Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/6860 K.2025/17166

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı ve davalılar vekilleri tarafından temyiz edildiği; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava ve birleşen dava dilekçesinde özetle; sigortalının 16.05.2012 tarihinde meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

II. CEVAP

1.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ... Holding A.Ş. arasında 01.06.2011 - 01.06.2012 tarihleri arasını teminat altına almış olan 54417284 poliçe no.lu işveren mali sorumluluk sigorta poliçesi akdedildiğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından ilgili poliçe ile verilmekte olan teminatın poliçeye ilişkin özel şartlar çerçevesinde değerlendirilmesi ile mümkün olacağını,

poliçe özel şartlarına göre işbu poliçe sigortalının riziko adresi ve faaliyet alanı poliçe üzerindeki yazılı işyerindeki işletme faaliyetleri esnasında ve poliçe süresi içinde Sosyal Sigortalar Kanunu'na tabi olarak çalışan personelinin sürekli olarak yaptıkları işin ifası sonucu meydana gelebilecek bedeni zararlara karşılık Sosyal Sigortalar Kurumu tarafından ödenecek miktarın üzerindeki ve dışındaki tazminat talepleri ile Sosyal Sigortalar Kurumunun işverene karşı iş kazalarından dolayı ikame edilecek rücu davaları sonunda ödenecek tazminat miktarları temin edildiğini,

poliçede yazılı teminat limitiyle sınırlı olmak üzere tazminat taleplerini temin edeceğini, müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalısının kusurlu olduğunun tespitine ayrıca kaza ile iddia edilen maluliyet arasında illiyet bağı bulunmasına bağlı olduğunu, davacının gerçekte uğramış olduğu zararın tespiti Adli Tıp Kurumundan alınacak maluliyet oranını gösterir rapor ile mümkün olacağını, SGK tarafından davacıya yapılan tüm ödemelerin ve sigortalının kaza nedeni ile yapmış olduğu masraflara ilişkin evrakların dava dosyasına sunulması gerektiğini,

davacının manevi tazminat talebinin fahiş olduğunu belirterek haksız ve mesnetsiz davanın reddini savunmuştur.

2.Davalı ... İnşaat ve Ticaret A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirketin hiçbir kusuru bulunmadığını, işverence gerekli tüm iş sağlığı ve güvenliği ekipman ve eğitimlerinin sağlanmasına rağmen kazanın yeterli dikkati göstermeyen davacının kusuru sonucu gerçekleştiğini belirterek haksız ve hukuka aykırı davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile

"Asıl ve birleşen davanın kısmen kabul kısmen reddine,

1-Açılan maddi tazminat davasının kabulüne,

1-a ) Maddi tazminat davasının talep gibi kabulü ile 4.086,436,51 TL maddi tazminatın ( davalı ...Ş. poliçe limiti ile sorumlu olmak kaydı) ile davalı ... İnşaat ve Ticaret A.Ş. yönünden kaza tarihi olan 16.05.2012 tarihinden, davalı ...Ş. yönünden ise dava tarihi olan 22.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (İstanbul Anadolu 9. İş Mahkemesinin 2021/682 Esas sayılı dava dosyası yönünden tahsilde tekerrür yaratmamak kaydıyla ) davacı tarafa verilmesine,

2-Açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulüne,

2-a )Manevi tazminat davasının Kısmen kabulü ile davacı için takdiren 40.000,00 TL manevi tazminatın, (davalı ...Ş. poliçe limiti ile sorumlu olmak kaydı ) ile davalı ... İnşaat ve Ticaret A.Ş. yönünden kaza tarihi olan 16.05.2012 tarihinden, davalı ...Ş. yönünden ise dava tarihi olan 22.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (İstanbul Anadolu 9. İş Mahkemesinin 2021/682 Esas sayılı dava dosyası yönünden tahsilde tekerrür yaratmamak kaydıyla) davacıya verilmesine, manevi tazminat yönünden fazlaya dair taleplerin reddine" şeklinde karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının, İstanbul ili Küçükçekmece ilçesi Halkalı semtinde yapılan ... Lojistik Merkezi ve Rezidance (... ) isimli asıl işveren ... İnşaat ve Ticaret A.Ş.'nin inşaatında, alt işveren ... İnşaat Mimarlık Otomotiv Turz. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'de beton kalıp ustası olarak çalışırken 16.05.2012 tarihinde kalıp söküm işi sırasında düşmesi sonucu iş kazası geçirdiği, maluliyetin İstanbul Anadolu 29. İş Mahkemesinin 2019/811 Esas, 2020/398 Karar sayılı kararıyla kesinleştiği, buna göre, 06.02.2014 tarihinden öncesi %40,2, 06.02.2014 tarihinden sonrası %36,20 olduğu, davacı tarafından alt işveren ... İnşaat Mimarlık Otomotiv Turz. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'ye karşı açılan ve 09.08.2022 tarihinde kesinleşen maddi ve manevi tazminat istemli davada, İstanbul Anadolu 9. İş Mahkemesinin 16.06.2022 tarihli 2012/682 Esas, 2022/459 Karar sayılı kararıyla 1.612.190,11 TL maddi tazminata, 40.000 TL manevi tazminata karar verildiği, bu defa davacının istinafa konu olan davalılara karşı maddi ve manevi tazminat istemli olarak asıl dava ve birleşen davayı açtığı, kesinleşen dosyaya göre, meydana gelen iş kazasında, işverenin %80, davacının %20 oranında kusurlu bulunduğu, SGK Teftiş Kurulu raporuyla da belirlendiği gibi davacının çalıştığı ...

İnşaat Mimarlık Otomotiv Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin alt işveren, ...

İnşaat ve Ticaret A.Ş.'nin asıl işveren olduğu, kazada asıl ve alt işverenin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, yine kesinleşen dosyada belirlenen ücrete ilişkin itirazın yerinde olmadığı, faiz başlangıç tarihine ilişkin itiraz ve davalılar tarafından ileri sürülen diğer itirazların yerinde olmadığı ancak Mahkemece hükmedilen maddi tazminatın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla kesinleşen dosyadaki tazminat miktarıyla sınırlı olarak karar verilmesi gerektiği halde fazlaya hükmedilmesinin hatalı olduğu,

Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasıyla yeniden hüküm kurulmasına karar vermek gerektiği, kabule göre de davacı tarafın asıl ve birleşen dava yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine karar verilmesi gerektiği yönündeki istinafının yerinde görüldüğü, Mahkemece vekalet ücreti yönünden kurulan hükmün de hatalı bulunduğu gerekçesisyle;

"1-Taraf vekillerinin istinaf itirazlarının kısmen yerinde olduğu, buna göre İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kısmen usul ve yasaya aykırı olduğu, lakin dosyada delillerin toplanmış olmasına göre karardaki hata ve eksikliklerin yerel mahkemesine gönderilmeksizin dosya üzerinden Dairemizce değerlendirilip yeniden hüküm kurulabileceği anlaşıldığından, HMK'nın 353/1-b.2 maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına,

A-Asıl davanın kısmen kabulü ile

- Maddi tazminat davasının kabulü ile 1.612.190,11 TL maddi tazminatın (davalı ...Ş. poliçe limiti ile sorumlu olmak kaydı ile) davalı ... İnşaat ve Ticaret A.Ş. yönünden kaza tarihi olan 16.05.2012 tarihinden, davalı ...Ş. yönünden ise dava tarihi olan 22.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (İstanbul Anadolu 9. İş Mahkemesinin 2021/682 Esas sayılı dava dosyası yönünden tahsilde tekerrür yaratmamak kaydıyla) davacı tarafa verilmesine,

- Manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile davacı için takdiren 40.000,00 TL manevi tazminatın, (davalı ...Ş. poliçe limiti ile sorumlu olmak kaydı ile) davalı ... İnşaat ve Ticaret A.Ş. yönünden kaza tarihi olan 16.05.2012 tarihinden, davalı ...Ş. yönünden ise dava tarihi olan 22.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (İstanbul Anadolu 9. İş Mahkemesinin 2021/682 Esas sayılı dava dosyası yönünden tahsilde tekerrür yaratmamak kaydıyla) davacıya verilmesine,

