Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/722 K.2025/11838

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı, birleşen dosyada davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacı asil dava dilekçesinde özetle; davalı şirkette 22.05.1991 senesinde işbaşı yaptığını, işyerinde takriben 5 ay çalıştığını, sonra askere gittiğini, askerlik dönüşü yeniden işbaşı yaptığını, SGK’dan almış olduğu hizmet dökümünde işe giriş tarihinin 22.05.1991 olarak belirtilmesine rağmen prim ödenmesinin bulunmadığını, bu durumun kendisinin olumsuz etkilediğini, davalı işyerinde çalıştığı 5 aylık sürenin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 02.05.2018 tarihli ıslah dilekçesinde; müvekkilinin davalı işveren yanında 22.05.1991 tarihinden itibaren 5 ay süre ile çalıştığını ve askerlik görevinin çıkması sebebiyle ayrılarak askere gittiğini, işyerinin tornacılık makine tamiri ve oto yıkama yağlama işleriyle iştigal ettiğini, müvekkilinin ilk işe girişinin davalı işveren tarafından Kuruma bildirilerek kendisine Kurum tarafından işe giriş kartı düzenlendiğini ve sicil numarası verildiğini, bu kartta bile sigortalı olarak çalışmaya başladığı tarihin 22.05.1991 olduğunu göstermeye yettiğini,

ancak müvekkilinin yaptığı araştırmada yukarıda bildirilen çalışmalarının ve sigorta başlangıcının Kurum kayıtlarında bulunmadığını, davalı işveren müvekkiline ilgili aylık sigorta prim bildirgesi ve dört aylık dönem bordrosunu düzenleyip SSK'ya vermediği için müvekkilinin çalışmalarının Kurum nezdinde görünmediğini, SSK'da işe girişi bildirilen bu belgeleri göndermeyen işverenden bu belgeleri istemesi gerekirken görevini yapmamış olduğunu, müvekkilinin dava dilekçesinde davalı yanında 5 ay süre ile çalıştığının tespitini istediğini,

ancak sigorta işe giriş tarihinin sigorta başlangıç tarihi olarak tespiti de özlük ve emeklilik haklarını doğrudan etkilediğini, bu sebeple dava dilekçesini kısmen ıslah etme zorunluluğu doğduğunu, davanın kısmen ıslahına dair taleplerinin kabulüne, müvekkilinin davalı işveren ... yanında 22.05.1991 tarihinden itibaren 5 ay süre ile fiilen çalıştığının tespitine, müvekkilinin sigorta başlangıç tarihinin 22.05.1991 tarihi olarak tespitine dair karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından sigorta başlangıç tarihi ve hizmet tespiti amacıyla açılan dava Karşıyaka 3. İş Mahkemesi'nin 2021/112 Esas sayılı dosyasında devam ettiğini, devam eden davada müvekkilinin İzmir'de faaliyet gösteren işveren ... yanında 22.05.1991 tarihinden itibaren 5 ay süre ile çalıştığının tespit edildiğini, davalı taraflarca mahkeme kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, İstinaf bozma gerekçesinde işe giriş bildirgesinde yer alan kaşede davalı işverenin adının yer almadığı,

davalı ... ile işe giriş bildirgesinde adı geçen ... adi ortaklığının arasında organik ya da fiili bağlantı bulunup bulunmadığının araştırılması, sonucuna göre dava açma süresinin geçip geçmediğinin değerlendirilmesinin talep edildiğini, Mahkemece istinaf kararına uyularak işe giriş bildirgesindeki adi ortaklıkta adı geçen ... 'a husumet yöneltilerek dava açılması ve devam eden dava ile birleştirilmesi için 26.05.2022 tarihli ara kararı ile süre verildiğini, ortaklardan ... 'ın vefatı sebebiyle mahkemeden alınan yetki belgesi ile İzmir 6. Sulh Hukuk Mahkemesi'nden mirasçılık belgesi alındığını,

davalılardan ...’ın hem adi ortaklık ortağı hem ... mirasçısı olduğunu, Karşıyaka 3. iş Mahkemesi'nce devam eden davada celbedilen kayıtlar, tanık ifadeleri ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere davalı ...’in tornacılık, makine tamiri, kaynakçılık, oto yıkama yağlama, boya, işleri inşaat iskeleleri imalatı ve kurulumu, kiralanması gibi değişik işlerle iştigal ettiğini, tanık ifadelerine göre müvekkilinin bu işlerin pekçoğunda çalıştığını, müvekkilinin, işvereni ...'in yanında işe başladığı halde sigorta girişinin yapılmadığı,

işe giriş bildirgesinin verilmediğinin anlaşıldığını, işe giriş bildirgesinin ... anlaşmaya istinaden arkadaşlarıyla birlikte kısa süreli geçici olarak çalışmaya gitmiş olmaları olduğunu, müvekkilinin işe giriş bildirgesinde kaşesi bulunan adi ortaklığın faaliyette bulunduğu Çeşme'ye de çalışmak için gittiklerini bir süre çalışıp İzmir'deki işyerine geri döndüklerini hatırladığını, bu sebeple işe giriş bildirgesinin geçici olarak işe gittikleri işveren tarafından düzenlenerek Kuruma verilmiş olduğunun anlaşıldığını,

ayrıca işe giriş bildirgesinde belirtilen tarihte fiili çalışmanın olup olmadığı açısından değerlendirme yapıldığında ise müvekkilinin işe giriş tarihinde yürürlükteki mevzuata ve uygulamaya göre işçi belli bir süre çalıştıktan sonra işe giriş kartı düzenlenerek,

işverene, çalışanın kendisine veya muhasebe birimine iletildiğini, Kurum tarafından verilen sigortalılık kartının ön yüzünde müvekkilinin fotoğrafı, adı soyadı ilk işe giriş tarihi 22.05.1991 yazdığını, arka yüzünde ise sigorta sicil numarası .... yazdığını, bizzat bu kartın bile müvekkilinin sigortalı olarak çalışmaya başladığı tarihinin 22.05.1991 olduğunu gösterdiğini, davalı işverenin müvekkiliyle ilgili Sigorta Prim Bildirgesi ve dönem bordrosunu düzenleyip SSK'ya vermediği için müvekkilinin işe başlangıç tarihindeki çalışmasının Kurum nezdinde görünmediğini,

SSK'da işe girişi bildirilen ancak bu belgeleri göndermeyen işverenden bu belgeleri istemesi gerekirken görevini yapmamış olduğunu, işbu dava ile Karşıyaka 3. İş Mahkemesinin 2021/112 E. sayılı dava ile birleştirilmesine, müvekkilinin davalılar murisi ... ve ... ünvanlı işyerinde sigortalılık başlangıç tarihinin 22.05.1991 olarak tespit edilmesine dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Asıl davada davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, davacının çalıştığı işyerinden çok sonra 26.12.1995 tarihinde kurulmuş bir limited şirket olduğunu, bu nedenle davacının belirtmiş olduğu tarihlerde bu şirkette çalışmasının söz konusu olamayacağını, davacının müvekkili şirket aleyhine açmış olduğu davayı kabul etmediklerini beyanla davanın husumetten reddine karar verilmesini istemiştir.

Asıl davada davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 1991 tarihinde müvekkilinin yanında çalışmaya başladığını ve çalıştığı tüm süre boyunca yasal bildirimlerin yapıldığını ve primlerinin tam olarak ödendiğini, davacının kesinlikle 5 aylık bir çalışması bulunmadığını ileri sürerek davacının sigortasız çalıştırıldığı iddialarını kabul etmediklerini beyan etmiştir.

Asıl davada fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davalılar ..., ..., ..., ... ve ... ayrı ayrı cevap dilekçelerinde özetle; sigortalılığın tespiti davalarının 5 yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğunu, davacı bakımından bu süre geçmiş olmakla davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının işvereni ... ile ... adi ortaklığının hiçbir ilgisi ve alakası ve istinaf Mahkemesi'nin bozma kararında belirtildiği şekli ile organik ya da fiili bir bağlantının söz konusu olmadığını, davacının davasını açarken ...'i işveren olarak gösterdiğini ve yanında 5 ay kadar çalıştığını iddia ettiğini,

hiçbir şekilde ... .. ortaklığından ve onlara ait bir işte de çalıştığından söz etmediğini, ancak bozma kararından sonra her nasıl oldu ise 1991 yılında yani tam 31 yıl sonra topu topu 5 ay çalıştığı bir işveren için, ... adi ortaklığının iş yaptığı Çeşme'ye de gidip geldiğini hatırladığını, davacının, ... ortaklığında çalışmadığını, davalı ...'i ... adi ortaklığının hiç bir şekilde tanımadığını beyan etmek suretiyle davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.

Birleşen davada fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurumun fer'i müdahil sıfatı bulunduğunu, hak düşürücü süre geçtikten sonra davanın açıldığını, Kurum kayıtlarının aksinin kesin delillerle ve herhangi bir duraksamaya yer vermeyecek şekilde ispatlanması gerektiğini, ispat külfetinin davacıda olduğunu beyan etmek suretiyle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava yönünden; Mahkemenin 2021/112 Esas sayılı dosyasının hak düşürücü süre nedeniyle, birleşen Karşıyaka 4. İş Mahkemesinin 2022/222 Esas sayılı dosyasının esastan reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, birleşen dosyada davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı, birleşen dosyada davacı vekili Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; dosya kapsamındaki belgeler ve tanık beyanlarından, davalı ...'in tornacılık, makine tamiri, kaynakçılık, oto yıkama yağlama, boya işleri, inşaat iskeleleri imalatı ve kurulumu, kiralanması gibi değişik işlerle iştigal ettiği ve müvekkilinin bu işlerin pekçoğunda çalıştığını, ancak işe giriş bildirgesinin ... adi ortaklığı tarafından verildiğini, davalı ... ile benzer işler yürüten başka işverenlerin kendi aralarındaki anlaşmaya istinaden kısa süreli geçici olarak çalışma olduğunu, davacı adına işe giriş bildirgesi veren ....,

...'e ait işyerinin mahiyetinin inşaat işi olduğundan müvekkilinin iddiasında samimi olduğunu, askerlik öncesi işe girişi veren işyerinin farklı bir işveren olmasının hak düşürücü süre geçmediğine yönelik bilirkişi kök raporunun esas alınması gerektiğini, ... ile ... arasında organik bağın olduğunun, gerek faaliyet konuları gerek ise tanık beyanlarından anlaşıldığını, sigortalılık kartının dahi bunun ispatı olduğunu, hak düşürücü sürenin bu nedenlerle geçmediğini, kaldırma kararı öncesindeki tanık beyanlarından, müvekkilinin çalışmalarının ispatlandığını, istem konusu dönemde ... gerçek kişi olarak faaliyette bulunduğu,

şirketi kuran aynı kişi olduğundan farkında olmadan ... A.Ş. adına davanın açıldığını, ancak ... A.Ş. ünvanlı tüzel kişilik bulunmadığını, bu durumun yanılgıdan kaynaklandığını, hüküm kısımda davalılar SGK ve ... A.Ş. vekili lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde olmadığını, ayrıca davanın mahiyeti gereği Kurum vekili lehine vekalet ücreti takdirinin hukuka aykırı olduğunu beyan ederek, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı, birleşen dosyada davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR