Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/5482 K.2025/16032

İlk Derece Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

13.02.2011 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanıp 01.03.2011 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 6111 sayılı Kanun'un 74. maddesi ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'na geçici 10. madde eklendiği, bu madde ile özellikle genç ve kadın istihdamı arttıran ve mesleki eğitimi özendiren işverene sigorta primi teşviki sağlandığı, davacı şirket tarafından davalı Kurumun sicil dosyasında işlem gören iş yeri ile ilgili 4447 sayılı Kanun'un geçici 10. maddesindeki sigorta primi teşvikinden Sosyal Sigorta İşverenleri Yönetmeliği 103/4.f. hükmü uyarınca yararlanmak için davalı Kuruma başvurduğu,

dava dilekçesinde belirtilen dönemlere ait 5510 sayılı Kanun'un türünde sürekli verilmiş bildirgeler için iptal, aynı dönemler için 6111 sayılı Kanun türü seçilerek düzenlenmiş ek aylık prim hizmet belgelerinin işleme alınmasını talep ettiği, yani şirketin geriye dönük prim teşvikinden yararlanmak için talepte bulunduğu, davalı Kurumun 18.03.2015 tarih ve 2015/10 sayılı Genelgeye göre sigorta prim teşviklerinden geriye yönelik yararlanma talepleri olmadığından dolayı işleme alınmadığının bildirildiği,

Kurum işleminin hatalı olduğu iddiasıyla davacı şirketin sadece 5510 sayılı Kanun'un 81/1 (I) bendinde yer alan teşvikten faydalanacağı, aynı dönem bakımından Sigorta İşleri Yönetmeliği 103/4.f. hükmü uyarınca hatalı şekilde seçmiş olduğu 5510 sayılı Kanun'un 81/1 bendindeki teşvik uygulamasında yararlanma hakkının bulunduğu, aksine Kurumun ret işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; kendilerine husumet yöneltilemeyeceği, Genelge gereği talebin kabul edilemeyeceği, Kurum işlemlerinin yerinde olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEMESİ İLK KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından 10.02.2021 tarihli ve 2020/198 Esas, 2021/27 Karar sayılı kararla açılan davanın kabulü ile ... sicil numaralı iş yeri ile ilgili sigorta prim teşvikinden yararlanmaya yönelik 27.06.2016 tarihli başvurusunun reddine ilişkin işlemin hukuka uygun olmadığı belirtilen, Kuruma verilen bildirgenin işleme alınması gerektiğinin tespitine, 28.06.2016 tarih ve ... sayılı başvurunun hukuka uygun olarak işleme alınması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 10.02.2021 tarihli ve 2020/198 Esas, 2021/27 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesinin 21.12.2022 tarihli ve 2021/1034 Esas, 2022/3149 Karar sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 21.12.2022 tarihli ve 2021/1034 Esas, 2022/3149 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuş ve Dairemizce 11.07.2023 tarihli ve 2023/7935 Esas, 2023/7773 Karar sayılı ilamla aşağıdaki gerekçeyle Bölge Adliye Mahkemesi kararı ortadan kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur:

"...1.Dava açıldıktan sonra meydana gelen bir olay nedeniyle dava konusunun ortadan kalkması; eş söyleyişle tarafların, davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmaması halinde, bu olayın hükümde göz önüne alınması ve Mahkemenin, davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir. Dava tüm tarafları bakımından konusuz kalmadıkça inceleme yapılması ve uyuşmazlığın sonuçlandırılması gerekir.

2.Eldeki davada, mahkemece uyulan bozma ilamı sonrasında davacı şirketin davalı Kurumdan ek 17 nci maddenin ikinci fıkrası kapsamında başvurusunun varlığı sorulmuş ve davalı Kurumun cevabi yazısında davacı şirketin ek 17 nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında 26.05.2018 tarihinde başvuruda bulunduğu ve davacının davaya konu ettiği tüm dönemler bakımından 4447 sayılı Kanun'un geçici 10 uncu maddesinden faydalandırılmaya dair kuruma verdiği belgelerin işleme alındığı hususu ile birlikte davacının 20.01.2021 tarihli mahsuplaşma talebine göre mahsup işlemlerinin de gerçekleştirilmiş olduğunun belirtilmesi karşısında,

davacı şirketin açtığı bu dava ile 4447 sayılı Kanun'un geçici 10 uncu maddesi hükümlerinden faydalandırılmaya yönelik olarak kuruma verilen belgelerin işleme alınmasını talep ettiğine göre, dava konusu istem bakımından davanın konusuz kalıp kalmadığı hususunun değerlendirilmesi ile sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir..."

2.İlk Derece Mahkemesi tarafından bozma ilamına uyularak yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

VI.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurum işlemlerinin yerinde olduğu ve davaya Kurumun neden olmadığı iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, prim teşvik hükümlerinden yararlandırılması gerektiğinin tespitine ilişkindir. 1.Temyiz olunan nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen kararın, bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR