Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/6736 K.2025/13933

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalı ...'ya ait ...

Cafe isimli iş yerinde iş yerinde işçi statüsüyle (servis elemanı olarak) 06.07.2007-28.02.2016 tarihleri arasında hizmet akdi ile sürekli ve kesintisiz çalıştığını, davalı işveren tarafından sigorta kayıtlarının başka iş yerleri üzerinden yapıldığını, sigorta primlerinin iptal edildiğini, iş yeri sahibi ... müvekkilinin çalıştığı iş yerine ait ruhsat ve sair problemler nedeni ile müvekkili ve başkaca çalışanları önce eşine ait su bayisinde daha sonra başka iş yerlerinde sigortalı olarak gösterdiğini, Kurum ise çalışmaların gerçek olmadığı iddiası ile müvekkilinin hizmet primlerinin iptal edildiğini,

işe girdiğinde ilk işe giriş bildirgesinin verildiğini, yersiz sağlık ödemelerinden kaynaklanan Ankara 4. İcra Dairesinde icra takibi başlatıldığını, yasal süresi içerisinde itiraz edilerek takibin durdurulduğunu, Kurum tarafından itirazın iptali için Ankara 25. İş Mahkemesinde dava açıldığını belirterek müvekkilinin davalı işverenlik hizmetinde 06.07.2007 - 28.02.2016 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurumca tesis edilen işlemlerin kanuna ve mevzuata uygun olduğunu beyan ederek davanın reddini istemiştir. Davalı ...'ya çağrı kağıdı çıkarıldığı, cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "1-davanın kabulüne, 2-Kurum işleminin iptaline, 3-Davacının davalı ...'ya ait ... Mahalle ....Sokak No:... Ankara adresinde bir dönem ticari faaliyette bulunan ... Kafe isimli iş yerinde 06.07.2007-28.02.2016 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığının tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili, davanın reddi ile kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, denetmen raporuna istinaden iptal edilen sigortalılık sürelerinin geçerli olduğu ve aksi yöndeki Kurum işleminin iptali talebine ilişkindir. 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Sahte sigortalılığa dayanan davalar hizmet tespiti içerikli olmakla, davanın yasal dayanağını oluşturan 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesinde bu tür hizmet tespiti davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar.

Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması halinde somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen komşu işyeri çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer tanıklarla dahi sonuca gitmek mümkündür.

Bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunlu olup mahkemece, tarafların sunduğu deliller ile yetinilmemeli, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili hükümleri esas alınarak kendiliğinden araştırma ilkesi benimsenmeli, sigortalılığın kabulü ve hüküm altına alınabilmesi için hizmet akdinin ve eylemli çalışmanın varlığı ortaya konulmalıdır.

3.Eldeki davada, davacı, davalı işverene ait işyerinde 06.07.2007-28.02.2016 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespiti ile aksi yöndeki Kurum işleminin iptalini talep etmiş olup Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de verilen kararın eksik araştırmaya dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

4. Somut olayda, davacının hizmet döküm cetvelinin incelenmesi netcesinde, davalı ...'ya ait ... sicil numaralı muhasebe işyerinden 05.07.2007-30.10.2007 tarihleri arasında yapılan bildirimlerinin denetmen raporu ile davalıya ait ... sicil numaralı pavyon işyerine aktarıldığı, aynı raporda, davacının da içinde bulunduğu bir grup çalışanın davalının eşi .... ile ...- .... işyerlerinden yapılan bildirimlerinin iptal edildiği, yapılan soruşturma kapsamında bu iptal edilen sigortalılıkların davalı ... işyerine aktarılmasının müfettiş yetkisinde olmadığından mümkün olmadığı,

bu kişilerin İş Mahkemesi'nde dava açabileceği yönünde bilgi verilmesinin belirtilmesi karşısında bu davanın açıldığı, Mahkemece de bu raporda bahsi geçen iptale konu raporların dosya arasına alınıp incelenmeksizin, yine aynı konuda dava açan ...'nun Ankara 13. İş Mahkemesi'nde görülerek kesinleşen 12.01.2022 gün ve E.2019/272, K.2022/17 sayılı dava dosyası ve ...'ün Ankara 17. İş Mahkemesi'nde görülerek kesinleşen 12.03.2024 gün ve Esas 2019/293, Karar 2024/94 sayılı dava dosyasında davacının tanık olarak dinlendiği,

ilk dosyada 2008-2010 yılları arasında çalıştığını ve 2010 yılının 9 veya 10. ayında işten ayrıldığını beyan ettiği, diğer dava dosyasında ise 2005 yılında işyerinde çalıştığını, 20 08... 'a kadar çalıştığını, işyerinin içkili taverna olduğunu beyan ettiği, Mahkemece bu dava dosyalarında davacının kendi çalışmasına yönelik beyanları dikkate alınmaksızın karar verildiği anlaşılmakla.

Mahkemece belirtilen eksiklik ve çelişkiler giderilmeli, dosya kapsamından işyerinin kentsel dönüşüme girdiği anlaşılmakla kentsel dönüşüme girme ve faaliyetine son verme tarihi Belediye, Emniyet ve Zabıta marifetiyle araştırılmalı ve toplanılacak tüm deliller değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR