Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/5570 K.2025/16197

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıya ait ...

Otoyol Bakım İşleri Şantiyesinde, temizlik görevlisi olarak çalışırken, iş kazası geçirdiğini, 20.03.2014 tarihinde dava dışı ...'nun sevk ve idaresindeki 01... plakalı araç ile Kemerhisar kasabasında seyir halinde iken olayda ölen ...'ın sevk ve idaresindeki 51... plakalı araç ile çarpışması sonucu meydana gelen kazada, ...’nun aracında yolcu olarak bulunan müvekkilinin ağır bir şekilde yaralandığını, olayın işyerine ait servis aracında meydana gelmesi nedeniyle olayın aynı zamanda iş kazası olduğunu, müvekkilinin asgari ücretin üzerinde gelire sahip olduğunu,

davalının müvekkilinin iş kazası geçirmesi nedeniyle yaşadığı zarardan sorumlu ve %100 kusurlu olduğunu ve müvekkilinin iş kazasından kaynaklı malul kaldığını beyan ederek, 50 TL geçici ve 50 TL sürekli iş göremezlik nedeniyle maddi tazminat, 50 TL bakıcı gideri ve 60.000,00 TL manevi tazminatın faiziyle birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

Davacı vekili 12.05.2022 tarihli talep artırım dilekçesiyle, sürekli iş göremezlikten kaynaklı talebini 829.814,25 TL’ye; geçici iş göremezlikten kaynaklı talebini 447,25 TL’ye ve bakıcı giderinden kaynaklı talebini ise 2.142,00 TL’ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili idare tarafından yapılan ihale sonucu yüklenici ile imzalanan sözleşme kapsamında yüklenici firmalar bünyesinde çalıştığını, müvekkili idarenin ihale makamı olduğunu, bu nedenle işbu davada husumetin müvekkili idareye yöneltilemeyeceğini, sorumluluğun yüklenici ... ait olduğunu, davaya konu olayın iş kazası olarak kabulünün mümkün olmadığını, müvekkili idarenin herhangi bir ihmali ya da kusurunun bulunmadığını ve kendisine tüm sorumlulukları yerine getirdiğini, davacının kusurlu olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 14.06.20 22... /198 E., 2022/333 K. sayılı kararında; iş kazasının oluşumunda dava dışı davalı ... Müdürlüğünün üst işvereni olduğu, dava dışı şirket işçisi 01... plakalı minibüs sürücüsü ...'nun %20, dava dışı 51... plakalı kamyonet sürücüsü ...'ın ise %80 oranında kusurlu olduğu, davacının davaya konu iş kazası nedeniyle %32 oranında iş göremezliğe girdiği kabulünden hareketle davanın kısmen kabulü ile 1.713,60 TL bakıcı giderinin, 713.987,70 TL sürekli iş göremezlikten kaynaklı maddi tazminat ve 20.000 TL manevi tazminatın faiziyle birlikte davalıdan tahsiline davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 09.12.20 22... /3850 E., 2022/4398 K. sayılı kararında özetle; "... Manevi tazminatın tutarını belirleme görevi hâkimin takdirine bırakılmış ise de hükmedilen tutarın uğranılan manevi zararla orantılı, duyulan üzüntüyü hafifletici olması gerekir.

Hâkimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması, bunun yanında olayın işverenin işçi sağlığı ve güvenliği önlemlerini yeterince alınmamasından kaynaklandığı da gözetilerek gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır (HGK 23.6.2004, 13/291-370).Bu ilkeler gözetildiğinde, davacı yararına hükmedilen 20.000,00 TL manevi tazminat miktarı azdır.

Dairemizce davacı için 60.000,00 TL manevi tazminat hükmedilmesi uygun görülmüştür. Davacı vekilinin istinaf başvurusu bu nedenle kabul edilmiş, davalı vekilinin ise reddedilmiştir...." gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun ise 2 numaralı bentte açıklanan nedenle sınırlı olarak kabulü ile İlk Derece Mahkeme hükmünün kaldırılarak yeniden esas hakkında; "...Davanın kısmen kabulü ile

1- 1.713,60 TL bakıcı giderinin, kaza tarihi olan 20.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 2- 713.987,70 TL maddi tazminatın, (sürekli iş göremezlik) kaza tarihi olan 20.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 3- 60.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan 20.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4- Fazlaya ilişkin talebin reddine, ..." karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemiz 05.06.2024 gün, 2023/1933 E, 2024/6418 K, sayılı bozma ilamında özetle. "Davalı ...

Müdürlüğünün asıl işveren sıfatıyla alt işveren işçisi ...’na izafe edilen %20 oranında kusur oranı ile sınırlı sorumlu bulunduğu halde dava dışı ve taraflar ile ilgisi bulunmayan araç şoförü ...'a izafe edilen %80 kusur oranından da sorumlu tutan 08.04.2022 tarihli hesap bilirkişi raporuna itibar edilerek karar verilmesinin hatalı olduğundan; davacının davaya konu iş kazası nedeniyle sürekli iş göremezlik oranının tespitine dair tek kararın ...

Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kurum Sağlık Kurulunun 03.04.20 17... -573 sayılı kararı olduğu ve işbu kararda davacının bakıma muhtaç olmadığı yönünde tespit bulunmasına rağmen Mahkemece bakıcı gideri talebinin reddi yerine kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğundan; söz edilerek, davalının %20 oranında kusurlu olduğunu esas alan, 08.04.2022 tarihli hesap raporunda esas alınan verileri dikkate alan yeni hesap raporu alınması ve çıkacak sonuca usulü kazanılmış haklar ile davacının bakıcı gideri talebinin reddi gerektiğini de gözeten bir karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yukarıda belirtilen tarih ve sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz sebepleri olarak özetle; bozma ilamının hatalı olduğu, Mahkemece bozma ilamına uyularak hüküm tesisine ilişkin kararın müteselsil sorumluluk ilkelerine aykırı olduğu gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı vekili temyiz sebepleri olarak özetle; davacının müvekkili ile dava dışı yüklenici arasında imzalanan sözleşme kapsamında yüklenici firma bünyesinde çalışmış olup müvekkili idarenin ihale makamı olduğunu, bu nedenle husumetin müvekkili idareye yöneltilemeyeceğini, dava konusu tazminat talebine dayanak teşkil eden kazanın vukuunda müvekkili idarenin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı gibi davacının kusurlu olduğunu, manevi tazminat miktarının çok yüksek olduğunu, ayrıca manevi tazminat için faize hükmedilmesinin de haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu,

kabul anlamına gelmemek üzere maddi tazminatın hesaplanmasında 5510 sayılı Kanun'lar 19/3 ve Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü'nün 11/1-6 hükümleri uyarınca yardımcı kişi tazminatının gözetilmesine dair taleplerin fahiş ve sebepsiz zenginleşmeye sebebiyet vereceğinden, himaye edilmesinin mümkün olmadığını savunarak, kararın kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 371. maddeleri, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51, 52, 54, 55... . maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 19... . maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanun'u hükümleri.

3. Değerlendirme

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; taraf vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR