Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/8799 K.2025/14934

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkiline, davalı Kurumca yapılan denetime istinaden, çalışanların kazançlarının eksik bildirildiği gerekçesiyle 2011/Ocak ile 2013/Ekim aylarına ilişkin prim tahakkuk ettirileceğinin bildirildiğini, tahakkuk edileceği belirtilen prim borcu ve gecikme zammını kabul anlamına gelmemek kaydıyla cezanın zamanaşımına uğradığını, dava konusu kararın gerçek duruma uygun olmayan ve bütüne sirayet etmeyen bir yöntemle, genelleme/kıyas/yorum yapılmak suretiyle alındığının açık olduğunu, müvekkili bankanın fazla çalışma ücretini eksik ödediğine ilişkin tespitlerin usul ve kanuna aykırı olduğunu,

itirazlarının Kurumun 17.11.2022 tarihli ... sayılı yazısı ile reddedildiğini belirterek, dava konusu Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle, Kurum işlemlerinin hukuka uygun olduğunu, davanın haksız olduğunu belirterek, usul ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "1-Davanın kabulüne, Rüzgarlı Sosyal Güvenlik Merkezi tarafından 22.10.2022 tarihli ... sayılı yazı ile 2011/Ocak ila 2013/Ekim ayları için tespit edilen fazla çalışma ücretinin re'sen tahakkuk ettirileceği belirtilen Kurum yazısına yapılan itiraza ilişkin davalı Kurumun 17.11.2022 tarihli ... sayı ile reddine dair işleminin iptaline" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile

"Dosyadaki bilgi ve belgelerden, kurum denetim görevlilerince davacı şirket hakkında düzenlenen raporda, bir kısım çalışanlara fazla çalışma sürelerine ait ücretlerin ödenmediği gerekçesiyle ek aylık ve prim hizmet belgesi talep edildiği ve yine davacı hakkında idari para cezası kesildiği idari para cezasına karşı idare mahkemesine açılan davanın kabul edilip, idari para cezalarının iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, sigorta primleri belirlenirken, sigortalıya fiilen yapılan ödemeler esas alınmakta olup, farazi bir ödeme esas alınarak prim tahakkuk ettirmek mümkün değildir.

Kurum, çalışanlara fazla çalışma alacaklarının ödenmesi gerektiği belirtilip, re'sen ek prim tahakkuku yoluna gidilmiş ise de, söz konusu dönemde çalışanlara fazla çalışma sürelerine ait ücretlerin ödendiğine dair herhangi bir bilgi ve belge bulunmamaktadır, dolayısıyla Mahkeme kararının yerinde olduğu, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı " belirtilerek davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili özetle, Banka Şube iş yerlerinde yılda 270 saati aşan fazla çalışma yapıldığını, denetimlerde banka çalışanlarıyla bizzat görüşüldüğünü ve beyanlarının alındığını, öte yandan banka hakkında çalışanların isimli -isimsiz ihbarlarının mevcut olduğunu,

Müfettişliklerince, davacıdan belirtilen fazla çalışmaların ücretlerinin ödenmesinin istendiğini, ancak, işveren vekillerinin güvenlik görevlilerine (ayda ortalama 67 saatlik) ile gişe yetkililerine (ayda ortalama 21 saatlik) ve işlem yetkililerine (ayda ortalama 16 saatlik) fazla çalışma ücretlerinin ödenmekte olduğu,

diğer personele ise, kendileriyle yapılan iş sözleşmelerinin 8. maddesinde düzenlenen "Personelin sözleşmede belirtilen aylık brüt ücretin dışında, her ne ad altında olursa olsun ek ücret talep edemeyeceği, belirlenen ücretin, işin özelliği ve yapabileceği fazla çalışmalar ile hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerindeki tüm çalışmaları nazara alınarak tespit edildiği" ifadesi gereğince, yılda 270 saate kadar olan fazla çalışma süreleri için, ayrıca fazla çalışma ücreti ödenmesinin gerekmediği gerekçesiyle ödeme yapmaktan kaçındıklarını,

Güvenlik görevlileri ile gişe yetkilileri ve işlem yetkililerine yapılmakta olan fazla çalışma ödemelerinin, fiili durumda yaptıkları fazla çalışma sürelerinin kısmi bir bölümünü karşıladığını, Çalışan diğer personelle yapılan iş sözleşmelerinin 8. maddesine dayanılarak "normal aylık ücretlerin, yılda 270 saate kadar olan fazla çalışmaları kapsayacak şekilde belirlendiğinden, ayrıca fazla çalışma ücreti ödenmesinin gerekmediği yönündeki" gerekçenin geçerli kabul edilmesi için gereken şartların mevcut olmadığını, ancak davacının ödeme yapmama tavrında direndiğini, Sonuç olarak Kurum işleminin mevzuata uygun olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR