Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/8795 K.2025/15325

Bölge Adliye Mahkemesinin kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... Sokak .../... adresinde bulunan ... Sitesi'nde 01.04.2020 - 14.09.2021 tarihleri arasında apartman görevlisi ve güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, davacının aldığı en son ücretin 3.350 TL olup bu ücreti elden aldığını, davalının ise ...

Sitesi'nin yöneticisi olduğunu, müvekkilinin yukarıda belirtilen tarihler arasında sürekli ve aralıksız olarak çalışmış olmasına karşın sigortasının bugüne değin hiç yapılmadığını, anayasal hakkı olan sigortalılık hakkını ihlal eden site yönetiminin yaptığı bu davranışı haklı gösterecek hiçbir gerekçesi de bulunmadığını, Kat Mülkiyeti Kanunu uyarınca yöneticinin kat maliklerini temsilen pasif dava ehliyeti bulunduğundan, davayı sitenin yöneticisi olan ...'e karşı açtıklarını belirterek,

davacının Kuruma eksik bildirilen veya bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti ile bu çalışmalara ait yatırılmayan primlerin işverenden tahsiline, Kurum kayıtlarının düzeltilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı arasında hiçbir zaman işçi-işveren ilişkisi kurulmadığını, davacı tarafça, çalışma ve ücret tespitine havi iş bu davanın sadece -varsa- iş akdinin tarafı olduğu beyan edilen, işvereni konumundaki site yönetimine karşı açılması gerekirken, müvekkilinin haksız ve hukuka aykırı olarak davalı gösterildiğini, davacının çalıştığını iddia ettiği zaman kapsamı dahilinde yapmış oldukları araştırmalarda davacının dilekçesinde belirttiğinden çok daha az süre zarfında ve kısmi süreli hizmet vermiş olduğunu,

zira davacı yan her ne kadar hem apartman görevlisi hem de güvenlik görevlisi olarak hizmet verdiğini iddia etmekte ise de resmi bir site yönetiminin bulunmadığı dönemde; davacı tarafından ...'da iş aradığının ve kalacak yer ihtiyacı olduğunun belirtilmesi üzerine,

site yönetim görevini üstlenenlerden davacının akrabası olan ... tarafından iş bulana kadar o dönem boş olan kapıcı dairesinde kalabileceğinin belirtildiğini, davacının böylelikle kapıcı dairesine taşındığını, davacının kendi işlerini aksatmayacak şekilde apartman görevlisi olarak hizmete başlamak istediğini beyan etmesi üzerine davacının akrabası olan ... tarafından davacının günde iki-iki buçuk saat bina temizliği ve iki saat çöp alma işi için günde en fazla 4-4.5 saat olacak şekilde kısmi süreli işe başlatıldığını, ilgili sitede hiçbir zaman güvenlik hizmeti için personel çalıştırılmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının, davalı yanında 01.04.2020-14.09.2021 tarihleri arasında ayda 30 gün, asgari ücret ile kesintisiz çalıştığının ve Kuruma bildirilmeyen sigortalılık süresinin 524 gün olduğunun tespitine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil Kurum vekili özetle,

1.Öncelikle taraf teşkilinin sağlanması gerektiğini, müvekkili Kurum kayıtlarında ... adına kayıtlı bir işyeri bulunmadığını,

2.Hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, zira raporlarda davacının davalı işyerinde 01.04.2020 - 14.09.2021 tarihleri arasında çalıştığının tespit edilebileceğinin bildirildiğini, ancak Kurum denetmen raporunda davacının 20.04.2020 tarihinde çalışmaya başladığının tespit edildiğini, nitekim davacı sigortalının ... Sitesinde resmi kayıtlara göre 20.04.2020 tarihinde ikamet etmeye başlamış olup bu tarihten önce davacı sigortalının ikametine yahut çalışmasına dair hiçbir bilgi ve belgenin bulunmadığını,

3.Hatalı ve eksik inceleme sonucunda karar verildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Dava, 506 sayılı Kanun'un 79/10. (5510 sayılı Kanun’un m. 86/9.) maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde Mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların Mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”

Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Eldeki davada, davacı 01.04.20 20... .09.2021 tarihleri arasında ...'in yönetici olduğu ... Apartmanında kapıcılık hizmetlerini ifa ettiği iddiası ile hizmet tespiti davası açmış ve davalı olarak Yönetici ...'i göstermiş olup Mahkemece ... hakkında hüküm kurulmuştur. Ancak, davanın apartman yönetimini temsilen yöneticiye karşı açılması ve hükmün de apartman yönetimi işyeri hakkında kurulması gerektiğinin gözetilmemesi hatalıdır.

Diğer taraftan, davacının Kuruma şikayette bulunduğu, bunun üzerine 06.04.2022 tarihli İnceleme Raporunda davacı için işverenden 20.04.2020-14.09.2021 tarihleri arasında asgari prime esas kazanç üzerinden hizmet tesis edilmesi ile işe giriş ve işten ayrılış bildirgelerinin istenilmesine karar verilmiş, raporun gereği yerine getirilerek Kurum kayıtlarına işlenmiş olduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece bu hususlar gözetilmeyerek ayrıca resmi ikametgah kayıtları ile davacının binada oturmaya başladıktan sonra çalıştığına yönelik dosyada mevcut tanık beyanları dikkate alınmaksızın sigorta başlangıcının 01.04.2020 olarak kabul edilmesi ve mükerrer tespite yol açacak şekilde 20.04.2020-14.09.2021 tarihleri arası için tespit kararı verilmesi isabetsizdir.

Davacının 20.04.2020-14.09.2021 tarihleri arasındaki hizmetinin Hizmet Döküm Cetveline Kurum tarafından işlendiği anlaşıldığından bu tarihler yönünden konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına; 01.04.2020-19.04.2020 tarihleri yönünden ise davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR