygun olarak davaya dahil edilmeleri için davacıya süre vermek, savunmalarını almak ve delillerini ibraz etmelerini sağlamak, söz konusu müstahsil makbuzunun aslını istemek ve bu belgeyi kuruma kimin ibraz ettiği de araştırılarak tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar vermekten ibarettir." gerekçesiyle söz konusu kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Verilen İkinci Karar

İlk Derece Mahkemesinin 01.02.2022 tarihli kararı ile; "... Meyve Kom. Tic. ve Turz. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 20.04.1995 tarih, ... seri numaralı müstahsil makbuzunun ... T.C. Kimlik numaralı ... ve ... oğlu, ... doğumlu davacı ...'e ait olduğunun tespitine, Davacının ... - ... tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında zorunlu sigortalı (5510 sayılı Kanun kapsamındaki 4/1-b-4 sigortalılığı) olduğunun tespitine" karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin 01.02.2022 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Daire'nin 16.11.2022 tarihli kararı ile "...

Mahkemece, önceki bozma ilamında belirtilen dava dışı ... isim ve soyadını taşıyan kişiler dinlenilmiş olup bunlardan ... ve ... doğumlu olanların dava konusu ihtilafla ilgilerinin bulunmadığı ancak ... doğumlu ...’in ihtilaf hakkında aydınlatılmadığı ve olayla ilgili olarak beyanının alınmadığı, neden tanık olarak gösterildiğini bilmediğine yönelik beyanda bulunduğu anlaşıldığından. Mahkemece, ...

T.C. kimlik numaralı, ... doğumlu ...’in tekrar dinlenilmesi ve müstahsil makbuzunun da kendisine gösterilmesi suretiyle ürün teslim edip etmediği ve ettiyse kime teslim ettiğinin sorulması, ayrıca ... Meyve Komisyonu Tic. ve Turz. Ltd. Şti.'ye ürün teslim edildiği (1995/4) tarihteki şirket yetkilisi dinlenilerek ürünü hangi Mehmet'ten teslim aldığını sorması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm tesisi hatalıdır.

" gerekçesiyle söz konusu kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Üçüncü Karar İlk Derece Mahkemesinin 14.11.2024 tarihli kararı ile "Davanın Kabulü ile ... Meyve Kom. Tic. ve Turz. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 20.04.1995 tarih, ... seri numaralı müstahsil makbuzunun ... T.C. Kimlik numaralı ... ve ... oğlu, ... doğumlu davacı ...'e ait olduğunun tespitine, Davacının 01.05.1995 - 31.12.1995 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında zorunlu sigortalı (5510 sayılı Kanun kapsamındaki 4/1-b-4 sigortalılığı) olduğunun tespitine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, davanın reddi gerektiğini beyanla karara karşı temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, tespit istemine ilişkindir. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,