Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/5022 K.2025/18074

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili özetle; davacının 20.03.2015 başlangıç tarihli belirsiz süreli sürekli iş sözleşmesiyle davalı işverenliğin yük, eşya taşımacılığı iş yerinde tır şoförü olarak aylık net 1.500,00 Euro ücretle çalışırken 15.04.2017 günü işverenliğin işçi sağlığı, iş güvenliği kurallarına aykırı davranışı sonucu kullanmış olduğu 34... plakalı çekicinin ansızın yağ kaçırmasından ötürü İspanya ülkesinin Valadolit kentinde, ... isimli petrol satış iş yerine aracını çekerek Türkiyede bulunan araç bakımlarından sorumlu kademe baş ustası ...'i arayarak aracın yağ kaçırdığını, acilen bir ustanın aracı onarması gerektiğini bildirdiğini,

değinilen kişinin yapılacak işlemin basit bir yağ filtresi sökme, takma işlemi olduğu, kendisinin de bu işlemi yapabileceğini müvekkiline bildirdiğini ve bu durum üzerine müvekkilinin aracın kupa diye isimlendirilen bölümünü öne doğru yatırarak körükleri kaldırarak aracın yağ filtresinin bulunduğu bölümde sökme işlemi yaparken körüklerin aniden patlaması sonucunu aracın ön bölümündeki şasinin müvekkilinin sağ bacağına düşmesi sonucu kaza geçirdiğini,

iyileştirme dosyasında belirtilen düzeyde iş göremez duruma geldiğini belirterek iş kazası biçiminde gelişen haksız eylemden dolayı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere müvekkilinin maddi zararlarının saptanmasıyla müvekkili ... için 100.000,00 TL manevi, davacı eş için 40.000,00 TL manevi, ödenceler toplamı 140.001,00 TL’nin davalıdan tahsilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili özetle; huzurdaki davanın müvekkil şirketin adresi olan Büyükçekmece/İstanbul adresine göre Bakırköy İş Mahkemelerinde görülmesi, belirsiz alacak davası olarak açılan davanın esasa girilmeden usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının en son aylık net 1.600,00 TL ücret ile kamyon şoförü olarak çalıştığını, Nisan 2017 döneminden önce sefer başına harcırah usulü ücret ile çalıştığını, sefer başına ortalama 350 Euro ücret aldığını, ortalama ayda 1-1,5 sefer yaptığını, davacının kazadan sonra bir süre tedavi sebebi ile çalışmadığını, yasal ihbar süresini 6 hafta aşmasından sonra işe devam etmediğini,

müvekkili şirketin tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, dava konusu kazanın meydana gelmesinde hiçbir kusurunun bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili özetle, hükmün bozulmasını talep etmiştir. Davalı vekili özetle, kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Dosya kapsamı incelendiğinde, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davacılar vekilinin ve davalı vekilinin aşağıda sayılan hususlar dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

İş kazasına maruz kalan sigortalının veya ölümü halinde desteği altında bulunanların maddi zararlarının hesabında gerçek ücretin esas alınması koşuldur.

Gerçek ücretin ise işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarından saptanacağı, işçinin imzasının bulunmadığı iş yeri ve sigorta kayıtlarının nazara alınamayacağı, işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarının bulunmaması durumunda işçinin yaşı, kıdemi, mesleki durumu dikkate alınarak, emsal işi yapan işçilerin aldığı ücret göz önünde tutularak belirlenmesi gerektiği, Dairemizin giderek Yargıtayın yerleşmiş görüşlerindendir.

Öte yandan, uluslararası nakliyat faaliyetini yürüten işverene ait işyerlerinde hizmet akdine tabi şoför olarak çalışanlara yurt dışı görevlendirmelerde “sefer primi”, “sefer yolluğu”, “harcırah” adı altında işverenlerce gerçekleştirilen ödemeler, 506 sayılı Kanun'un 77. maddesinde yer alan “yolluk” veya 5510 sayılı Kanun'un 80. maddesindeki “görev yolluğu” ibareleriyle teknik ve somut olarak tam anlamıyla örtüşmediğinden,

bu tür uyuşmazlıklar yönünden maddelerdeki kavramlar, yalnızca araca bağlı zorunlu giderler şeklinde anlaşılmalı, başka anlatımla, sigortalılara söz konusu adlar altında yapılan ödemeler içerisinden yalnızca araca bağlı zorunlu harcamalar ayrıştırılıp geri kalan tutar ücret olarak değerlendirilmelidir.

Eldeki dava dosyası incelendiğinde davacının ücretinin belirlenmesi yönünden yapılan değerlendirme isabetsizdir.

Bu sebeple sigortalının olay tarihinde yaptığı iş ile kaza tarihindeki yaşı ve kıdemi dikkate alınarak ve ücret ile ilgili talebinin fazlasına karar verilemeyeceği de göz önünde tutularak, TÜİK, Çevre Şehircilik Bakanlığı rayiç ücretleri ile sigortalının sendikalı olmadığının anlaşılması halinde sendikalar haricindeki meslek odalarından, sigortalının bilinen dönemde alabileceği ücreti yukarıda açıklanan görev yolluğuna dair esaslar da gözetilerek belirlenmeli, belirlenen bu ücret hesaba esas ücret olarak dikkate alındıktan sonra,

usule uygun şekilde hazırlanacak hesap bilirkişi raporu sonrası davacının maddi tazminat alacakları hakkında karar verilmelidir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın yazılı şekilde karar tesisi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR