Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/6104 K.2025/11191

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı ... fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin, davalı şirket tarafından 26.07.1994-26.10.1994 tarihleri arasında Rusya'ya işçi olarak gönderildiğini, ............... Askeri Konutlarında borucu olarak çalıştığını, 26.07.1994 tarihinde SGK giriş bildirgesi verildiğini, ancak herhangi bir işlem yapılmadığını, primlerinin ödenmediğini belirterek, çalışmalarının tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davada İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacının Rusya’da çalıştığını, Rusya'da geçen çalışmaların Rusya ile Türkiye arasında Sosyal Güvenlik Anlaşması olmadığından dolayı Türkiye'de sigortalı olmasının mümkün olmadığını, yurtdışında çalışan Türk Vatandaşlarının sigortalılık başlangıcı yönünden bulundukları ülke ile yapılan ikili uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinde açık hüküm bulunmayan veya hiç sözleşme yapılmayan ülkelerde bulunanların durumunun 3201 sayılı Kanun hükümlerine göre değerlendirileceğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; talebin yerinde olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 15.09.2022 tarihli 2023/6527 Esas 2023/8099 Karar sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 15.09.2022 tarihli kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 03.11.2022 tarihli 2022/2139 Esas, 2022/1774 Karar sayılı kararıyla istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairemizin 13.09.2023 tarihli ve 2023/6527 Esas, 2023/8099 K. sayılı ilamında özetle. Mahkemece öncelikle davacının 506 sayılı Kanun ve 5510 sayılı Kanun'un 4/1-(a) maddesi kapsamında sigortalı olup olamayacağının, davalı şirketin yabancı ülkede üstlendiği işin niteliği ile görevdeki geçiciliğe ilişkin koşulların yukarıda anlatılan çerçevede yöntemince araştırılması,

506 sayılı Kanun'un 7. maddesi kapsamında geçici görevle gönderilme olgusunun, değinilen ilkeler kapsamında irdelenmesi gerektiği, devamında çalışma olgusunun varlığının tespiti açısından davacının gösterdiği delillerin değerlendirilmesi gerektiği, davacı yanın talebine konu dönemi kapsayan bordrolar celp edilmek suretiyle, bordro tanıklarının re'sen belirlenerek beyanlarına başvurulması gerektiği gerekçelerine dayalı olarak karar bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davalı vekili temyiz dilekçesinde; hak düşürücü süreden davanın usulden reddi gerektiğini, esasa girilmesi halinde ise dosyadaki deliller incelendiğinde esastan reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir. 2. Fer'i müdahil Kurum vekili; davacının eylemli ve gerçek bir çalışma yaptığının saptanamadığını, eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiğini, davanın açılmasına Kurumun sebebiyet vermediğini, kurum aleyhine yargılama giderine ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ... fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR