Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/903 K.2025/7177

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 28.10.1999 tarihinde MEB bağlı ...

Kuşçu İlköğretim (Buca) okulunda okul aile birliğinin birlikte sorumluluğunda işe başladığını, ancak davalı Kuruma hizmetlerinin geç bildirildiğini, eski 506 sayılı yeni 5510 sayılı kanuna göre işçinin, Kuruma hizmetlerinin ne zaman ve ne şekilde bildirildiğini takip etme yetkisi ve imkânı bulunmadığını, bunun takibini sosyal hukuk devletinde davalı Kurumun yapması gerektiğini, belirtilen sebeplerle müvekkil davacının 28.10.1999 tarihinde bir gün olsa da çalıştığının tespitine karar verilmesini, dava ve talep etmiştir.

Davacı vekili 18.04.2017 tarihli celsede; dava dilekçelerini tekrar ettiklerini, işe giriş bildirgesi aslında bulunan imza, fotoğraf ve kimlik bilgilerinin müvekkile ait olduğunu, her ne kadar dava dilekçesinde 28.10.1999 tarihinde 1 günlük tespitten bahsetmiş iseler de müvekkilinin 28.10.1999 tarihinden itibaren başlayan hizmetinin devam edip süregelen hizmet olduğunu, halen de ...

Kuşçu İlköğretim Okulunda çalışmasına devam etmekte olduğunu, kendilerinin 28.10.1999 -01.12.2004 tarihi aralığındaki çalışmalarının tespitini talep ettiklerini, talep dilekçelerini ıslah ettiklerini belirtmiştir.

II. CEVAP

Davalı MEB vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; davacının 28.10.1999-01.12.2004 tarihleri arasında MEB bağlı İzmir İli Buca İlçesi ... Kuşçu İlk Öğretim Okulunda Okul Aile Birliği nezdinde çalıştığını bu çalışmasının tespitini istediğini, bu talebinin haksız olduğunu, hukuki ve yasal dayanaktan yoksun bulunduğunu, davacının ...

Kuşçu İlköğretim Okulunda Okul Aile Birliği tarafından okulun temizlik işleri için ve part-time olarak çalıştığını, Bakanlıkları aleyhine açılan davanın öncelikle husumet yokluğundan reddi gerektiğini, ayrıca davacının dava tarihinden geriye doğru 5 yıllık süreyi aşan çalışma iddiasının hak düşürücü süre nedeniyle reddi gerektiğini, Okul Müdürlüğünden edinilen bilgilerden davacının ilgili okulda okul aile birliği nezdinde part-time çalıştığını, davacının part-time çalıştığının sabit olduğunu,

ayrıca davacının işi gereği okulun kapalı olduğu yaz ve sömestr tatillerinde çalışmasının mümkün olmadığından sürekli ve kesintisiz çalışmanın mümkün olmadığını, hizmet tespit davalarının kamu düzenine ilişkin olduğu ve özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiğini, davacının fiili çalışmasını ispatlaması gerektiğini, yukarıda izah olunan ve resen gözetilecek sebeplerle davanın Bakanlık açısından husumet yokluğu nedeniyle reddine, ayrıca haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Feri müdahil SGK vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; davacının Kuruma karşı açmış olduğu bu dava ile sigortalı başlangıç tarihinin 28.10.1999 olarak tespitini talep ettiğini, davanın aşağıda anlatılan nedenlerle reddi gerektiğini, Kurumun fer’i müdahil olması gerekirken Kuruma karşı dava açıldığını, Kuruma karşı dava açılmasının Kanuna aykırı olduğunu, öncelikle davacının tespitine karar verilmesini istediği tarihlerin 506 sayılı Kanun'un 79. maddesi uyarınca (5510 sayılı Kanun'un 86 maddesi uyarınca) 5 yıllık hak düşürücü süreye uğradığını,

davacının çalıştığını iddia ettiği tarihte 506 sayılı Kanun'un 2. ve 6. maddeleri anlamında (5510 sayılı Kanun'un 4 madde ve 5 maddeleri anlamında) fiili sigortalı olarak adlandırılabilecek çalışmaları bulunduğunu ispatlamak zorunda olduğunu, Yargıtayın yerleşmiş içtihatlarına göre 506 sayılı Kanun'un 79/10 maddesine göre (5510 sayılı Kanun'un 86 maddesi) dayanılarak açılan bu tür hizmet tespiti davalarının kamu düzenini ilgilendirdiğinden özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiğini, sunulan nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 22.10.2019 tarihli kararı ile davanın kabulüne, davacının 1243804.035 sicil sayılı ... Kuşçu İlk Öğretim Okulu Okul Aile Birliğine ait "okul temizlik işleri" iş yerinde 28.10.1999 - 01.12.2004 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı ve eylemli olarak asgari ücretle 1833 gün çalıştığının ve 1833 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesinin 22.10.2019 tarihli kararının süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, dinlenen tanık ifadeleri esas alınarak davacının talep ettiği süreler yönünden kabul hükmü kurulmuş ise de davacının işe başlama 28.10.1999 tarihi ile ilgili araştırma eksik incelemeye dayalıdır.

Mahkemece, bu tarihi kapsar şekilde okul idarecileri ve öğretmenleri tespit edilip davacının ne zaman işe başladığı, kim tarafından işe alındığı açıklığa kavuşturulmalı, ayrıca okulun kapalı olduğu sömestr tatilinde ve yaz tatillerinde çalışıp çalışmadığı tespit edilerek çalışmanın kısmi çalışma mı yoksa tam zamanlı çalışma olduğunun tespit edilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile karar verilmesi bozma nedenidir, gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının 1243804.035 sicil sayılı ... Kuşçu İlk Öğretim Okulu Okul Aile Birliğine ait "okul temizlik işleri" iş yerinde 28.10.1999 - 01.12.2004 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı ve eylemli olarak asgari ücretle 1833 gün çalıştığının ve 1833 günlük çalışmasının kuruma bildirilmediğinin tespitine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davalı MEB vekili a.Davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, b.Hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, c.Davayı kabul etmemekle birlikte çalışmanın part-time olarak kabulüne karar verilebileceğini, ç.Eksik araştırma ile karar verildiğini beyan etmektedir. 2.Feri müdahil Kurum vekili: a.Çalışmanın yazılı belgelerle ispatının mümkün olduğunu, b.Hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddi gerektiğini, c.Eksik inceleme ile karar verildiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR