Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/5715 K.2025/12427

Bölge Adliye Mahkemesi kararı feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalının ... Mahallesinde bulunan ... isimli işyerinde 24.12.2016 tarihinde iş başı yaptığını ve iş akdinin işveren tarafından feshedildiği 20.11.2021 tarihine kadar kesintisiz ve aralıksız olarak çalıştığını, müvekkilinin davalı işyerinde mutfak ve temizlik kısmında çalıştığını ancak aşçılık, yemek servis işleri ve temizlik işleri yaptığını, müvekkilin kazancının asgari ücret olduğunu, müvekkilin ücretlerinin kendisine elden ödendiğini belirterek zorunlu sigortalılık sürelerinin ve prime esas kazançlarının tespitine ve SGK'ya bildirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının herhangi bir şekilde müvekkil şirkette işçi olarak çalıştığı yönündeki beyanlarını kabul etmediklerini, müvekkilinin, çalışanlarının yemek ihtiyacını bazen dışarıdan yemek söyleyerek bazen de şirketin ortaklarından ...'un eşi ... tarafından hazırlanmak suretiyle karşılandığını, ...'un müvekkil şirkette hukuka uygun olarak sigortalı çalıştırıldığını ve yemek dışında ofis işleri, ödemelerin kontrolü, mağazaların organizasyonu, stand tasarımı ve mal alım işleriyle de uğraştığını, ancak ...'un işten çok yorulduğunu ve bu sebeple yemek yapmak istemediğini,

işten çıkmak istediğini belirttiğini ve bu sebeple müvekkil şirketin, ...'un haklı sebeple sözleşmesini feshettiğini, ...'un çıkışı ile birlikte çalışanların yemek ihtiyaçlarının aksamaması için müvekkil şirketin düzenli yemek getiren bir yemek firmasıyla anlaştığını, yani karşı tarafın yalan beyanlarının aksine müvekkil şirket ile davacı arasında işçilikten doğan herhangi bir ilişki bulunmadığını, aksine davacının bahsettiği işlerle uğraşan kişinin ... olup kendisinin çalışmayı istememesinden kaynaklı işten çıkarılması sonucunda çalışanların yemek ihtiyacının giderilmesi amacıyla bir hazır yemek şirketiyle anlaşıldığını,

karşı tarafın "SGK teftişi" olarak bahsettiği teftişi müvekkil şirketin başarıyla tamamladığını ve bu teftişten sadece düzeltme notları alarak geçtiğini, müvekkil şirketin hiçbir işçisini sigortasız çalıştırmamakla birlikte hukuka aykırı herhangi bir işlem yapılmaması konusunda da çok titiz davrandığını, şirkete bu davadan önce herhangi bir dava açılmamış olmakla birlikte müvekkil şirkete işçileri tarafından en küçük bir şikayette dahi bulunulmadığını, davacının bu yalan beyanlarda bulunmasının sebebininin kendisiyle müvekkil şirket sahibi ... 'un eskiden komşu olması ve oradan doğan bir anlaşmazlıktan kaynaklandığını düşündüklerini,

...'ün maddi durumunun iyi olmamasından dolayı ... , bir ihtiyacı olduğunda zaman zaman ...'e yardımcı olduğunu, ...'ün, müvekkilinin kocasının emekliliğine 1 ay kaldığını ve eşinin, müvekkil şirkette priminin dolması için 1 ay sigortalı gösterilmesini istediğini, fakat ... 'un bunu kabul etmediğini, bu sebeple ...'ün ilgili davayı açması ve yalan beyanlarla müvekkillerini suçlamasının güçlü bir ihtimal olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; eldeki davanın, davacı tarafından hizmet akdine tabi olarak yanında çalıştığını iddia ettiği işveren ve kanuni hasım olarak müvekkil Kurum başkanlığı davalı gösterilmek suretiyle açılan hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebini içeren bir "hizmet tespiti" davası olduğunu, açılı bulunan dava nın zamanaşımı ve hak düşürücü süreler içerisinde açılmadığından davanın esasına girilmeden davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini,

ayrıca 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu 4. maddesinin 2. fıkrası hükmü uyarınca, davaya fer’i müdahil olarak katılmakta hukuki yararın bulunduğunu, bu itibarla, işbu davaya davalı yanında fer’i müdahil talebinin kabulüne karar verilmesini talep ettiklerini, dava konusu olayla ilgili Kurum kayıtlarında yapılan incelemede;

... sicil numaralı işyerinde ...'ün iddia edilen sigortasız çalıştığı dönemlerle ilgili herhangi bir işe başlama bildirimi, ihbar ve şikayet talebi bulunmadığını, ayrıca dava dilekçesinde SGK tarafından denetim yapıldığından bahsedildiğini, söz konusu dönemde Kurumca yapılan herhangi bir denetim olmadığını, Kurum kayıtları 21.11.12/2016-20.11.2021 tarihleri arasında davacının iddiasının haksız olduğunu gösterdiğini, hizmet tespiti davalarının kamu düzenine ilişkin davalar oldukları için Mahkemece re’sen araştırma yapılarak çalışma olgusunun varlığı için inandırıcı ve yeterli kanıtlar aranması gerektiğini,

sigortalılık şartlarının oluşup oluşmadığının belirlenmesi gerektiğini, işverenin bu husustaki kabulünün dahi hukuki sonuç doğurmayacağını bu nedenle davacı tarafından gösterilen tanık beyanlarıyla yetinilmeyerek işçinin arkadaşlarının ve komşu işyeri çalışanlarının bilgilerine de başvurularak,

iş yeri kayıtları da celp edilerek somut ve inandırıcı bilgilerle tespit yapılması gerektiğini, bir şahsın aynı iş yerinde sigortasız çalıştığı ve primleri eksik yatırıldığı halde bunu fark etmemesinin de hayatın olağan akışına aykırı olup davacı iddialarını inandırıcı olmadığını, davacının uzun bir süreyi kapsayan çalışma iddiasını belgelerle kanıtlaması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı, toplanan deliller, tanık anlatımları ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde davacının davalı işyerinde 24.12.2016- 02.11.2021 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespiti hususunda yapılan incelemeler neticesinde tanıkların davacının davalı işyerinde çalıştığını beyan ettikleri, tanıkların davacının çalışmasının mutfakta geçtiğine yönelik beyanlarının olduğu,

davacının telefon kaydı ile diğer çalışan ve müdürlerin telefon numaralarının aranma sıklığı da dosya arasına alınmış olup, davacı vekilinin ayrıca davacının fotoğrafı bulunan davalı iş yerinde çalışmalarına kanıt belge örneklerini sunduğu dosyaya sunulan fotoğraflar ve tanık anlatımları birlikte değerlendirildiğinde davacının 24.12.2016- 02.11.2021 tarihleri arasında davalı işyerinde fiilen çalıştığı anlaşılmakta olup,

davacının dava edilen dönem içerisinde bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere 24.12.2016- 02.11.2021 tarihleri arasında Kuruma bildirilen süreler hariç kesintisiz ve asgari ücretli çalıştığı yönündeki tespitin somut uyuşmazlığı çözmeye elverişli ve hukuka uygun olduğu kanaatine varılmış davanın kısmen kabulüne 24.12.2016- 02.11.2021 tarihleri arasında davacı ... T.C.

Kimlik numaralı ...'ün belirtilen tarihler arasında davalı iş yerinde çalışmasının tam zamanlı, fiili, devamlı ve kesintisiz olduğunun, bu dönemde Kuruma bildirilmesi gereken ücretin asgari ücret olduğu ve davalı belirtilen tarihlerde tam ve kesintisiz çalışmasının olduğu, eksik çalışma gününün bulunmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan yargılama ile dosya kapsamına göre, davacının dava konusu dönemde yapılan sigorta bildiriminin bulunmadığı, dava konusu döneme ilişkin dönem bordrolarının dosya arasına alındığı,

dinlenen bordro tanıklarının bir kısmının davacının davalı iş yerinde geçen çalışmalarını doğruladıkları, bir kısmının ise iş yerinde yemekleri patronun eşi ...'un yaptığını, davacının da yardım için geldiğini belirttikleri,

ancak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Rehberlik Teftiş Başkanlığının 09.12.2021 tarihli raporu ile ...'un iş yerinde fiili olarak çalışmadığının belirlendiği anlaşıldığından Mahkemece kurulan hükme ilişkin Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmakla davalı vekilinin ve feri müdahil Kurum vekilinin istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Feri müdahil Kurum vekili, toplanan delillerin fiili çalışma olgusunu ispatlamaya yeterli olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR