Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/640 K.2025/8529

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının yurt dışında yaşayan vatandaşlara Türkiye'de emeklilik hakkı sağlayan yasal düzenlenmeden faydalanmak için 08.07.2019 tarihinde davalı iş yerinde çalışmaya başladığını, yasal yükümlülüklerini yerine getirdiğini, hakkının tahsisi için Kuruma müracaat ettiğini, ancak sigorta girişinin 18.07.2019 olarak Kurum kayıtlarına intikal ettiğini, kayıtların düzeltilmesi için 23.01.2020 tarihinde Kuruma yeniden başvuruda bulunduğunu, ancak talebinin reddedildiğini beyanla, davacının sigorta başlangıç tarihinin 08.07.2019 tespitini talep etmiş, 02.03.2022 tarihli ön inceleme celsesinde,

davacı vekilince taleplerinin, davalı Şirkete ait muhasebede hatadan kaynaklı ortaya çıkan ve sigorta kayıtlarına işlenmeyen 08.07.2019 ile 18.07.2019 tarihleri arasında davacının, davalı şirket bünyesinde çalışması nedeniyle sigorta kayıtlarının bu şekilde düzeltilmesi ve hizmetinin tespit edilmesi istemine ilişkin olduğunu beyan etmiştir.

II. CEVAP

1- Davalı Şirket tarafından davaya cevap verilmemiştir.

2- Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurumun, huzurdaki davada davalı sıfatı ile yer alması gerektiğini, işe giriş bildirgesindeki fotoğraf ve imzanın davacıya ait olup olmadığı, sigorta sicil numarasının, işe giriş bildirgesinin Kuruma verildiği yılın serilerine ait olup olmadığı hususlarının araştırılması gerektiğini, davacının iddialarını, Kurum kayıtlarına eş değer belgeler ile ispatlaması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacının davalı işveren nezdinde 08.07.2019 - 18.07.2019 tarihleri arasında brüt asgari ücret ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Bakırköy 18. İş Mahkemesinin 05.10.2022 tarihli, 2020/241 Esas - 2022/324 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; işçinin sigorta prim ücretinin ödenmesi yükümlülüğünün işverene ait olduğu, bu nedenle Kuruma sorumluluk yüklenemeyeceği, hizmet tespit davalarında Yargıtayın yerleşik içtihatlarına uygun araştırma yapılması gerektiğini, davacının hizmetlerinin Kurum kayıtlarında gözüktüğü kadar olduğunu, aksinin de yazılı delille ispat edilmediğini ve davacının davalıya ait işyerinde kesintisiz çalıştığını ve söz konusu prime esas kazançlar üzerinden çalıştığını ispat edecek hiçbir delilin dosyaya sunulmamış olduğunu, eksik inceleme ile karar verildiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının 08.07.2019 ile 18.07.2019 tarihleri arasında davalı iş yerinde geçen çalışmalarına ilişkin hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86/9. maddesi olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Bu tür davalarda Mahkemece yapılacak iş, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen iş yerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtilmeli, dönemsel sigorta primleri bordrosuyla veya aylık prim ve hizmet belgesiyle bildirimleri yapılan sigortalılar tanık sıfatıyla dinlenilmeli, Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli,

aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan tarafsız nitelikte başka işverenler ve bordrolu çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve bu davada dinlenen tanıkların anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanıkların anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, işin mevsimlik olduğu anlaşılırsa dönemleri belirlenmeli,

bu dönemde davacı ile işveren arasındaki sözleşmenin askıda olduğu ve mevsimlik dönemlerde hak düşürücü sürenin işlemeyeceği gözönünde bulundurulmalı; böylelikle; çalışmanın varlığı, başlangıç ve bitiş tarihleri, mevsimlik mi, sürekli mi olduğu, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında kısmi çalışma mümkün olduğundan kısmi ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalıdır.

İnceleme konusu eldeki davada, davacının davalı şirkete ait iş yerinde 08.07.2019 ile 18.07.2019 tarihleri arasında geçen hizmetlerinin tespitinin talep edildiği, davalı Şirket tarafından davacı adına 18.07.2019 - 30.09.2019 tarihleri arasında ... sicil numaralı iş yerinden bildirim yapıldığı, davacının talebinin ise bildirim öncesi dönem olduğu, diğer taraftan davalı işveren tarafından 23.01.2020 tarihli dilekçe ekinde ... sicil numaralı iş yerinden 2019/7. ay dönemi için ek APHB verildiği, davalı Şirketin bildirimi üzerine Kurum denetim elemanlarınca inceleme başlatıldığı,

13.07.2020 tarih ve 2020/.../MU/054 sayılı inceleme raporunun düzenlendiği ve yapılan inceleme kapsamında davacının 08.07.2019 tarihinde işe başladığı kabul edilmeyerek 2019/7. ayına ait ek APHB'nin işleme alınmaması gerektiğinin değerlendirildiği, buna karşılık Mahkemece yapılan yargılama sonucunda bordro tanıklarının beyanları dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmiş ise de sonuca eksik inceleme ve araştırma ile gidilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta; 13.07.2020 tarihli denetim raporuna göre davalı Şirketin ticari defterlerindeki bilgiler ile davacının bildirimlerinin uyumlu olduğu, ücret bordroları ile banka kayıtlarının mutabık olduğu, ancak davacı hakkında verilen ek APHB ile belirlenen ücretin davacı tarafa sonradan olmak üzere 23.01.2020 tarihinde ödendiğinin anlaşıldığı, ibraz olunan Belirsiz Süreli İş Sözleşmesinin ise sonradan düzenlenebilir belgelerden olduğu, Kurum kayıtlarının aksinin soyut tanık beyanları ile ispatlanamayacağının anlaşılması karşısında davanın reddi gerekirken kabulüne dair yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR