Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/8952 K.2025/11986

İlk Derece Mahkemesince kesin olarak verilen kararın kanun yararına temyizen incelenmesi Adalet Bakanlığı tarafından istenilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde;Kurum sigortalısının 15.06.2021 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazası sonucu, geçici iş göremezlik ödemesinin tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın kaldırılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, davanın öncelikle zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği, geçici iş göremezlik zararının poliçe teminat kapsamı içinde bulunmadığını, alacağın likit olmaması nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini, kaza nedeniyle kusur oranlarının Adli Tıp Kurumunca tespit edilmesi gerektiğinden bahisle açılan davanın reddini talep etmiştir. Davalı şahıs vekili, davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmaması nedeniyle zaman aşımına uğradığını, davalı müvekkilinin kazada hiçbir kusurunun bulunmadığını, söz konusu tutanağın Afyonkarahisar 1. Sulh Ceza Hakimliği tarafından iptal edildiğini belirterek, açılan davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile zorunlu trafik sigortasının TBK 129. maddesinde üçüncü kişi yararına yapılan bir sözleşme hükmü olduğu, 2918 sayılı Kanun'un 88. maddesinde ve TBK 61. maddesinde müteselsil sorumluluk hallerinin düzenlendiği, trafik kazasında işleten, sevk eden ve sigorta şirketinin oluşan zarardan müteselsilen sorumlu olduğu, 5510 sayılı Kanun'un 21/4. maddesi gereğince davacının haklı olduğu belirtilerek, "Davanın kabulü ile 1-Afyonkarahisar İcra Dairesinin 2022/18578 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile % 20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine, " miktar itibariyle kesin olarak karar verilmiştir.

IV. KANUN YARARINA TEMYİZ

A. Kanun Yararına Temyiz Sebepleri

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik Adalet Bakanlığı kanun yararına temyiz isteminde.

5510 sayılı Kanun'un 21/4. maddesi gereğince hastalık sigorta kolundan ödenen geçici iş göremezlik ödemelerinin üçüncü kişilere kusurları oranında rücu edildiğini, davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde, davalının kusurunun bulunmadığını savunduğunu, ilgili hakkında resmi belge olan kaza tespit tutanağının düzenlenmesinde yalan beyanda bulunmaktan sürdürülen kovuşturma sonucunda davalı hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiğini, Afyonkarahisar 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 02.11.2022 tarih ve Değişik İş No: 2022/3764 D.

İş sayılı kararı ile 15.06.2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davalı ....'ye alkollü araç kullanmaktan uygulanan idari para cezası ile sürücü belgesine el konulmasına ilişkin işlemin iptaline karar verildiğinin belirgin olması karşısında davalı ...'nin kusur durumunun belirlenmesi ve hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken davalının savunmasının neden dikkate alınmadığı gerekçelendirilmeden “hukuki dinlenilme hakkını” ihlal edecek şekilde hüküm kurulmuş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararının kanun yararına temyizen incelenerek bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 15.06.2021 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle, davacı Kurum tarafından sigortalıya ödenen geçici iş göremezlik gideri yönünden Mahkeme hükmünün yerinde olup olmadığına ilişkindir.

1. Dosya kapsamı incelendiğinde, 15.06.2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle tutulan tutanakta araç sürücüsünün davalı ... olarak belirtildiği, Afyonkarahisar 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 15.09.2022 tarih ve 2022/677 E., 2022/605 K. sayılı kararı ile davalı ... hakkında resmi belge olan kaza tespit tutanağının düzenlenmesinde yalan beyanda bulunmaktan sürdürülen kovuşturma sonucunda davalı hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, Afyonkarahisar 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 02.11.2022 tarih ve Değişik İş No: 2022/3764 D.

İş sayılı kararı ile 15.06.2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davalı ...'ye alkollü araç kullanmaktan uygulanan idari para cezası ile sürücü belgesine el konulmasına ilişkin işlemin iptaline karar verildiği, İlk Derece Mahkemesince ilgili davalının kusurunun bulunup bulunmadığı araştırılmaksızın yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır.

2.5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun "İş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık bakımından işverenin ve üçüncü kişilerin sorumluluğu" başlıklı 21. maddesinin dördüncü fıkrasında "İş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edilir." hükmü düzenlenmiştir.

Anılan düzenleme uyarınca hastalık sigorta kolundan ödenen geçici iş göremezlik ödemeleri üçüncü kişilere kusurları oranında rücu edilebilmektedir.

3. Diğer taraftan, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yargılamaya hakim olan ilkeler ile ilgili Birinci Kısım İkinci Bölümünde yer alan, "Hukuki dinlenilme hakkı" başlıklı 27. maddesinden, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgililerinin, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip oldukları, bu hakkın; yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, Mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içerdiği anlaşılmaktadır.

3. Belirtilen açıklamalar ışığında somut olaya dönüldüğünde, İlk Derece Mahkemesince davalı ...'nin meydana gelen trafik kazasında kusursuz olduğunu savunması karşısında, davalı ...'nin kusur durumunun belirlenmesi ve hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, davalının savunmasının neden dikkate alınmadığı gerekçelendirilmeden “hukuki dinlenilme hakkını” ihlal edecek şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

V. KARAR