Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/7187 K.2025/13967

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 15.10.2001 tarihinde davalı şirketin ...

Sokak şubesinde komi olarak çalışmaya başladığını, Ağustos 2004 tarihinde askere gittiğini, izin süresini kullanmayarak askerliğini 14 ayda tamamladığını, 07.11.2005 tarihinde tekrar davalı şirket bünyesinde çalışmaya başladığını, iş akdinin feshedildiği 30.06.2014 tarihine kadar kesintisiz çalıştığını, işe girişinin 15/10/2001 tarihi olduğunu, sigorta girişinin 01.01.2004 tarihinde yapıldığını, 07.11.2005'de tekrar işe girdiğini, 04.04.2006 tarihinde bildirildiğini, son aylık ücretinin 1.300 TL/net olup, sigortasız çalıştırıldığı dönem maaşının elden verildiğini,

SGK kayıtlarında görülen çalışma döneminde ise asgari ücrete karşılık gelen kısmının banka vasıtasıyla, kalan kısmın elden ödendiğini, primlerinin asgari ücret üzerinden yatırıldığını belirterek işe başlama tarihinin 15.10.2001 olduğu ile davalı iş yerinde 15.10.2001-03.08.20 04... .11.2005-30.06.2014 tarihleri arasında aralıksız çalıştığının tespitine, eksik yatırılan primlerin tamamlatılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı... Lokantacılık Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının resmi kayıtlara işlenmiş sigortalı zaman dilimlerinde şirkette çalıştığını, zaman aşımının gerçekleştiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurumca tesis edilen işlemlerin kanuna ve mevzuata uygun olduğunu bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının davalıya ait ... sicil nolu iş yerinde, 06.06.2003-31.12.20 03... .11.2005-03.04.2006 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığının tespitine, davacının son çalışma ayı olan 2014/06 ay fark SPEK tutarının 5.851,50 TL olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Somut olayda, davacının davalı adına tescilli işyerinden 06.06.2003 tarihinde işe başladığına ilişkin işe giriş bildirgesi verildiği ancak hizmetinin 01.01.2004-03.08.20 04... .04.2006- 30.06.2014 tarihleri arasında bildirildiği, davalı adına tescilli işyerinin 20.04.2001-30.06.2014 tarihleri arasında yasa kapsamında olduğu,

davacının 21.08.2004-21.11.2005 tarihleri arasında askerlik yaptığı anlaşılmış olup bordro tanık beyanları ve tüm dosya kapsamından davacının davalı nezdinde bildirilen hizmetinin yanı sıra mahkemece tespitine karar verilen tarihlerde çalıştığı kanaatine varılmış olup prime esas kazanç tespiti talebi yönünden işçilik alacaklarına ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararı uyarınca 16.07.2020 tarihinde ödeme yapıldığı,

söz konusu kararda hükmedilen alacakların prime esas tavan kazanç da göz önünde bulundurularak hizmet akdinin daha önceki bir tarihte sona ermiş olması sebebi ile yapılan ödemelerin çalışmanın geçtiği en son ayın prime esas kazanç matrahına mal edilmesi gerektiği yönündeki mahkeme kararının maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı" gerekçesiyle istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili özetle,

1.Davacının 15.10.2001 tarihinde fiili olarak davalı işyerinde çalışmaya başladığını, tanık beyanlarının bu hususu açıkça ortaya koymasına rağmen beyanların değerlendirmeye alınmayarak, davacının imzasının yer almadığı 06.06.2003 tarihli işe giriş bildirgesinin işe başlangıç tarihi olarak esas alınmasının hakkaniyete aykırı olduğunu,

2.Ankara 2. İş Mahkemesinde görülen alacak davasında belirlenen tarihlerin hizmet süresi yönünden esas alınmasının müvekkili için hak kaybına yol açtığını, söz konusu davada verilen hükmün, huzurda görülmekte olan dava için kesin hüküm oluşturmayacağını,

3.Müvekkilinin işe başlama tarihinin 15.10.2001 olarak tespiti ve düzeltilmesi, müvekkilin davalı işveren nezdinde 15.10.2001-03.08.20 04... .11.2005-30.06.2014 tarihleri arasında aralıksız ve kesintisiz çalıştığının tespiti gerektiğini,

4.Kesinleşen işçilik alacakları davasında hüküm altına alınmış olan ve ödenen alacakların son aya maledilmesi halinde işverenin yıllarca ödemediği primlerden son ayın tavan ücreti üzerinden prim ödeyerek kurtulacağını, buna karşılık sigortalının gerçek ücreti üzerinden prim ödenmediğinden aylık prime esas kazancı düşük olacağından yaşlılık aylığının da bundan olumsuz yönde etkileneceğini, bu nedenle davacının çalıştığı tüm süre boyunca prime esas kazancın hesaplanması gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Feri Müdahil Kurum vekili özetle;

Davanın beş yıllık hak düşürücü sürede açılmadığını, bu nedenle reddi gerektiğini, davacının çalışma sürelerinin tanıklarla net olarak ispatlanamadığını, Mahkemece yeterli inceleme yapılmaksızın karar verildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. 1.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2.Eldeki davada, davacı 15.10.2001-03.08.20 04... .11.2005-30.06.2014 tarihleri arasında aralıksız çalıştığının ve eksik bildirilen prime esas kazancının tespitini talep etmiş olup, Mahkemece alacak davasında da hükme esas alınan 06.06.2003 tarihli işe giriş bildirgesi ve tanık beyanları dikkate alınarak 06.06.2003-31.12.20 03... .11.2005-03.04.2006 tarihleri arasında çalıştığının tespitine ve davacının son çalışma ayı olan 2014/06 ay fark SPEK tutarının tespitine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Ancak dosyada 06.06.2003 tarihli işe giriş bildirgesinde bulunan imzanın davacının elinin ürünü olmadığına ilişkin bilirkişi raporu mevcuttur. Davacının davalıya ait iş yerindeki çalışmalarıyla ilgili Mahkemece yapılan araştırma yetersiz olup özellikle çalışmanın hangi tarihte başladığına yönelik tanık beyanları yetersizdir. Bordro tanığı ...

2002-2003 yıllarında davacı ile 1 yıl kadar birlikte çalıştıklarını beyan etmiş olup tanığın davalıya ait iş yerinde 20.04.2001-31.05.2002 tarihlerinde bildirimi mevcuttur. Bordro tanığı ..., 2-3 yılın üzerinde birlikte çalıştıklarını beyan etmiş olup, tanığın 05.07.2002-2005/Mayıs, 07.01.2008-15.10.2011 tarihlerinde bildirimleri bulunmaktadır.

Bordro tanığı ..., 2002 yılının Ağustos ayında askerden döndüğünü, davacının kendisinden önce çalışmaya başladığını beyan ettiği, tanığın 04.09.2003- 14.10.2004 tarihlerinde bildirimlerinin bulunduğu görülmektedir.

3.Mahkemece bu kapsamda, dinlenmeyen tanıklar dinlenilmeli, beyanlar arasındaki çelişki giderilmeli, davacının bildirim öncesi çalışmaları hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya konulup, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir. Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR