Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/6601 K.2025/12114

Bölge Adliye Mahkemesinin kararı davalılar vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, 01.04.1999-05.08.2006 tarihleri arasında davalı şirkette çalıştığını, önce komi sonra garson olarak askerlik öncesinde 01.04.1999-07.07.2005 tarihleri arasında çalıştığını, askerlik dönüşünde tekrar çalışmaya başlayarak 05.08.2006 tarihinde iş akdinin sona erdiğini, bildirimlerin ise gerçek ücret üzerinden yapılmadığını, son ücretinin net 950,00 TL+350,00 TL prim aldığını iddia ederek 01.04.19 99... .08.2006 tarihleri arasında fiilen çalışmış olması nedeni ile bu sürelere ilişkin hizmet tespitine ve bu sürelere ilişkin prim bedellerinin işverene ödettirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunduklarını, davacı taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacının davalı iş yerinde çalışmadığını, sadece 1 hafta boyunca ... ... ortaklığı bünyesinde çalıştığını, daha sonra askere gideceği için işten ayrıldığını, bir daha çalışmadığını, davalı şirketin 2010 yılında tescil edildiğini, bu nedenle husumet itirazında bulunduklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Fer'i müdahil vekili cevap dilekçesinde özetle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne; davacının ... sicil numaralı dahili davalı ...-... iş yerinde 01.04.1999-04.07.1999 tarihleri arasında; ... sicil numaralı davalı iş yerinde, 05.07.1999-07.07.2005 tarihleri arasında kesintisiz olarak dönemin asgari ücreti üzerinden sigortalı olarak çalıştığının tespitine, bu sürenin bildirilen diğer sigortalı çalışmalarına eklenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili özetle, verilen kararın tüm unsurları ile haksız, hukuka ve maddi gerçekliğe açıkça aykırı olup kararın tüm davalılar yararına bozulması ve davanın tüm davalılar yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının sadece 1 hafta süre ile ... ve ... ortaklığı bünyesinde çalıştığını ve daha sonra askere gideceğinden dolayı işten ayrıldığı halde bu kısa süreli çalışmayı aşar şekilde askerlik öncesi 05.07.1999- 07.07.2005 tarihleri arası son derece uzun bir dönemi kapsar şekilde dahili davalılar ... ve ... yanında çalıştığının tespitine karar verilmesinin açık bir şekilde maddi gerçekliğe aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili özetle, sadece tanık beyanlarına dayanılarak hüküm verilmemesi gerektiğini, Kurumun yazılı kayıtları ile çelişen tanık beyanlarının hükme esas alınmaması gerektiğini, tanık beyanları değerlendirilirken, işyerinde yürütülen işin niteliği, tanıkların iş ve iş yeri hakkındaki bilgileri, tanıklık edilen dönemin üzerinden geçen sürenin uzunluğu, tanık beyanlarının hayatın olağan akışı ile çelişkili olması hususlarının dikkate alınması gerektiğini, verilen kararın kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 9/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Eldeki dosyada, davacı davalıya ait iş yerinde 01.04.1999 tarihinde komi olarak çalışmaya başladığını iddia ederek bildirilmeyen çalışmalarının tespitini talep etmiş, Mahkemece askerlik öncesi dönemde çalıştığına yönelik hüküm kurulmuş ise de davacının çalışmaya başladığı tarihin tam olarak belirlenemediği, dinlenen tanıkların ise bu konuda belirleyici bir beyanda bulunmadıkları anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda Mahkemece dinlenilmeyen bordro tanıkları dinlenilmeli, dinlenen bordro tanıkları yeniden dinlenerek bu konuda ayrıntılı beyanları alınmalı, davacının çalışmaya başladığı tarih tereddütsüz bir şekilde ortaya konularak sonucuna göre karar verilmelidir. Kabule göre de davacının 01.04.1999-07.07.2005 tarihlerinde, çalıştığı bildirilen süreleri (01.07.2005-07.07.2005) kapsar şekilde mükerrer tespit kararı verilmesi isabetsizdir. Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR