Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/5495 K.2025/13624

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin 11.10.2013-09.06.2017 tarihleri arasında yemek ve temizlik yapmak suretiyle kesintisiz çalıştığı, bu çalışma süresi boyunca müvekkilin sigortasız olarak çalıştığı, her ne kadar davalı firmaya sigorta bildiriminin yapılmasını istese de bu talebin davalı tarafından kabul görmediği, müvekkile ait sigorta tescil ve hizmet dökümü incelendiğinde sadece 2016 yılı dördüncü ve yedinci aylar arasında olmak üzere yalnız 93 günlük çalışmasının priminin yatırıldığı, bu çalışması da İş-Kurdan alım yapmak suretiyle tescil gördüğü, işveren müvekkilin İş-Kura başvurmasını istediği,

müvekkilin İş-Kurdan ilk defa işe almışlar gibi işe girişini yaptıkları ve devletin teşvikinden yararlandıkları, müvekkilin ücretinin eksik yatması, sigortasız çalıştırılması, fazla çalışma ücretinin ödenmemesi, yıllık izinlerinin kullandırılmaması ve karşılığı olan ücretin ödenmemesi, bayram ve genel tatillerde çalıştırılıp karşılığı olan ücretin ödenmemesi sebebiyle 09.06.2017 tarihinde ihtarname çekmek suretiyle iş akdinin haklı olarak feshettiği devamında da bu alacakları için ilgili Mahkemede dava açtığı, bu davanın sonuçlanmadığı,

bu davayı açtıktan sonra karşı tarafın müvekkile İş Bankası önünde tesadüfen karşılaştığı, bu esnada şirket yetkilisinin müvekkile tehdit ve hakaret ettiği, müvekkilin Mersin Cumhuriyet Başsavcılığının ... no.lu soruşturma dosyası ile şikayetçi olduğu, davalı şirket yetkilisinin ekteki ifadesinde görüleceği üzere çalışma olgusunu kabul ettiği, müvekkilin sigorta bildirimi yapılmadığı, açıklanan sebeplerle; davanın SGK Başkanlığına ihbarı ile müvekkilin 11.10.2013-09.06.2017 tarihleri arasındaki hizmet tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Fer'i müdahil SGK cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından açılan davada diğer davalıya ait iş yerinde 11.10.2013-09.06.2017 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitini istediği, davacı tarafından haksız ve yersiz olarak açılan davanın reddinin gerektiği, Kurumda mevcut kayıtların tetkiki ile davacının 24.04.2016 tarihinden 22.07.2016 tarihine kadar diğer davalı iş yerinde çalıştığı, ancak bunun dışında hizmet tespiti istenen dönem itibariyle davalı iş yerinde çalışmasının olmadığının tespit edildiği, bu haliyle de çalışılan sürelerin çalışıldığı kadarıyla çalışılmaya başlandığı tarih itibariyle Kuruma bildirildiği,

açılan davanın reddine karar verilmesini, bu gibi hizmet tespitine yönelik davaların kamu düzenini ilgilendirdiği, bu nedenle de özel bir duyarlılık ve önemli yürütülmesinin gerektiği, sigortasız geçen hizmetlerin tespiti amacıyla sigortalılar tarafından Kurum ile iş veren aleyhine çalışıldığı iddia edilen hizmet sürelerinin tespiti amacıyla açılan davalarda öncelikle çalışıldığı iddia edilen hizmete ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği ya da çalışıldığı Kurumca tespit edilip edilmediğinin araştırılması, hizmetin geçtiği iddia edilen yıllarda iş yerinin gerçekten var olup olmadığı,

506 sayılı Kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı, çalışma konusu işin niteliği, devamlılık gösterip göstermediği, başlangıç ve bitiş tarihleri ve alınan ücret konusundaki tanık ifadelerinin inandırıcılığı hususunda tanık beyanlarının iş yeri kapsam, kapasite ve niteliği dikkate alınarak değerlendirilmesi, çalışıldığı iddia edilen iş yerindeki görevli personel ile birlikte o iş yerine en yakın iş yerinden o iş yerini bilen ve tanıyan şahısların da dinlenmesi suretiyle tanık beyanlarının sağlığının denetlenmesi, bu hususların kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmesi,

ücret konusunda da tespiti istenilen sürenin evvelinde ve sonrasında beyyine başlangıcı sayılabilecek ödeme belgeleri ve sair bu nitelikte bir belge yoksa HMK'nın 200. maddesinde yazılı sınırları aşan tavan ücret alma iddiasında yazılı delil aranması, bu sınırlar altında kalan iddialar da ise ücret miktarlarının tespitinde tanık ifadesine başvurulması, 506 sayılı Kanun'un 3/8 ve b bentlerinde olduğu gibi ücretin sigortalı sayılmasının koşulu olan durumlarda ücret alma olgusunun var olup olmadığının araştırılması,

çalışmanın sigortalı çalışma niteliğinde olup olmadığı ya da ne zaman bu niteliğe kavuştuğu yönü üzerinde durulması ve çalışmayı kapsama alan yasanın yürürlük tarihinden sonraki dönem için hizmet tespitine karar verilmesi, açıklanan nedenlerle; yersiz açılan davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde özetle; davacının bahse konu iş yerinde günlük sadece 1-2 saat mutfak ve temizlik işleri ile ilgilendiği, bunun karşılığında haftalık 150 TL aldığı, haksız olarak hizmet tespit davasının açıldığı, davacının açmış olduğu 4. İş Mahkemesi ... numaralı dosyada alınan bilirkişi raporunda müvekkilin alacaklı olduğunun tespit edildiği, müvekkilin davacı tarafa çocuğunun eğitim masraflarını karşılayabilmek amacıyla borç para verdiği, davacının açtığı davaların borçtan kurtulmak amaçlı olduğu, davacı tarafın iddia ettiği 2013-2017 yılları arasında şirkette sadece çok cüzi bir çalışması bulunduğu,

bu günlerin primi ve işçilik alacaklarının eksik bir yana borç vermek suretiyle fazla dahi yatırıldığı, davacı müvekkilin işlerinde sadece 2-3 saatlik mutfak ve temizlik işleriyle uğraştığı arada bir ofisin temizlik işlerini yapmak üzere çağrıldığı, herhangi bir kesintisiz çalışmanın bulunmadığı, iddia edilen tarihlerde 2 ayda bir sadece temizlik için çağrıldığı, davacının kötü niyetli olduğu, herhangi bir kesintisiz çalışmasının olmadığı, niyetinin borçtan kurtulmak olduğu, iddia edilen tarihlerde davacının iş yerinde çalıştığına dair herhangi bir belge veya kanıtın olmadığı,

davacının bu iş yerinde herhangi bir tarihte primi ödenen günler haricinde çalışmadığı, şirkette herhangi bir kayıt dışı çalışmanın bulunmadığının tanık ifadelerinden anlaşılacağı, davacının çalıştığı döneme ilişkin primi ödenen dönemlere ait sürelerin dışında bir çalışmasının olmadığı, dava edilen sürelere ilişkin zaman aşımı itirazlarının olduğu, açıklanan nedenlerle; davanın ve taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının 11.10.2013-07.06.2017 tarihleri arasında davalı adına kayıtlı iş yerinde asgari ücretle çalıştığının tespitine, bu tarihler nedeniyle eksik 1038 prim günü nedeniyle 45.683,65 TL prime esas kazanç elde edileceğinin tespitine, fazla istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekili davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; açmış oldukları davayı ispat ettiklerini, tanıkların bazılarının anlatımlarının çelişkili olduğunu iddia etmiş, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. SGK vekili temyiz dilekçesinde özetle; tanık beyanlarının soyut anlatımlara dayalı olduğunu, 5 yıllık hakdüşürücü süre geçtikten sonra dava açıldığını, eksik inceleme ile karar verildiğini savunmuş, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

İlk Derece Mahkemesince yazılı şekilde karar verilmiş ise de; davacının talep konusu dönemde Kuruma bildirilen hizmetleri hükümde belirtilmediği gibi, hükümde toplam prime esas kazanç belirtilmesi de usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davacı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili sair temyiz itirazlarının ayrı ayrı reddine,

Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

Davacı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, (1) no.lu fıkrası silinerek yerine "davanın kısmen kabulüne, davacının 11.10.2013-07.06.2017 tarihleri arasında dönem asgari ücreti ile davalı adına kayıtlı iş yerinde çalıştığının tespitine, Kuruma bildirilen sürelerin bu süreden dışlanmasına, fazla istemin reddine" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,