Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/8528 K.2025/13086

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi Feyza Zararsız tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle. Samsun, ..., ....köyü, Mahallesinde uzun yıllardan beri tarımsal faaliyetle uğraştığını, 13.08.2001 tarihinden beri ... Zirat Odasına kayıtlı olduğunu, davacının satmış oldğuu ürünlerden Bağ-Kur kesintisi yapılmasına karşın sigortalı tescilinin yapılmadığını, davacı tarafından 07.10.2016 tarihli tescil talebine istinaden 01.04.2005 tarihli kesintiye göre Kurumca tescil edildiği,

ancak tarımsal faaliyetinin sürekli ve kesintisiz olmasına karşın Kurumca 31.12.2005 tarihi itibariyle sigortalılığının sonlandırıldığını, yeniden başvuru ile 07.10.2016 tarihi itibariyle yeniden başaltıldığını, davalı Kurumca 01.01.2016-06.10.2016 tarihleri arasında sürekli ve kesintisiz olarak zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti ile 6736 sayılı Kanun uyarınca prim borçlarının yeniden yapılandırılmasını talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının 2006 yılından sonraki tarımsal faaliyetini belgelemesi halinde tescilinin mümkün olacağını, davacının Bafra Ziraat Odasına ... sicil numarasıyla 13.08.2001 tarihinde kayıt olduğu ve kaydının halen devam ettiği, 07.10.2016 tarihinde Kuruma intikal eden sigortalılık belgesi ve 5510 sayılı Kanun'un ve ilgili mevzuat gereğince yetiştirdiği ürünlerle ilgili olarak destekleyici kaydının olmaması nedeniyle davacının tevkifat kesintisine istinaden tescilinin yapıldığını, ilgili genelge ve yönetmelikler gereği yıl sonuna kadar sigortalılığının devam ettirildiğini ve yıl sonunda durdurulduğunu,

Kurumca davacı ile ilgili yapılan işlemlerde mevzuata aykırı bir durum olmadığını, davacının ilgili dönemlerde sigorta tescili bulunmadığından 6736 sayılı Kanun hükümlerinden faydalandırılmayacağını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davanın kısmen kabulüne, davacının 01.01.2006 -31.12.2007 ile 01.01.2011-06.10.2016 tarihleri arasında zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının 6736 sayılı prim borçlarının yeniden yapılandırılmasına dair yasadan yararlanması gerektiğinin tespitine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; Kurumca yapılan işlemlerde bir hata bulunmadığını, Mahkemece eksik incelemeyle hüküm kurulduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti ile 6736 sayılı Kanun uyarınca yapılandırma hakkı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Davacının ... Tütün A.Ş., ... San.ve Dış Tic. A.Ş. ve ... yaprak Tütün San. Tic. A.Ş Tarafından yapılan tevkifat kesintileri ve hayvancılık faaliyetine ilişkin dosyaya kazandırılan belgeler, çiftçi kayıt sistemi müracaatları kapsamında 01.01.2006-31.12.2007 döneminde Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti yönünden verilen karar yerinde olmakla birlikte.

01.01.2011-06.10.2016 tarihleri arasında zorunlu Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti yönünden dosya kapsamında yer alan .... Tütün San.ve Dış Tic. A.Ş. firması tarafından 2011/4 döneminde 81,43 TL ve 2011/12 134,93 TL tevkifat kesintisi yapıldığının bildirildiği, Bafra Sosyal Güvenlik Merkezinin 13.02.2024 tarihli yazısının ekinde gönderilen belgelerden tevkifat listelerinde 20.04.2011 ve 20.12.2011 tarihli kesintilerin Kuruma intikal ettiği,...

Tütün A.Ş.'nin 28.07.2021 tarihli yazısı ekindeki listede 2012, 2013, 2014 ve 2016 yıllarında kesinti yapıldığı görülmekle Mahkemece her ne kadar 01.01.2011 tarihi itibariyle sigortalılığın tespitine ilişkin hüküm kurmuş ise de adına kesinti yapılanların, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerekeceğinden,

2011 yılında ilk tevkifat kesintisi 20.04.2011 tarihinde yapıldığından ve daha önceki döneme ilişkin dosya kapsamında ürün satışı veya bu satışlardan yapılan prim tevkifatı bulunmadığı dikkate alınarak 2. dönem başlangıcının tevkifatı takip eden aybaşı olan 01.05.2011 tarihinden başlatılması gerekirken, 01.01.2011 tarihinden başlayacak şekilde Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Mahkemece yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı Kurumun sair temyiz itirazlarının reddine;

2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.Davalı Kurumun temyiz itirazının kabulü ile

İlk Derece Mahkemesi hükmününün (1) no.lu bendin silinerek yerine " Davanın kısmen kabulü ile davacının 01.01.2006 -31.12.2007 ile 01.05.2011-06.10.2016 tarihleri arasında zorunlu Tarım Bağ-Kur Sigortalısı olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine " ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,