Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/6131 K.2025/17162

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı ... üretim A.Ş. vekili tarafından temyiz edildiği; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; sigortalının 27.11.2020 tarihinde meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

II. CEVAP

1.Davalı ... Tem. Hiz. Yem. Bilg. İlaç Org. İnş. Dan. Turz. Tic. Paz. San. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile diğer davalı ... Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü ...

Termik Santrali İşletme Müdürlüğü arasında, son olarak 23.07.2020 tarihinde, “12 Ay süre ile 785 personelle santralin işletilmesi, bakım onarım teknik temizlik ile idari hizmetlerin alımı konulu taahhüt sözleşmesi” imzalandığını, sözleşme gereği müvekkili şirketin 01.07.2020 tarihinde işçi istihdamına başladığını, müteveffa işçinin asıl işveren ...

Üretim A.Ş. bünyesinde çalışmakta iken, 01.07.2020 tarihinde müvekkili şirket nezdinde çalışmaya başladığını, asıl işveren tarafından asıl işin bir parçasının ihale ile alt işveren müvekkili şirkete verildiğini, bu sebeple işverenin fiilen asıl işverenin diğer davalı ... Üretim A.Ş. olduğunu, müvekkili şirketin kazanın meydana gelmesinde sorumluluğunun bulunmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

2.Davalı ... Üretim A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle. 07.01.1999 tarihinde bakanlık ile ... Termik Elekt. San. Tic. A.Ş. arasında imzalanan imtiyaz sözleşmesi ile işletme hakkı devri yapılan işletmenin sözleşme süresinin sonunda 30.06.2020 tarihinde, teşekküle geri devir olduğunu, bunun üzerine ... Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü ...

Termik Santrali İşletme Müdürlüğüne ait santralin işletilmesi ile ilgili olarak 23.07.2020 tarihinde imzalanan “12 ay süre ile 785 personelle santralin işletilmesi, bakım onarım teknik temizlik ile idari hizmetlerin alımı konulu taahhüt sözleşmesi” ile işin ... Tem. Hiz. Yem. Bilg. İlaç Org. İnş. Dan. Turz. Tic. Paz. San. Ltd. Şti.'ye verildiğini, devir öncesi ... Termik Elekt. San. Tic.

A.Ş.'nde çalışmakta olan personelin özlük dosyalarının işletme Müdürlüğünce incelendiğini ve tüm personele işin gerektirdiği eğitimlerin verilerek sertifikalandırıldığını, iş güvenliği uzmanlarının görevlendirilmelerinin sağlandığını, saha denetimlerinin sürekli yapıldığını, iş sağlığı ve güvenliği konusunda gerekli tedbirlerin alındığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, A)1-Maddi tazminat talebinin kabulü ile ve taleple bağlı kalınarak 3.377.811,05 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 27.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Temizlik şirketinden alınarak davacıya verilmesine, 2-Manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 70.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 27.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Temizlik şirketinden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, B)Davalı EÜAŞ yönünden davanın tümden reddine" şeklinde karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalılar arasında imzalanan 23.07.2020 tarihli hizmet alımına ait sözleşmenin işin tanımı başlıklı 5. maddesinin 12 ay süre ile santralin işletilmesi,

bakım-onarımı, teknik temizliği ile idari hizmetlerin 12 ay süre ve 785 personelle hizmet alımı yoluyla yaptırılması ile teknik şartname hükümleri (2. madde işin tanımı, 5. madde işin tanımı ve kapsamı, 6. madde personelle ilgili hususlar v.d.), tanık beyanları, davacı Sosyal Güvenlik Kurumu hizmet cetveli, sigortalıya ait özlük dosyası kapsamı, davalı ...

Üretim A.Ş. tarafından sunulan bilgi ve belgeler ile hesap ön raporu gereği sunulan 24.01.2024 tarihli yazı ve ekleri birlikte değerlendirildiğinde, hizmet alımına yönelik sözleşmenin personel temine yönelik olduğu, davalı ... Üretim A.Ş.'nin asıl işven sıfatıyla kusuru bulunmasa dahi tazminatlardan alt işveren ... Tem. Hiz. Yem. Bilg. İlaç Org. İnş. Dan. Turz. Tic. Paz. San. Ltd.

Şti. ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğu halde, İlk Derece Mahkemesi tarafından, yargılama sırasında alınan iki ayrı kusur heyet raporunda davalı ... Üretim A.Ş.'ye kusur atfedilmediği gerekçesiyle, davalı ... Üretim A.Ş. yönünden davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğu, dosya kapsamından kazanın, davalı ... Üretim A.Ş Genel Müdürlüğüne ait ... Termik Santralinin İşletilmesi, Bakım Onarım, Teknik Temizlik ile İdari Hizmetler işlerini üstlenen davalı ... Tem. Hiz.

Yem. Bilg. İlaç Org. İnş. Dan. Turz. Tic. Paz. San. Ltd. Şti.'nin bünyesinde kazan bakım servisi usta yardımcısı olarak çalışan sigortalı işçinin, 27.11.2020 tarihinde saat 22.20 sıralarında ikinci ünitede kazan içi kurum önleyici buhar lansı borularının değiştirilmesi esnasında 39 metre yükseklikten düşerek hayatını kaybetmesi şeklinde meydana geldiği, Sosyal Güvenlik Kurumu 06.07.2021 tarihli denetmen raporunda, sigortalı işçinin %20, işveren ... Tem. Hiz. Yem. Bilg.

İlaç Org. İnş. Dan. Turz. Tic. Paz. San. Ltd. Şti.'nin %80 oranında kusurlu bulunduğu, Nallıhan Asliye Ceza Mahkemesinin 2021/371 Esas sayılı dosyasında alınan 09.12.2022 tarihli kusur raporunda şirket müdürü ... ve ustabaşı ...'ın asli kusurlu, müteveffa işçinin tali kusurlu kabul edildiği, hükme esas alınan ve alanında uzman iş güvenliği uzmanları tarafından düzenlenen 21.12.2022 ve 23.05.2023 tarihli kusur heyeti raporlarında, sigortalı işçinin %30 oranında, davalı ... Tem.

Hiz. Yem. Bilg. İlaç Org. İnş. Dan. Turz. Tic. Paz. San. Ltd.

Şti.'nin %70 oranında kusurlu bulunduğu, somut olayda hükme dayanak alınan bilirkişi heyeti raporu, 6331 sayılı Kanun'un öngördüğü koşulları gözönünde tutarak ve özellikle işyerinin niteliğine göre, işverenin, işyerinde alması gerekli önlemlerin neler olduğu, hangi önlemleri aldığı, hangi önlemleri almadığı, alınan önlemlere işçinin uyup uymadığı gibi hususları ayrıntılı bir biçimde incelemek suretiyle kusurun aidiyetini ve oranını hiç bir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek biçimde saptadığı, davalı ...

Üretim A.Ş.'nin asıl işveren sıfatı ile kusuru bulunmasa dahi alt işveren davalı ... Tem. Hiz. Yem. Bilg. İlaç Org. İnş. Dan. Turz. Tic. Paz. San. Ltd. Şti. ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduğu, davalı işyerinde davalı ... Tem. Hiz. Yem. Bilg. İlaç Org. İnş. Dan. Turz. Tic. Paz. San. Ltd. Şti.'nin yetkilendirmesiyle ... ile ...

Sendikaları arasında imzalanan 01.09.2020-31.08.2021 tarihleri arasında yürürlükte olan toplu iş sözleşmesinin bulunduğu anlaşılmakla, anılan toplu iş sözleşmesi ve sigortalının ücret bordroları gözetilerek hazırlanan ve Mahkemece hükme esas alınan hesaba ilişkin bilirkişi raporunun yukarıdaki ilkeler esas alınarak düzenlendiğinin anlaşıldığı, tarafların sosyal ekonomik halleri, iş kazasının meydana geldiği tarih, tarafların kusur durumları, iş kazası sonucu ölüm olayı nedeniyle davacıların manevi varlığında meydana gelen kayıp gözetildiğinde, Mahkemenin takdir edilen manevi tazminat miktarına ilişkin kararının isabetli olduğu gerekçesiyle;

"A)Davalıların istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353-(1) b) 1 maddesi gereğince esastan reddine,

B)Davacının (davalı ... Üretim A.Ş.'nin asıl işveren olarak sorumluluğuna dair) istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının (bu yönden) 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353-(1) b) 2 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın kısmen kabul, kısmen reddine,

1-Maddi tazminat talebinin kabulü ile ve taleple bağlı kalınarak 3.377.811,05 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 27.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2-Manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 70.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 27.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... Üretim A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; a. Teşekkül ile asli kusurlu diğer davalı şirket arasındaki hizmet alımı sözleşmesine dayanan ilişkinin ihale ilişkisi olduğunu, sözleşme ile yerine getirilmesi gereken santralın işletilmesi işinin - bütün halinde-anahtar teslim olarak diğer davalıya hizmet alım sözleşmesi ile teslim edildiğini, asıl işveren konumunda olmadığını, davacı ile hukuki hiçbir ilişkisinin mevcut olmadığını belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR