Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/3556 K.2025/12522

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacılar vekili asıl dava dosyasının dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirket tarafından işletilen ...

Lokantasında müdür yardımcısı olarak istihdam edilmekle beraber olay tarihi olan 01.09.2014 tarihinde kurye olarak sipariş teslimi işinde davalı şirkete ait ... plakalı motosikletle görevlendirildiğini, kuryeliğe ilişkin İSG eğitimi verilmediği için işverenin ağır kusurlu olduğunu nedeniyle ...’in kullandığı, ... adına trafikte kayıtlı bulunan ... plakalı aracın ani şekilde sola dönüş yapması ile geçiş üstünlüğünü müvekkiline vermemiş olması nedeniyle kusurlu olduğunu, bu kazanın gerçekleştiğini beyanla müvekkili sigortalı ... lehine kazanç kaybı olarak,

400 TL iş gücü kaybı olarak 400 TL ve tedavi gideri olarak 400 TL'nin manevi tazminat olarak ise sigortalı ... lehine 100.000,00 TL yansıma suretiyle zarar gören annesi ... lehine ise 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle (davalı ... Şirketi sadece maddi tazminat alacaklarından sorumlu olmak kaydıyla) yargılama sırasında hüküm altına alınacak geçici ödeme ile beraber davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

2. Davacılar vekili 28.02.2022 tarihli dilekçesiyle; davalılardan ... ile ... ile yapılan uzlaşma görüşmesine istinaden davadaki taleplerini diğer davalılar yönünden bilirkişi raporunda belirtilen tutarlara ıslah etmek gerektiğini belirterek geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatı talebini davalılar ... Tic. Ltd. Şti. ile ... Sigorta Şirketi yönünden 494.672,00 TL'ye, tedavi gideri talebini ise davalı ... Tic. Ltd. Şti. yönünden kusuruna karşılık gelen 3.255,00TL'ye artırmıştır.

3. Davacılar vekili 11.04.2022 tarihli dilekçesiyle; davalılardan ..., ... ve ... Sigorta Şirketi A.Ş. ile haricen sulh anlaşması yapılmış olmakla 08.11.2021 tarihli hesap bilirkişi raporunda adı geçen davalılara isabet eden tazminat tutarları esas alınmak sureti ile ödeme yapıldığını ve bu davalılar yönünden müvekkilinin herhangi bir alacak talebi kalmadığını, bu nedenle davalılar ..., ... ve ... Sigorta Şirketi A.Ş. hakkındaki davasından feragat ettiklerini, bu davalılar ile yapılan anlaşma gereğince tarafların karşılıklı olarak feragate bağlı vekalet ücreti ve yargılama gideri talebi bulunmadığını, diğer davalı ... Tic. Ltd. Şti. yönünden ise maddi ve manevi tazminat davasının devam ettiğini beyan etmişlerdir.

4. Davacı vekili birleşen davanın 20.02.2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; 06.02.2023 tarihli hesap raporu üzerine davalı ... Tic. Ltd. Şti. kusuruna isabet eden tazminat alacağının 588.125,32 TL olarak hesaplanması nedeniyle asıl davada %15 davalı kusuruna isabet eden 279.860,49 TL'den talep harici kalan 308.264,83 TL’nin işbu davalı şirketten kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle ile tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili şirkette süpervizör olarak çalıştığını, görevleri içerisinde işyerinde paket organizasyonunu sağlamak da olduğunu, bu görevin gereklerinden birinin servis sahasını bilmek ve öğrenmel olduğunu, olay günü de ... Şubesinde çalışmakta iken gelen yemek siparişi üzerine yine motosiklet kullanma şartlarını hazi olduğu için sipariş teslimine gittiğini, davacının teslimata gitmek istediğini sorumlu müdürüne söylediğini, iş tanımında işverenin personelin iş şartları icabı tecrübesine, becerisine ve şartları uygun olduğu takdirde geçici ve uygun gördüğü işlerde çalıştırabileceğini, müvekkilinin kusuru olmadığını, davalı ... ’in asli, davacının tali kusurlu olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalılar ... ve ... ortak vekili cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen kazaya, davacının işvereni ... Tic. Ltd. Şti.'nin iş güvenliği ile ilgili hükümleri ihlal etmesinin sebebiyet verdiğini ve kazasının meydana gelmesinde bu işverenin asli kusurlu olduğunu belirterek açılan davanın müvekkilleri yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle: ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından 05.11.2013-05.11.2014 vadeli ... no.lu Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, 3. Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası meblağ sigortası olmayıp zarar sigortası olduğundan, davacı tarafın uğradığını iddia ettiği zararları aynı zamanda ispat etmesi gerektiğini beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararında; "davacı ...'ın davalı işverene ait restaurantta çalışırken paket servis için görevlendirildiği ve bu paketi davalı işverene ait motorla müşteriye teslim etmeye gidip gelecekken iş yerine dönmeden yolda ...'in kullandığı, mülkiyeti ...'e ait araçla çarpışarak yere düşüp %74 oranında malul kalır şekilde yaralandığı, ilgili aracın trafik sigortasını ....