-Fazlaya dair taleplerin reddine,

B- Birleşen davanın reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle;

a.İstanbul Anadolu 9.İş Mahkemesinin 2012/682 E.-2022/459 K. sayılı dosyasında davalının 3.kişi alt işveren ... Şirketi olduğunu, mevcut davalıların asıl işveren ... A.Ş ile sigortacısı Türkiye Sigorta A.Ş'nin bu davada taraf olmadığını, Bölge Adliye Mahkemesinin kesin hüküm varmış gibi düşündüğünü, bir an için Bölge Adliye Mahkemesi gibi düşünülse bile kesin hükmün sadece taraflar arasında hüküm doğurduğunu ve sadece taraflarca ileri sürülebileceğini veya sadece taraflar arasındaki davaları sınırlayabileceğini,

b. Asgari ücret ile gelirlerdeki artışlar olması sebebiyle hüküm tarihine en yakın şekilde güncel hesap yapılması gerektiği nin kamu düzeninden olduğunu,

c.Toplam zarar olan 4.086.436,51 TL'nin tamamından davalıların da müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... İnşaat ve Ticaret A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle;

a.Davaya konu iş kazasının tamamen müvekkili şirketin sorumluluk alanı dışında olduğunu, davacının kendi sağlığı için yeterli tedbir almaması sonucu meydana geldiğini, davaya konu kazanın meydana gelmesinde asli kusurlunun davacı olduğunu, diğer davalı şirketlerin en ufak bir kusur ve ihmali bulunmadığını,

b. Davacının ücretinin günlük 60,00 TL tutarında olduğu iddiasının tamamen gerçek dışı olduğunu, davacının ücretinin kaza tarihinde yürürlükte bulunan aylık brüt asgari ücrete karşılık geldiğini, davacının inşaat ustası olması sebebiyle asgari ücretten fazla kazanması gerektiği iddiasının da maddi dayanaktan yoksun olduğunu,

c. Hükmedilen manevi tazminat tutarının fahiş olduğunu belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

3.Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle;

a. Davacı tarafından alt işveren ... İnşaat Mimarlık Otomotiv Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye karşı kesinleşmiş hüküm bulunduğundan mevcut davanın reddi gerektiğini,

b.Davalı işverenin kusuru bulunmadığını, bilirkişinin %80 kusur oranını esas aldığını, dikkate alınan kusur oranının hatalı olduğunu,

c.Reddedilen birleşen dava yönünden hatalı vekalet ücreti hesaplaması yapıldığını,

d. Kazazede işçinin asgari ücretin üzerinde bir gelirinin olduğu hususunu ispatlayamadığını, bu nedenle asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması gerekirken asgari ücretin 2,83 katı üzerinden hesaplama yapılmasının ve buna istinaden hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, tamamen davacının beyanlarından oluşan ve hukuki dayanağı olmayan yemek ve barınma ücretinin hesaba dahil edilebilmesi için ilgili ücretlerin alındığını içeren bir belge ibraz edilmesi gerektiğini, davacı tarafın herhangi bir dekont vb. belge sunmadan barınma yardımı ve yemek ücreti aldığını belirtmiş olduğunu,

e.Bakiye ömrün kaza tarihinden itibaren hesaplandığını, hesap tarihinden itibaren hesaplanması gerektiğini,

f.Maluliyet oranının tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumuna sevk edilmediğini,

g. Islah dilekçesi ile arttırılan kısım bakımından faiz başlangıç tarihine itiraz ettiklerini, ıslah ile artırılan kısım bakımından 05.11.2021 tarihinden itibaren faiz işletilmesinin kabulünün mümkün olmadığını, arttırılan miktara ıslah tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiğini belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

1.Manevi tazminatlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

a.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun'un 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

b.6100 sayılı HMK'nın 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı dikkate alınmalıdır.

c.Dosya içeriğine göre, temyize getirilen miktarlar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL’nin altında bulunduğu anlaşılmakla temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

2.Maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR