Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/8607 K.2026/190

vekilleri Avukat ...

İLK DERECE MAHKEMESİ

Adana 4. İş Mahkemesi

SAYISI

2023/11 E., 2024/336 K.

Taraflar arasındaki iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle yapılan incelemede; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların mürisi ... ...'nın 26.09.2016 tarihinde davalılara ait ... ...Mahallesine giderken köy yolu üzerinde bulunan ...'a ait elektrik hatları onarım işinde... isimli işçiyle çalıştığı sırada aniden hatlara elektrik verilmesi nedeniyle diğer işçiyle birlikte hayatını kaybettiğini, olayla ilgili soruşturmanın devam ettiğini, müvekkilinin olayda hiçbir kusurunun olmadığını, 4 küçük çocuğu olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 11.000,00 TL maddi tazminat ile 550.000,00 TL manevi tazminat alacağının faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Şirketi vekili cevap dilekçesi ile müvekkil şirketin enerji alanında proje hazırladığını, projenin diğer davalılar ... ve ...'e ait...şirketi tarafından yürütüldüğünü, bu işin işverenin ... olduğunu, ilen ile müvekkil şirket arasında hiçbir iş ilişkisinn olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar ... ve...İnşat Şirketi vekili cevap dilekçesi ile davalı ... yönünden husumet itirazında bulunduklarını, kazanın gerçekleştiği işi alan taşerona yaptıranın...İnş. Şirketi oldğuunu, ...'in işini yaptığını ve yıllardır... ile çalıştıklarını,...'ın ücret ve sorumluluk kendisine ait olmak üzere ekibini kurduğunu, davacılar murisinin bu ekibin içinde olduğunu, ekibin çalışmayı sonlandırdığını, iş bittiği için müvekkil şirket yetkilisinin olay yerinden ayrıldığını, 15 dakika sonra çiftlik sahibinin arayarak çalışanların elektrik akımına kapıldığını bildirdiğini,...'ın kusuru neticesiinde kazanının oluşumuna sebebit verdiğini, davalı Şirketin işveren niteliği ve kusurunun olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile davacının Kurumun işçisi olmadığından husumet yönünden itiraz ettiklerini, somut olayda izinsiz olarak enerjili hatta çalışma yaparken akıma kapılarak çarpılma olayının gerçekleşmesinde müvekkil Kurumun herhangi bir kusurunun, ihlaminin ve meydana gelen olayda herhangi bir bağı olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ".Davanın Kısmen Kabul, Kısmen Reddi ile

1-Davalı ... ve ...Enerji yönünden davanın reddine,

2- Diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabul kısmen reddi ile

A- 2.310.266,14 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 26/09/2016 tarilinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp ...'ya verilmesine,

B- 100.000,00 TL manevi tazminatın kabulü ile kaza tarihi olan 26/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp ...'ya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

C- 25.699,46 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 26/09/2016 tarilinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp ...'ya verilmesine,

D- 75.000,00 TL manevi tazminatın kabulü ile kaza tarihi olan 26/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp ...'ya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

E- 151.347,51 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 26/09/2016 tarilinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp ...'ya verilmesine,

F- 75.000,00 TL manevi tazminatın kabulü ile kaza tarihi olan 26/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp ...'ya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

G- 203.864,71 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 26/09/2016 tarilinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp ...'ya verilmesine,

H- 75.000,00 TL manevi tazminatın kabulü ile kaza tarihi olan 26/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp ...'ya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

I- 310.204,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 26/09/2016 tarilinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp ...'ya verilmesine,

İ- 75.000,00 TL manevi tazminatın kabulü ile kaza tarihi olan 26/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp ...'ya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,." karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "..1- Davacıların istinaf başvurusunun, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/b-1 inci maddesi gereğince esastan reddine,.." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; ...Elektrik Dağıtım A.Ş (...) çalışanlarının kusursuz olduğu gerekçesi ile davanın reddi kararının hukuka aykırı olduğunu, bir an için bilirkişi raporunun doğruluğunu kabul edilse bile davada ...Elektrik Dağıtım A.Ş (...) yönünden kusursuz sorumluluk ilkesi gözönüne alınmadan davanın reddi kararı hukuka aykırı olduğunu, Yüksek Yargıtayın istikrar bulmuş kararları gözönüne alındığında davalı ...Ş(...)'ın kusursuz sorumluluğu kabul edilerek bu davalı yönünden davanın kabul edilmesi gerekirken reddi kararı hukuka aykırı olup olduğunu,

davalı ...Enerji Taahhüt Mühendislik Ltd.Şti'nin bir sorumluğu olmadığı gerekçesi ile ...Enerji Taahhüt Mühendislik Ltd. Şti. yönünden de davanın reddine karar hatalı olduğunu davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Dava ehliyeti, kişinin bizzat veya vekili aracılığıyla bir davayı davacı veya davalı olarak takip etme ve usuli işlemleri yapabilme ehliyetidir. Dava ehliyeti, medeni hakları kullanma ehliyetinin usul hukukunda büründüğü şekildir; dolayısıyla, medeni hakları kullanma ehliyetine (fiil ehliyetine) sahip gerçek ve tüzel kişiler dava ehliyetine de sahiptirler.

Taraf sıfatına gelince; bir hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bir hakkın sahibinin kim olduğu, dolayısıyla o hakkı dava etme yetkisinin kime ait olduğu, (o davada davacı sıfatının kime ait olacağı) tamamen maddi hukuk kurallarına göre belirlenir. Ancak bir davanın davacısının o dava yönünden davacı sıfatına sahip bulunmadığının belirlenmesi halinde, mahkeme dava konusu hakkın mevcut olup olmadığını inceleyemeyeceği ve sıfat yokluğundan davanın reddine karar vermek zorunda olduğu için taraf sıfatı usul hukukunun da düzenleme alanındadır.

Eş söyleyişle, sıfat, dava konusu sübjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkidir. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir (...-......, Medeni Usul Hukuku, 7. baskı, Ankara 1995, s. 231). Bu nedenle, davanın tarafları, taraf ehliyetine sahip olmalıdır. Yani, bir davada taraf olabilmek için ya hakiki şahıs; ya da hükmi şahıs olmak gerekir.

Zira taraf ehliyeti, medeni hukukun haklardan istifade ehliyetine tekabül eder (Saim Üstündağ, Medeni Yargılama Hukuku, C. I-II, 7. Baskı, İstanbul 2000, s.288).Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 06.06.2007 tarih, 2007/10-358 Esas, 2007/337 Karar sayılı kararında da benimsendiği üzere; ticari şirketin tüzel kişiliği ticaret sicilinden silinmesi (terkini) ile sona erer. Tüzel kişiliğin sona ermesi için tasfiye işlemlerinin eksiksiz yapılmış olması gerekir.

Şayet tasfiye işlemleri gerektiği gibi tamamlanmamış ve tasfiyesi gereken hususlar eksik bırakılmış ise tüzel kişilik ticaret sicilinden silinse bile şirketin tüzel kişiliğinin sona erdiğinin kabulü olanaksızdır. Bu durumda, tüzel kişiliğin yeniden ihyasına gidilerek taraf teşkili sağlanmak suretiyle yargılamanın devamının sağlanması gerekir.

Şu halde yapılması gereken iş; anılan HGK kararı çerçevesinde, tüzel kişiliği sona eren davalı şirketin ihyası için tasfiye memurluğu ile Ticaret Siciline husumet yöneltilerek ayrı bir dava açılması için davacı tarafa uygun bir süre verilmeli, dava açıldığı takdirde bu davanın sonucu beklenmeli, tüzel kişiliğin yeniden ihyası halinde, taraf teşkili sağlanarak, sonucuna göre karar verilmelidir.

Somut olayda, ticaret sicilinden gelen yazı cevabına göre hakkındaki davada hüküm kurulan davalı Tasfiye Halinde...İnşaat Makine Elektrik Petrol Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 02.01.2023 tarihinde tesfiyeye girdiği ve 12.05.2023 tarihinde kaydının silindiği,

işbu yazı cevabına rağmen bu durumda taraf ehliyeti bulunmayan adı geçen davalı şirket adına karar verildiği anlaşılmış olmakla, davacı tarafa iş bu davalı ... ihya etmesi için dava açmak üzere önel vermek, işbu ihya davası sonucuna göre anılan davalı yönünden usulüne uygun şekilde taraf teşkilinin sağlanarak yargılama yapılması gerekirken, yazılı şekilde davalı Şirketin usulüne uygun olarak temsili sağlanmaksızın, yanılgılı değerlendirme ve infazı mümkün olmayacak şekilde, karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

İlk Derece Mahkemesince bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, HMK'nın 369/1.maddesi kapsamında kanunun emredici hükmüne aykırı görülen yukarıda işaret olunan hususlar dikkate alınarak temyiz eden davacılar vekilinin bu aşamada sair temyiz itirazları incelenmeksizin Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf itirazlarının esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmalıdır.

VI. KARAR