Sigorta Şirketinin yaptığı, olayda davacı işçinin ve davalı işvereni ...Şirketinin kazanın meydana gelmesinde %15 er oranında kusurlu oldukları, diğer aracın sürücüsü ... in %70 oranında kusurlu olduğu alınan 04.06.2018 düzenleme tarihli bilirkişi heyeti kusur raporundan ve dosya kapsamındaki tüm delillerden anlaşılmaktadır.

Kusur durumuna ilişkin 04.06.2018 düzenleme tarihli bilirkişi heyeti raporunun ve aktüerya bilirkişisi hesap raporunun 06.02.2023 tarihli ek raporunun ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli, dosya kapsamına uygun olup hükme esas alınabileceği anlaşılmıştır. 2021/554 Esas, 2023/141 Karar sayılı dosyamızda.

ATK 3. İhtisas Kurulundan davacının raporunun alındığı, raporda davacının %74 oranında malul kaldığı ancak başka birisinin sürekli olarak, bakımına muhtaç durumda olmadığının bildirildiği görülmüştür. Davalı ... Tic. Ltd. Şti.'ye karşı 20.000,00 TL bakıcı gideri tazminatı istemine ilişkin bu dosyada açılan davanın ATK 2.Üst Kurulunun 26.01.2023 tarihli raporu gereğince reddine karar verildiği, kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.

Davacı vekili dava dilekçesinde davalı ... Şirketinin müteselsil sorumlu olması kaydıyla davasını ...Şirketi yönünden 494.672 TL olarak ıslah etmiştir. Bu talebini asıl dava dosyasında 279.860,49 TL'ye düşürerek davadan kısmen feragat etmesi halinde geri kalan kısım için dava açamayacaktır. Davacı vekili davalı ... Şirketi yönünden davasından tamamen veya kısmen feragat etmemiştir.

Islah dilekçesi ve birleşen dosyadaki dava dilekçesi birlikte değerlendirildiğinde; hesaplanan 588.125,32 TL maddi tazminatın 214.811,51 TL'lik kısmı için birleşen dosyada dava devam ederken mükerrer talepte bulunulmuştur. Davacı vekilinin davalı şirketten birleşen davada ve asıl davada toplam maddi tazminat taleplerinin 588.125,32 TL olduğunu açıklaması mükerrer talep olduğu hususunu değiştirmez.

Mahkememizce ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, kazanın meydana gelmesinde tarafların( işçinin ve davalı işverenin) kusur durumu, olay sonucu %74 oranında malul kalır şekilde yaralanan davacı işçinin bu kaza sonucu oluşan maluliyet oranı, olayın ağırlığı,

olay tarihi gibi özellikler göz önünde tutularak kaza sonucu yaralanan davacı işçinin ve işçinin annesi olan davacının bu kaza sonucu ...'ın %74 oranında malul kalması nedeniyle duydukları (hissettikleri) üzüntülerini tatmin duygusu yanında kusurlu işverende caydırıcılık uyandıran oranda ancak davacıların sebepsiz zenginleşmesine yol açmayacak şekilde manevi tazminat takdir edildiği" gerekçeleriyle;

A) Asıl davada; davacı ...'ın geçici ve daimi iş göremezlikten kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkin talebinin kabulü ile 494.672,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi 01.09.2014 tarihinden işleyecek faiziyle, tedavi giderine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 2.985,60 TL'nin 30.03.2015 tarihinden işleyecek faiziyle, 50.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi 01.09.2014 tarihinden işleyecek faiziyle, davalı ... Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile bu davacıya verilmesine,

B) Asıl davada; davalılar ... Sigorta A.Ş. ... ve ... yönünden davadan feragat sebebi ile maddi ve manevi tazminat istemlerinin reddine,

C) Asıl davada; davacı anne ...'ın oğlunun geçirmiş olduğu iş kazasına dayalı manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile takdiren 10.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 01.09.2014 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faiziyle birlikte bu davalıdan tahsili ile bu davacıya verilmesine fazlaya dair istemin reddine,

D) Birleşen davada; davalı ... Tic. Ltd. Şti.'ye karşı açılan bakiye; geçici ve sürekli iş göremezlikten kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkin davanın kısmen kabulü ile 93.453,32 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 01.09.2014 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faiziyle birlikte bu davalıdan tahsiline, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... Tic. Ltd. Şti. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 21.09.2023 tarih, 2023/2301 E., 2023/2301 K. sayılı kararında özetle.

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi kapsamında dosya incelendiğinde: 28.01.2021 tarihli ıslah dilekçesinde talep edilen tutar ile alınan aktüerya ek raporunda hesaplanan tutar arasındaki fark itibariyle, asıl ve birleşen dosyalarda hükmedilen maddi tazminat tutarlarının yerinde bulunduğunu, 11.12.2014 tarihli komisyon kararı ile olayın iş kazası sayıldığı anlaşılmakla, aksi yöndeki istinaf sebebinin yerinde bulunmadığı, 6098 sayılı Kanun'un 146. maddesinde bulunan düzenleme ve dava konusunun iş kazasına dayanması itibariyle dosyada zamanaşımı sorunu bulunmadığının değerlendirildiği,

tarafların kazadaki kusur durumları ve meydana gelen sonuç dikkate alındığında, tayin edilen manevi tazminatın yerinde bulunmadığı, açıklamalarla birlikte dosyadaki yazılara, hükmün Dairece de benimsenmiş bulunan kanuni ve hukuki gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-1 b maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve ... Tic. Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemiz 30.05.2024 2023/13707 Esas, 2024/6092 Karar sayılı ilamı ile özetle, sair temyiz itirazlarının reddi ile "Somut olayda, sigortalının tazminini talep ettiği maddi zararın hesap bilirkişi marifetiyle hesaplanmasının bir yönüyle teknik hesap ilkelerini gerektirici bir konu olduğu ve mahkemece bu kapsamda hesap bilirkişiden rapor alınması yoluna gidildiği anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda tazminat alacaklarının tespitine yönelik 18.01.2022 ve 22.06.2022 tarihli ek raporlarda davalı ... Tic. Ltd. Şti. kusur oran olarak tespit edilen %15 kusur oranına isabet eden (geçici ve sürekli iş göremezlik oranından kaynaklı) maddi tazminat alacağının 279.860,49 TL olarak hesap edildiği, 28.02.2022 tarihli ıslah dilekçesinde davalı ... Tic. Ltd. Şti. ve ...

Sigorta Şirketi yönünden geçici ve sürekli iş göremezlik alacaklarının 279.860,49 TL ile sigorta şirketinin bakiye teminat limiti olan 214.811,57 TL eklenmek suretiyle 494.672,00 TL olarak artırıldığı, davacı vekilinin 22.06.2022 tarihli hesap raporuna bir itirazının olmadığı gibi 30.06.2022 tarihli celsede ek rapora bir diyeceği olmadığını, davanın davalı ... Tic. Ltd.

Şti. yönünden kabulüne karar verilmesini talep ettiği, bu kapsamda davalı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu halde bu hak ihlal edilmek suretiyle maddi tazminat alacağının 2023 yılı için yürürlüğe giren asgari ücretlerin rapora uygulanması yönünden hesap bilirkişisine tevdi edilerek, hesap bilirkişiden 06.02.2023 tarihli ek rapor alındığı,

işbu raporda maddi tazminat alacağının 588.125,32 TL olarak hesap edildiği ve davacı vekilinin işbu rapora dayalı olarak birleşen ek maddi tazminat istemi içeren davayı açtığı, Mahkemece bu son ek rapora itibar edilmek ve asıl davada tam, birleşen davada ise talep edilen tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verilmesi hatalı olmuştur.

3. Öte yadan davacı vekilinin 28.02.2023 tarihli ıslah dilekçesinden sonra sunduğu 11.04.2022 tarihli feragat dilekçesinde davalı ... ile ... ile beraber davalı ... Şirketi hakkında da ödemeye dayalı sulh kapsamında feragat beyanında bulunduğu, birleşen davada da asıl davada davalı ... şirketi için talep konusu yapılan 214.811,57 TL talep harici bırakılmak suretiyle 588.125,32 TL'lik hesapta davalı ... Şti. için asıl davada ıslah ile istenen 279.860,49 TL dikkate alınarak bakiyesi 308.264,83 TL'nin tahsili talep edilmesine karşın mahkemece davacı vekilinin talebi aşılmak suretiyle yazılı şekilde hüküm tesisi de hatalı olmuştur.

4. Bu açıklamalar doğrultusunda Mahkemece yapılacak iş davalı taraf lehine oluşan usuli kazanılmış hak kasamında maddi tazminat istemi ile ilgili asıl davada 279.860,49 TL'ye hükmetmek, asıl davada fazlaya ilişkin istem ile birleşen davada talep olunan maddi tazminat istemini tamamen redderek sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir. " gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak asıl davanın kısmen kabulü ile birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz sebepleri olarak özetle; bozma ilamı ve sonrasında Mahkemenin bozma ilamına uyulmak suretiyle yaptığı usuli kazanılmış hak ilkesine ilişkin değerlendirmesinin hatalı olduğu, ek davanın kabulü gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmesini beyan etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 371. maddeleri, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77., 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51, 52, 54, 55 ve 417. maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 19 ve 21. maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hükümleri.

3. Değerlendirme

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı fazla yatırılan temyiz harcının istek halinde davacılara iadesine,