Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/8971 K.2025/14075

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalıya ait ...Unlu Mamulleri unvanlı işyerinde 01.09.2017-11.05.2022 tarihleri arasında hizmet akdine tabi ve kesintisiz olarak çalıştığının tespit edilmesine karar verilmesini istemiş; 07.07.2023 tarihli celsede; "...dava dilekçemizde her ne kadar talebimizi 01.09.2017 - 11.05.2022 olarak belirtmişsek de bu talep sehven yazılmıştır. Talebimizi 01.09.2017 – 11.05.2020 tarihleri arasındaki döneme hasrediyoruz” şeklinde beyanda bulunmuştur.

II.CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, davalı ile yakın akraba (hala-dayı oğlu) olduğunu, dava dilekçesinde ileri sürüldüğü gibi davacının davalıya ait işyerinde 01.09.2017-11.05.2022 tarihleri arasında çalışmasının söz konusu olmadığını, SGK kayıtları incelendiği takdirde görüleceği üzere davacının işyerinde yalnızca pandemi döneminde yaklaşık 1 aylık çalışmasının bulunduğunu, 1 ayın sonunda davacının işe gelmemesi nedeniyle iş akdinin sonlandırılarak işten çıkış bildirgesinin verildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; çalışma olgusunun yöntemince ispatlanması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile davacının davalı işverene ait 1289696 007 sicil numaralı iş yerinde 01.09.2017-15.04.2020 tarihleri arasında prime esas asgari ücret ile tam zamanlı olarak, SGK'ya bildirilen ve iptal edilmemiş çalışmaları dışlanmak suretiyle 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında çalıştığının tespitine fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; hizmet tespiti talep edilen süre boyunca davacının dava dışı iş yerlerinde sigorta kaydının bulunduğunu, esasen davacının bu iş yerlerinde çalışmadığını, bildirim yapılan dönemlerde davalıya ait işyerinde bilfiil ve kesintisiz çalıştığını, Mahkemece dava dışı işyerleri ile ilgili denetim raporları hazırlandıktan sonra karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verildiği belirterek hükmün bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, Mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini, çalışma olgusunun hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenemediğini, soyut tanık anlatımları ile sonuca gidildiğini, davacının çalıştığı tüm süre boyunca bildirimlerinin eksiksiz yapıldığını belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.

3.Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile usul ve yasaya aykırı karar verildiğini, eylemli ve gerçek çalışma olgusunun hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde somut ve inandırıcı delillerle ispat edilemediğini belirterek hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir. 1.Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2.Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7. maddesi gereğince 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

3.İnceleme konusu eldeki davada, davacı, davalıya ait işyerinde 01.09.2017 – 11.05.2020 tarihleri arasında kesintisiz ve sürekli çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiş, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulü ile davacının davalı işverene ait ... sicil numaralı iş yerinde 01.09.2017-15.04.2020 tarihleri arasında prime esas asgari ücret ile tam zamanlı olarak, SGK'ya bildirilen ve iptal edilmemiş çalışmaları dışlanmak suretiyle 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamında çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

4.Somut olayda, davacının talep konusu ettiği dönem içerisinde, 12.04.2018-29.07.2018 tarihleri arası dava dışı ... sicil sayılı ... işyerinden, 14.08.2018-25.03.2019 tarihleri arası dava dışı ... sicil sayılı ... işyerinden, 25.04.2019-20.05.2019 tarihleri arası dava dışı ... sicil sayılı ... İnş. Org... Tur. San. Tic. Ltd. Şti. işyerinden, 08.06.2019-31.01.2020 tarihleri arası dava dışı ... sicil sayılı ...Org. Ani. Işık ve Ses Sis. Tur. İnş...Ltd.

Şti. işyerinden ve 12.02.2020-30.06.2020 tarihleri arası dava dışı ... sicil sayılı ... unvanlı işyerlerinden hizmet bildiriminde bulunulduğu, davacı vekili tarafından Kurum kayıtlarına 26.04.2023 tarihinde intikal eden dilekçe ile anılan bildirimlerin gerçeği yansıtmadığının ve sahte olduğunun beyan edildiği, dosyada mevcut 30.11.2023 tarihli Kurum iç yazışmasında; davacının hizmetleri ile ilgili olarak, ... sicil sayılı ...işyeri hakkında sahte bildirim yönünden denetim sürecinin devam ettiği ve kontrol kaydının konulduğu, ... sicil sayılı ....

İnş. Org... Tur. San. Tic. Ltd. Şti. işyerinden yapılan bildirimlerin vergi müfettişi raporuna istinaden iptal edildiği, ... sicil sayılı ... Org. Ani. Işık ve Ses Sis. Tur. İnş...Ltd.

Şti. ve ... sicil sayılı ... unvanlı işyerleri ile ilgili olarak hizmet iptalinin bulunmadığının belirtildiği görülmekle, dava dışı ... sicil sayılı ... işyeri ile ilgili olarak Kurumca işlem yapılıp yapılmadığı, ... sicil sayılı ... işyeri hakkında sahte bildirim yönünden denetim sürecinin tamamlanıp tamamlanmadığı araştırılmadan, ayrıca hizmet iptali yapılmayan ancak davacının hizmetlerin iptalini istediği dava dışı işyerlerinin yargılamaya dahil edilmeden sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

5.Mahkemece yapılacak iş; dava dışı ... sicil sayılı ... unvanlı işyeri ile ilgili olarak Kurumca işlem yapılıp yapılmadığı, ... sicil sayılı ... unvanlı işyeri hakkında sahte bildirim yönünden denetim sürecinin tamamlanıp tamamlanmadığı araştırılmalı, bu kapsamda hizmet bildirimlerinin iptal edilmediği ancak davacının bildirimlerin iptalini istediği işyerleri yönünden bu hususun dava dışı işyerlerinin de hak alanını ilgilendirdiği ve davanın kamu düzenine ilişkin niteliği gereği Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 124. maddesi dikkate alınarak, dava dışı işyerlerine karşı husumet yöneltmesi için davacıya mehil verilmeli, davaya katılımı sağlanan işyerlerinin göstereceği bütün delilleri toplanmalı ve oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

VI. KARAR