Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/5786 K.2025/17163

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı ... İşleri Başkanlığı vekili tarafından temyiz edildiği; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; sigortalının 29.04.2017 tarihinde meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili dilekçesinde özetle; müvekkil Kurumun hiçbir suretle işveren sıfatı kazanmasının yasal olarak mümkün olmadığını, davacı işçi mevzuatından kaynaklanan hususu taahhütname ile taahhüt ettikten sonra programa katıldıklarını, müvekkil Kurum ile ...

Müftülüğü arasında imzalanan ve bir sureti müvekkil Kurum tarafından dosyaya sunulan sözleşmenin incelemesinden de görüleceği üzere müvekkil Kurum ile yükleniciler arasında toplum yararına çalışma programının uygulandığını, yüklenicinin toplum yararına yürüteceği faaliyet veya yapacağı işin sadece finansmanının müvekkil Kurum tarafından karşılandığını, müvekkil Kurumun hiçbir şekilde işveren sıfatını kazanmadığını, hiçbir surette davacının iddialarının kabulü anlamına gelmemek kaydıyla davacının dava dilekçesinde talep ettiği maddi ve manevi tazminat taleplerinin hem fahiş, hem de yasal dayanaktan yoksun olduğunu,

davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... İşleri Başkanlığı vekili dilekçesinde özetle; dava konusu iş sözleşmesinin Başkanlığın taşra teşkilatı olan ... İl Müftülüğü arasında imzalanan sözleşme nedeni ile davada pasif husumet bulunmadığından öncelikle usulden ve davalı yanın tüm tedbirleri alması ve davacının ağır kusurlu olması nedeni ile olayda üçüncü kişinin illiyet bağını kesen eylemleri nedeni ile davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile

"Davacının davasının ve taleplerinin kısmen kabulü ile

1-Davacı ...'nın, maddi tazminat talebinin kabulü ile toplam 1.783.397,36 TL maddi tazminatın, kaza tarihi olan 29.04.2017 gününden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... (Diyanet İl Müftülüğü) 'nden alınarak davacıya ödenmesine,

2-Davacı ...'nın, manevi tazminat talebinin kabulü ile toplam 20.000,00 TL maddi tazminatın, kaza tarihi olan 29.04.2017 gününden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... (Diyanet İl Müftülüğü) 'nden alınarak davacıya ödenmesine,

3-Davacı yanın dava dilekçesinde talep ettiği ancak Kanun ve usule uygun olarak haklarında açılmış dava olmayan eş ve çocuklar için talep edilen manevi tazminat yönünden; davanın ve taleplerin reddine,

4-Davalı Çalışma ve İş Kurumu Müdürlüğü yönünden; maddi ve manevi tazminat talebi ve davası için; davanın ve taleplerin pasif husumet yokluğundan ayrı ayrı reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... İşleri Başkanlığı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre ve özellikle davacının ...

Erzurum Çalışma ve İş Kurumu Müdürlüğünce 11.01.2018 havale ve 188 sayılı müzekkere cevabı ile bildirildiği üzere, Erzurum Çalışma ve İş Kurumu Müdürlüğü ile ... İl Müftülüğü arasında imzalanan 20.10.2017 tarihli sözleşme gereği davalı ... Müftülüğünde sigortalı işçi statüsünde çalışmaya başladığı, tanık beyanlarından ve dosya kapsamından davacının Müftülük tarafından ...

Camii'ne temizlik işi için gönderildiği, davacının camları silerken merdivenin kırılması sonucu düştüğü ve yaralandığı, bu şekilde 29.04.2017 tarihinde iş kazasının meydana geldiği, kazanın oluşumu ve tarihi itibarı ile taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, davalı işverenin iş kazasının gerçekleştiği mahalin sorumlulukları alanında bir yer olduğu ve kusursuz oldukları savunmasının yerinde olmadığı, davalı ...

İşleri Başkanlığınca öncelikle davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüşse de davacının iş sözleşmesinin Başkanlığın taşra teşkilatı ve ildeki temsilcisi niteliğinde olan ...

İl Müftülüğü ile imzalandığı, bu nedenle davalı kuruma husumet tevcihinde hata olmadığı, yargılamada eksiklik bulunmadığı, yapılan kusur ve hesap incelemelerinin dosya kapsamına uygun olduğu, belirlenen manevi tazminat miktarının olayın mahiyeti, tarafların kusur durumu, davacının yaralanmasının niteliği, kaza tarihi, paranın satın alma gücü, davacının çektiği elem ve ızdırap dikkate alındığında dosya kapsamına uygun olduğu, manevi tazminata yasa ve içtihatlara uygun şekilde talep gibi iş kazası tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesinde hata olmadığı,

davalı idare harçtan muaf olmasına rağmen, davalı idare aleyhine harç yargılama giderine hükmedilemeyeceği gözetilmeden harca hükmedilmesinin hatalı olduğu, Mahkemece davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile toplam 1.783.397,36 TL maddi tazminatın ve 20.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan 29.04.2017 gününden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken manevi tazminata ilişkin hüküm fıkrasında yazım hatası yapılarak manevi tazminat yerine "maddi tazminat" ibaresine yer verildiği, böylece infazda tereddüte ve karışıklığa yol açacak şekilde hüküm kurulduğu;

ayrıca bu şekilde kısa karar ile gerekçeli karar çelişkisi de oluşturulduğu gerekçesiyle;

"A-)1-)Yerel mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına yönelik davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353-(1)-b-2 maddesi gereğince kabulüne,

B)I-)Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber kanunun olaya uygulanmasında hata edildiği ve yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı anlaşılmakla HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca yerel mahkeme kararının ortadan kaldırılmasına,

II-)1-Davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile

Davacı ... (T.C.K.N: 4...0 )'nın, maddi tazminat talebinin kabulü ile toplam 1.783.397,36 TL maddi tazminatın, kaza tarihi olan 29.04.2017 gününden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... İşleri Başkanlığından alınarak davacıya ödenmesine,

Davacı ... (T.C.K.N: 4...0 )'nın, manevi tazminat talebinin kabulü ile; toplam 20.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan 29.04.2017 gününden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ... İşleri Başkanlığından alınarak davacıya ödenmesine,

Davacı yanın dava dilekçesinde talep ettiği ancak Kanun ve usule uygun olarak haklarında açılmış dava olmayan eş ve çocuklar için talep edilen manevi tazminat yönünden; davanın ve taleplerin reddine,

Davalı Çalışma ve İş Kurumu Müdürlüğü yönünden; maddi ve manevi tazminat talebi ve davası için; davanın ve taleplerin pasif husumet yokluğundan ayrı ayrı reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... İşleri Başkanlığı vekili temyiz dilekçesinde özetle; a. İş kazasının müvekkilinin sorumluluğu dışında bir yerde vuku bulduğunu, davalı idareye husumet düşmediğini, kazanın davacının kendi kusuru neticesinde meydana geldiğini, kaza sonrası gerekli sorumlulukların yerine getirildiğini, iş güvenliği önlemlerini alma ve özen gösterme yükümlülüğünün yerine getirildiğini, sözleşmede yer aldığı gibi güvenlik eğitiminin verildiğini, b. Manevi tazminata faiz işletilmesinin hukuka aykırı olduğunu, c. Faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

1.Manevi tazminatlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

a.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 inci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun'un 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

b.6100 sayılı HMK nın 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı dikkate alınmalıdır.

c.Dosya içeriğine göre, temyize getirilen miktarlar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL’nin altında bulunduğu anlaşılmakla temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

2.Maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, temyiz edenin sıfatına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR