Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/8056 K.2026/183

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, en son aylık net 5.000,00.- TL ücret aldığını, emekliliğinden sonraki çalışmasına yıllık izin ücreti, kar payı ve alacaklarını alamadığı için haklı olarak son verdiğini, sigortaya ücretinin düşük bildirildiğini, davalıların kusurlu olarak düşük ücret üzerinden yaşlılık aylığı bağlanmasına sebep olduklarını, bu nedenle davacının emekli maaşının tespit edilecek gerçek ücretine göre yeniden tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile aralarında uzlaşma tutanağı düzenlendiğini, bu tutanağın ilam niteliğinde bulunduğunun kesin hüküm haline geldiğini, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, ayrıca davacının çalıştığı süreçte aynı zamanda şirket ortağı olup net maaşının 638,00.- TL olduğunu savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.04.2012 tarihli kararı ile davanın kabulününe karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesinin 17.04.2012 tarihli kararının süresi içinde davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay21.

Hukuk Dairesi'nin 24.10.2013 tarihli ilamında; "... dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının 10.04.1999- 27.04.2000, 28.04.2000-26.05.2000, 01.07.2000- 30.07.2000, 02.08.2000-22.09.2000, 04.10.2000-30.10.2000, 15.11.2000- 13.12.2000, 19.03.2001- 21.05.2001, 23.05.2001- 06.06.2001, 23.07.2001- 20.08.2001, 03.09.2001-28.09.2001, 10.10.2001- 27.11.2001, 28.11.2001- 08.02.2002, 13.02.2002- 27.02.2002, 28.02.2002- 27.08.2003, 28.08.2003- 06.10.2003, 07.10.2003- 01.02.2008, 02.02.2008-31.03.2008 tarihleri arasında davalı şirkete ait farklı işyerlerinden hizmet bildiriminin yapıldığı, dönem ve ücret bordrolarının bulunduğu,

2002 Aralık-2004 Aralık ayları arası, 2007/1, 2, 4, 5, 6, 7, 8, 10, 11, 12. ay ve 2008 Şubat ayı bordrolarının imzalı olduğu, emsal ücret araştırmasının yapıldığı ve tanık beyanlarının alındığı anlaşılmaktadır.

Davacı işçi, işyerinde nitelikli işçi (inşaat mühendisi) olarak çalıştığını ileri sürmektedir. Nitelikli ve tecrübeli bir işçinin, yaptığı işin özelliğine göre asgari ücret üzerinden ücret alması, hayatın olağan akışına aykırıdır. Bu durumun belirlenmesi halinde, işveren tarafından asgari ücret üzerinden düzenlenen belgelerin aksinin kanıtlanamayacağı düşünülemez.

Mahkemece yapılacak iş, Sosyal Güvenlik Kurumundan davacının sicil dosyası ile işyerine ilişkin dönem bordrolarını getirtmek, yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi ile işyerinin kapsam ve kapasitesini belirlemek, gerektiğinde işverenin bordrolarında kayıtlı diğer işçilerin beyanına başvurmak, işverenin yaptığı bildirimler ile çalışan işçilerin niteliklerini de karşılaştırarak,

işverenin çalıştırdığı işçilerin kıdem ve pozisyonuna göre gerçek ücreti üzerinden bildirilip bildirilmediği üzerinde durmak, davacının asgari ücret ile çalışması olağan olmayan nitelikli bir işçi olup olmadığını, nitelikli bir işte çalıştırılıp çalıştırılmadığını belirlemek, asgari ücretle çalışmasının olağan olmadığı belirlendiği takdirde, işverenin aynı pozisyondaki işçilere ödediği ücretlerin gerçeğe uygun olup olmadığını değerlendirmek, bu bildirimlerin gerçeğe uygun olduğunun belirlenmesi halinde, bu ücretleri esas almak, aksi takdirde benzer işi yapan işyerlerinden, gerektiğinde ilgili meslek odasından emsal ücret araştırması yaparak,

elde edilecek sonuca göre karar vermekten ibarettir.

Kabule göre de; davacının davalı şirkete bağlı işyerlerindeki çalışmaları 10.04.1999-31.03.2008 tarihleri arasında kesintili olduğu halde bu tarihler arasında kesintisiz çalışmış gibi ücret tespiti yapılması da doğru olmamıştır. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir..." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davanın kısmen kabulüne ilişkin karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; verilen kararın usul ve yasaya akırı olduğunu, davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir. Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, hak düşürücü sürenin gözetilmediğini, uzlaşma tutanağının hükme esas alınması gerektiğini, ücret bordrosunun karine teşkil ettiğini, davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, prime sas kazancın tespiti istemine ilişkindir. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz eden davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,