Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/6752 K.2025/12429

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vasisi dava dilekçesinde özetle; vesayeti altında bulunan ...’ın kendisine ait ... plakalı aracı yakın arkadaşı ...'e emanet olarak verildiği gün ... 'in sevk ve idaresi sırasında trafik polis memurlarınca tutulan tutanak sonucu davalı Kurum tarafından ...'in davacının işçisiymiş gibi işlem yapılarak davacı adına re'sen işyeri tescili yapıldığını ve bu işyerinde işçi çalıştırdığından bahisle 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesinin 8., 86., 9., maddesi gereğince idari para cezası uygulandığını ve re'sen tescil nedeni ile 1 günlük prim tahakkuk ettirildiğini,

Kırıkkale Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına yapılan itirazın Kırıkkale Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından 09.08.2022 tarih ve 40 Esas, 37 Karar numaralı karar ile reddedildiğini, idari para cezasının iptali için de İdare Mahkemesine başvurduklarını, ...’in ehliyetinin alınmasından dolayı ehliyetsiz birisinin işçi-şoför olarak çalıştırılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, ...’in kendisine ait restoran işi olduğunu aynı zamanda yavru balık işi yaptığını, müvekkilinin aracı emanet olarak ...'e verdiğini, zaten emniyet denetimi esnasında da minibüste hiçbir yolcu bulunmamasının bu hususu açıkça ortaya koyduğunu belirterek ...

Kırıkkale Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Prim Tahakkuk Komisyonunun 09.08.2022 tarihli Esas No.40 Karar No 37 sayılı kararının da davacı ... adına re'sen işyeri tescili ve prim tahakkuku işleminin iptalini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil Kurum ve İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü arasındaki protokol gereğince Kırıkkale İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Denetimi polis memurlarınca düzenlenen trafik cezasına istinaden ... isimli kişinin 28.05.2021 tarihinde davacı tarafa ait kamyonda çalıştığının tespit edildiğini, 2020/20 sayılı İşveren Genelgesi'nde yer alan iş yeri tanımında.

"Araçlar: İşyerindeki her türlü otobüs, otomobil, kamyon gibi taşıt aracının yanı sıra vinç, buldozer, dozer, forklift gibi her türlü seyyar ve sabit araçlarda iş yeri olarak sayılacaktır." şeklinde belirleme mevcut olduğundan işverenden 07.06.2022 tarih ... sayılı yazı ile gerekli belgeler istendiğini, ancak işveren tarafından gerekli belgelerin yasal süresi içerisinde düzenlenmediğinden Kurumca belgeler resen düzenlenerek ... adına 1 günlük hizmet girildiğini, tahakkuk eden prim borcunun işverene 29.07.2022 tarih ... sayılı yazı ile bildirildiğini,

Kurum tarafından uygulanan tahakkuk ettirilen prim borcunun mevzuattan kaynaklanmakta olduğunu ve iptali gereken hukuka aykırı herhangi bir işlemin bulunmadığını, vasi tayin edilen ...'ın 2011/06. aydan itibaren 4/c personeli olduğunu, asıl işvereni de hükümlü olduğundan ... plakalı kamyonun sigortalı çalışanı olmadan kullanılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan yargılama sonunda; dinlenilen tanık beyanları, Kırıkkale İdare Mahkemesinin 2022/772 Esas, 2023/487 Karar sayılı kararı ve gelen yazı cevapları doğrultusunda ...'in davacının yanında çalışması olmadığı aracı emanet aldığı, her ne kadar sigortasız çalıştığından bahisle ceza düzenlenmişse de bu durumun Emniyet tarafından da araştırılıp tespit edilemediği davacı adına düzenlenen Kırıkkale SGK İl Müdürlüğü Prim Tahakkuk Komisyonunun 09.08.2022 tarihli 40/E.

37 K. sayılı kararının hatalı olduğu kanaati ile Kurum tarafından yapılan işlemin iptaline karar verilmesi usul ve yasaya uygun görülmüş davanın kabulü. Kırıkkale SGK İl Müdürlüğü Prim Tahakkuk Komisyonunun 09.08.2022 tarihli 40/E. 37 K. sayılı kararının iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamından, Kurumun.

Emniyet tarafından düzenlenen trafik ceza tutanağına istinaden ...'in davacı işyerinde çalıştığı gerekçesi ile işlem yaptığı, davalı Kurum tarafından bu konuda bir denetim yapılmadığı, ...'in tutanak tarihinde başka işyerinde hizmetinin bildirilmiş olması ve İdare Mahkemesi kararı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; ...'in davacının işçisi olmadığı, Kurumun işleminin yerinde olmadığı, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkil Kurum tarafından uygulanan tahakkuk ettirilen prim borcu mevzuattan kaynaklanmakta olduğunu, iptali gereken hukuka aykırı herhangi bir işlem bulunmadığını, davacının iddialarının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR