Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/4374 K.2025/10384

Bölge Adliye Mahkemesinin kararı davalı Kurum vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... ... Enerji Elektrik İnş. Makina San. Tic. ve Ltd. Şti.'nin alt işveren ... ... ve ... Güç Enerji sistemlerinin asıl işveren olduğu ../...

Şehrindeki işyerinde 31.01.2021 tarihinde işçi olarak çalışmakta iken, meydana gelen iş kazası sonucunda yaralanarak sürekli olarak iş göremez hale geldiğini, işbu kaza sonucu müvekkilinin hastaneye sevk edildiğini, ancak meydana gelen bu olayın işverenlerce iş kazası olarak bildirilmediğini, müvekkilinin Türkiye'ye dönüşünden sonra ilgili Ukrayna makamlarından kazaya ilişkin evrakın temin edilerek ve tercümesi yaptırılarak SGK'dan meydana gelen olayın iş kazası olarak tespit edilmesi yönünde talepte bulunduklarını,

Kurum yetkilileri tarafından yapılan inceleme sonunda hazırlanan rapora dayanılarak iş kazasını gösterir belge olmaması sebebiyle talebin reddedildiğini belirterek, dava konusu olayın iş kazası olarak tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili Kurum kayıtlarında söz konusu iddia ile ilgili olarak herhangi bir kayıt bulunmadığını, davanın müvekkili Kurum yönünden reddi gerektiğini, yersiz olarak açılmış olan davanın öncelikle usulden, olmadığı takdirde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davacının kontrolörlük sözleşmesi kapsamında Ukrayna bölgesine teslim edilen malların sayımı, kalite kontrolünün sağlanması ve devir teslim evraklarının imzalanması amacıyla görevlendirildiğini, davacının yaralanmasına sebep olan olayda davacının tamamen kendi ihmali ve kusurlu hareketleri nedeniyle yaralandığını, firmalarına yüklenecek bir kusur ve sorumluluk bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile Ukrayna merkezli şirket olan ...... LLC arasında 04.11.2020 yılında EPC sözleşmesi imzalandığını, müvekkili şirketin EPC sözleşmesi kapsamında yüklenici olarak Ukrayna'daki güneş enerjisi santrali kurulum işini üstlendiğini, dava konusu olayın iş kazası olup olmadığının Ukrayna Hukukuna göre değerlendirilmesi gerektiğini, kazanın Ukrayna'da gerçekleşmiş olduğundan, MÖHUK md. 34/1 uyarınca iş kazası ve meslek hastalığının meydana geldiği yer haksız fiilin meydana geldiği yer olarak kabul edildiğinden Ukrayna Hukukunun uygulanması gerektiğini, işbu davanın husumet itirazları dolayısı ile usulden reddine, haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Davanın kısmen kabulü ile davacının 31.01.2021 tarihinde geçirmiş olduğu kazanın iş kazası olduğunun tespitine, davalılardan ... Mermer... Ltd. Şti. yönünden açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile

"Somut olayda; davacının Ukrayna'da 31.01.2021 tarihinde işçi olarak çalışmakta iken meydana gelen kazanın iş kazası olarak tespiti talep edilmiştir. Tanık beyanları, yurda giriş-çıkış kayıtları, hastane evrakları birlikte değerlendirildiğinde; ... Şirketi ile dava dışı ... Elketo LLC şirketi arasında imzalanan sözleşme kapsamında Ukrayna'ya sevk edilecek ürünlerin kontrol ve kurulumu işlemlerinin davalı ... ... ...

Limited Şirketi tarafından üstlenildiği, davacının kaza tarihinde ... ... ... Limited Şirketinin işçisi olduğu ve kazanın sözleşme kapsamında ürünlerin kurulumu sırasında meydana geldiği, davalılar ... ile ... ...

Limited Şirketi arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunduğu, Kurum raporunda belirtildiğinin aksine olayın işverenin verdiği işin yerine getirilmesi sırasında meydana geldiği, davacının iş kazası geçirdiğine ilişkin Mahkemenin kabulünün yerinde olduğu" gerekçesiyle istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Kurum vekili özetle, yurt dışında gerçekleştiği iddia olunan bu kaza olayının iş kazası olarak değerlendirilebilmesi için her türlü şüpheden uzak delillerin gerektiğini, bilirkişi raporunda dosya arasında bulunan delillerin tartışılmadığını, sadece mevzuatın ilgili maddesinden bahsedilerek, olayın iş kazası olarak değerlendirilmesi gerektiğinin belirtildiğini, raporun bu haliyle, hükme esas alınabilir nitelikte olmamasına rağmen, Mahkeme tarafından hükme esas alındığını, Mahkemece eksik araştırma, yanılgılı hukuki değerlendirme ile ayrıca savunma hakları kısıtlanarak hüküm verildiğini ileri sürerek temyiz talebinde bulunmuştur.

2. Davalı ... vekili özetle; müvekkili şirketin merkezi Ankara'da olan, güneş enerjisi santrallerinin kurulumunu gerçekleştiren bir şirket olduğunu, şirket ile Ukrayna merkezli şirket olan ... - ...

LLC arasında 4.11.2020 yılında EPC Sözleşmesi (Mühendislik, Tedarik ve İnşaat Sözleşmesi - Anahtar Teslim Yapım Sözleşmesi) imzalandığını, müvekkili şirketin, EPC Sözleşmesi kapsamında yüklenici olarak Ukrayna'da güneş enerjisi santrali kurulum işini üstlendiğini, müvekkili şirket ve Helios arasında güneş enerjisi santralinde kullanılacak malların Ukrayna’ya sevk edilmesine ilişkin satış sözleşmesi imzalandığını, EPC Sözleşmesi kapsamında müvekkili şirket ile diğer davalı ... ... arasında iki farklı sözleşme ve ilişki kurulduğunu, bunlardan ilkinin müvekkili şirket ile ... ... arasındaki alt yüklenicilik ilişkisi olduğunu,

bu ilişki kapsamında ... ...'ın, müvekkili şirketin sorumluluğunda olan güneş enerjisi santrali kurulumunda alt işlerden biri olan mekanik montajı gerçekleştirdiğini; müvekkili şirket ile diğer davalı ... ... arasındaki ikinci ilişkinin ise yukarıda belirtilen satış sözleşmesi kapsamında malların incelenmesi için üçüncü kişi olarak ... ...'ın atanması olduğunu, müvekkili şirketin söz konusu malların sevk ve idaresini sağlamak için EPC sözleşmesi ve Satış Sözleşmesi dışı üçüncü kişi olarak davalı ... ... ile Kontrolörlük Sözleşmesi imzaladığını, bu sözleşme kapsamında davalı ... ...'ın;

malların nitelik ve niceliğini inceleyecek, sevke ilişkin gerekli sayım ve kontrolleri yapacak, malzemelerin Ukrayna’ya varması sonucunda Ukrayna’da malların kontrolünü yapacak, gerekli teknik bilgiye sahip çalışanlarını Ukrayna’ya gönderecek ve malzemelerin teslim edileceği proje sahasında dağıtımını yapacağını, davacının da bu kontrolörlük ilişkisi dahilinde çalışmakta iken bir kaza meydana geldiğini ve davacı tarafından işbu iş kazası tespit davası açıldığını, nitekim hem davacı tanıklarının hem de kamu tanıklarının beyanlarında davaya konu kazanın malzemelerin indirilmesi sırasında meydana geldiğinin belirtildiğini,

kontrolörlük ilişkisinin iş yerinde mal ve hizmet üretiminden bağımsız, süreklilik unsuru taşımayan, tamamlanmasıyla bir daha tekrarına ihtiyaç duyulmayan bir iş olduğunu, dolayısıyla müvekkili şirket ile davalı ... ...

Limited Şirketi arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmadığını, yaşanan kazanın kontrolörlük ilişkisi kapsamında çalışma yapılırken yaşandığını, bu konuda uzman görüşü alınarak dosyaya sunulduğunu ancak Bölge Adliye Mahkemesince dikkate alınmadığını, ayrıca, dava konusu olayın iş kazası olup olmadığının Ukrayna Hukukuna göre değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürerek temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık davacının yaralanması ile sonuçlanan olayın iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı Kurum vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR