Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/7427 K.2025/12934

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının yaşlılık aylığı almaktayken, Kurumun 26.09.2022 tarihli ... ve E.... sayılı iki farklı ödeme emriyle ve yersiz ödeme gerekçesiyle yaşlılık aylığının faiziyle geri ödenmesinin istenildiğini ve yaşlılık aylığının kesildiğini, müvekkilinin bu ödeme emirlerine süresi içinde itiraz ettiğini, 25.10.2022 tarihli .... sayılı Kurumun cevabi yazısıyla; bir iş yerindeki 60 günlük hizmetinin iptal edildiğinin bildirildiğini beyanla, müvekkilinin hizmet süresinden 60 gün iptal edilmesinin hukuka aykırılığının tespit edilerek davanın kabulü ile.

26.09.2022 tarihli E-4050... sayılı ödeme emri ve 26.09.2022 tarihli E-40505780-7... sayılı ödeme emrinin iptaline, müvekkiline tekrar yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti ile ödenmeyen yaşlılık aylığının kesilme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müvekkiline iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili özetle, sahte sigortalılık sebebiyle 60 gün sigorta bildirimi iptal edilen davacının yaşlılık aylığı bağlanma şartlarını kaybettiğini ve yaşlılık aylığının iptal edilerek daha önceden ödenen aylıkların geri istenildiğini, Kurum tarafından yapılan işlemlerin yerinde olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile,

"Somut olayda, davacının hizmet dökümü cetvelinin incelenmesinde. 31.05.2014 - 30.06.2014 tarihleri arasında ... sicil nolu ... Kimya Plastik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi unvanlı Beylikdüzü/ İstanbul adresinde plastik hammadde alım satım faaliyeti yürütülen iş yerindeki bildirimlerinin 29.04.20 22...

2-46 sayılı inceleme raporu ile sahte iş yeri olduğundan bahisle iş yerinden sigortalılık bildirimleri yapılan kişilerin tamamının fiilen çalışmadıklarından iptal edilmesi gerektiğinin tespitinin yapıldığı, işyerinin 08.12.2012 - 30.06.2014 tarihleri arasında yasa kapsamında olduğu, davacının 31.05.2014-30.06.2014 tarihleri arasındaki çalışmalarının iptal edilerek (4/a emeklilik koşulları oluşmadığından) 01.05.2015 - 22.09.2022 tarihleri arasında aldığı yaşlılık aylığının borç tahakkuk ettirildiği,

167535.46 TL asıl (aylık) 10.400,00 TL (bayram ikramiyesi) alacağının faizleriyle 25.10.2022 tarihli borç bildirim yazısı ile davacıdan ödenmesinin talep edildiği, Kuruma yaptığı başvurunun reddedildiği, Mahkemece yapılan yargılamada, davacının 28.11.2023 tarihli duruşmada dahili davalı şirkette hiç çalışmadığını, dava konusu tarihlerde Kuşadası Söke ovasında 4 adet bina inşaatında çalıştığı, mahalleden arkadaşı ...'in işi bulduğunu beyan ettiği, işi bulan kişinin ... olduğunu beyan ettiği, açık kimlik ve adres bilgilerini veremediği,

26.02.2024 tarihli beyan dilekçesine istinaden yapılan kolluk araştırmalarında davacının çalıştığını iddia ettiği inşaatların tespit edilemediği, ...'un tanınmadığının bildirildiği, bildirilen adreslerde yapılan kolluk araştırmasında, 2014 yılında inşa edilen binaların ve ...'un tanınmadığı, bulunmadığının tespit edildiği, davacının, yanında çalıştığı işverenin açık kimlik ve adresi hakkında beyanda bulunamadığı, iş yeri adresini bildiremediği, iddiasını somutlaştıramadığı, yapılan araştırmalarda da tespit edilemediği,

esasen davanın, davacının dahili davalı şirkette çalışmasının iptali nedeniyle yaşlılık aylığının iptal edilmesi nedeniyle çıkan borcun iptali olduğu, davacının açmış olduğu hizmet tespit davasının olmadığı gibi dönem itibari ile dahili davalı şirkette çalışmadığını bizzat beyan etmesi karşısında Mahkeme karar ve gerekçesinin yerinde olduğu" gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, davacının fiili olarak çalışmış olduğunu, 60 gün için bir kişinin kendisini ve gelecek tüm yaşantısını riske atmasının mümkün olmadığını, işveren olarak gördüğü ve ismi mahkemeye bildirilen şahıs tarafından sosyal güvenlik priminin belirtilen şirket üzerinden yatırıldığını, bu kişinin varlığına ilişkin gerekli araştırmalar yapılmadan karar verildiğini, bu şirket nezdinde müvekkilinin çalıştığı dönem açısından ayrıntılı inceleme yapılmadan karar verilmesinin doğru olmadığını, Kurumun fiili çalışma olmadığını iddia ettiği dönem için gerekli denetim sorumluluğunu yerine getirmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının hizmetlerinin fiili çalışmaya dayanmadığı gerekçesiyle iptaline ve yaşlılık aylığının kesilmesine yönelik Kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığının devamı, ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile ödenmesi ve tahakkuk ettirilen borçtan sorumlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR