Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/9268 K.2025/17648

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının 14.4.2011-30.04.2011 tarihleri arasında iptal edilen sigortalı çalışmalarının fiili ve gerçek olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Davacı asil, 17.10.2018 tarihli duruşmada alınan beyanında, “davalıya ait ...’deki 2-3 katlı binanın alt kattaki koltuk talaş temizleme işinde çalıştığını, ayrıca iptal edilen 17 günlük sürede davalının ...’daki koltuk temizleme ile ilgili işyerinde çalıştığını” ifade etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... , davaya cevap dilekçesi sunmamış, duruşmada alınan beyanında dava konusu dönemde ... ve ...’de koltuk işi olduğunu, davacının bu şekilde birkaç yerdeki işyerlerinde nerede boşluk olursa orada olmak üzere çalıştığını, kaç gün çalıştığını hatırlamadığını beyan etmiştir. Davalı Kurum vekili, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 17.12.2019 tarihli kararı ile tanıkların işyeri adresi, işveren-patron isimleri, yapılan işle ilgili işyerine getirilip, götürülme şekli, ücretlerin ödenme ödenmeme durumu ve şekline ilişkin beyanları içerik itibariyle ... adresindeki işyerinde davalının ... ile aralarındaki sözleşmeye istinaden koltuk imalatı işyerinin temizlik vs. işlerinde taşeron olarak işin yapımını sağladığı, davacının da davalıya ait bu işlerin yapımında uyuşmazlık konusu dönemde fiilen çalıştığını ortaya koyar nitelikte bulunduğu,

bu hal itibariyle her ne kadar Kurum denetim raporu ile davacının bahse konu işyerinden bildirilen 2011 dönemindeki 17 günlük hizmetinin fiili çalışmaya dayanmadığı tespit edilmiş ise de; yargılama sırasında dinlenen tanıkların beyanları, işyerinin dönemde faaliyeti, tanıkların işyerinin faaliyetine ilişkin somut beyanları karşısında bahse konu denetim raporunun yetersiz ve eksik incelemeye dayandığı kabul edilerek,

Kurumun hizmet iptali ile giderek aylık kesme ve ödenmiş aylıkların iadesine yönelik işlemlerinin iptali gerektiği, davacının iptal edilen 14.04.2011-30.04.2011 tarihleri arasındaki 17 günlük hizmetinin gerçek ve fiili çalışmaya dayandığının tespiti gerektiği” gerekçesiyle davanın kabulüyle, davacının 2011 yılı Nisan ayı içerisinde toplam 17 gün iptal edilen sigortalılıklarına dair Kurum işleminin iptaline, davalı işyerinde 14.04.2011- 30.04.2011 tarihler arasında aralıksız çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 17.12.2019 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 01.12.2020 tarihli kararı ile özellikle davacı ile aynı dönemde birlikte çalıştıkları anlaşılan tanıklar ... ve ...'ın, davacının, dava konusu dönemde davalı işyerinde fiili olarak çalıştığını doğrulamaları; dinlenen diğer tanıkların yapılan işe, işyerlerine getirilip-götürülme şekillerine, ücretlerinin nasıl ödendiğine ilişkin olarak davacının iddialarını teyit edici nitelikteki beyanları;

dosya kapsamı, mevcut delil durumu, ilk Derece Mahkemesinin gerekçesi hep birlikte değerlendirildiğinde, davacının, Kurumca fiili çalışmaya dayanmadığı gerekçesiyle adına yapılan bildirimleri iptal ettiği dava konusu dönemde; davalı ile dava dışı ... arasında düzenlenen 30.06.2010 tarihli temizlik hizmetlerinin yerine getirilmesine ilişkin taşeronluk sözleşmesi kapsamında ... adresindeki koltuk imalatı yapılan işyerinin temizlik vs. işlerinde fiili olarak çalıştığının kanıtlandığının anlaşıldığı gerekçesiyle fer'i müdahil Kurumun istinaf başvurusunun ...nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 01.12.2020 tarihli kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "....Eldeki davada, Kurum denetmeni tarafından düzenlenen 15.12.2017 tarih ve 2017/GE/1584 sayılı raporda; ... sicil sayılı davalıya ait işyerinden 14.04.2011- 30.04.2011 tarihleri arasında davacı adına yapılan hizmet bildirimlerinin iptaline karar verildiği,

davacının “davalıya ait ...’deki 2-3 katlı binanın alt kattaki koltuk talaş temizleme işinde çalıştığını, ayrıca iptal edilen 17 günlük sürede davalının ...’daki koltuk temizleme ile ilgili işyerinde çalıştığını” beyan ettiği, ...’daki ... isimli işyerinde çalıştıklarını ifade eden tanıklardan ...;

patronunun ... isimli kişi olduğunu, davacıyı tanıdığını, davacıyı işyerinde gördüğünü, ancak tam hatırlayamadığını, ... ve ... ise davacıyı tanımadıklarını, patronlarının ... olduğunu beyan ettikleri, İlk Derece Mahkemesince, ... adresindeki işyerinde davalının ... ile aralarındaki sözleşmeye istinaden koltuk imalatı işyerinin temizlik vs. işlerinde taşeron olarak işin yapımını sağladığı, davacının da davalıya ait bu işlerin yapımında uyuşmazlık konusu dönemde fiilen çalıştığı kabul edilerek hüküm kurulduğu anlaşılmakta ise de, Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

Dosya kapsamından, davalı tarafından, “... Mah. ... Sok.N:...” adresinde ticarethanenin kiralanması için kiracı davalı ile kiraya veren ... arasında 10.10.2010 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ibraz edildiği, 15.12.2017 tarihli denetim raporunda, davalı adına Vergi Dairesinde kayıtlı şube işyerinin adresinin “... Mah. ... Sok. N:...

Osmangazi/Bursa” olduğu, şubede “plastik hammadde ve oto yedek imalatı ve toptan imalatı ve toptan satış” işleri ile iştigal edildiği, davalı ... ile işveren ... (... Mah. ... Sok.

N:...) arasında bir kısım tahmil, tahliye, zımparalama, istifleme ve temizlik işleri tanımlı işlerin yapımı için 01.07.2010-31.12.2011 tarihleri arası dönem için 30.06.2010 tarihinde imzalanan sözleşmenin ibraz edildiği, 15.12.2017 tarihli denetim raporunda “01.05.20 14... /MA/012 sayılı denetmen raporu sonucunda, davalı işyerinden bildirimleri yapılan bazı kişilerin, ...’a ait ... sicil numaralı işyerinde çalıştıkları tespit edildiğinden bu kişilerin denetime konu davalı işyerinden yapılan bildirimleri iptal edilerek ... işyerine aktarımı yapıldığının” tespit edildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacının çalıştığını beyan ettiği ... Mahallesi ve ... Mahallesinde bulunan işyerleri kapsamında araştırma yapılmadan, 01.05.20 14... /MA/012 sayılı denetmen raporu getirilmeden, davalının talep konusu dönemde yapılan bildirimlerin fiili ve gerçek bir çalışmaya dayalı olup olmadığı araştırılmadan yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

Yapılacak iş, 01.05.20 14... /MA/012 sayılı denetmen raporunu Kurumdan getirtmek, davacının çalıştığını beyan ettiği ... Mahallesi ve ... Mahallesinde bulunan işyerlerini tespit ederek, bu işyerlerine ait işyeri tescil dosyaları ve talep konusu döneme ait dönem bordrolarını celp etmek, bildirimin yapıldığı işyeri sahipleri, yetkili temsilcileri, bordrolara geçmiş ve fiilen çalıştığı tespit edilen çalışanların beyanını almak, ayrıca komşu işyeri işverenleri ve bordroda kayıtlı tanıkları belirlenip dinlenerek sonucuna göre çalışmanın fiili olup olmadığı hususunda tüm deliller toplandıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir. ..." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; gerek bozma öncesi dinlenen tanıkların beyanları gerekse de bozma sonrası dinlenen tanıkların beyanı özellikle ... ve ...’nun davacının fiilen çalıştığı yönde beyanları yapılan araştırma kapsamında getirilen vergi kayıtları ve emniyet tutanaklarında bu kişilerin komşu iş yeri sıfatın haiz olduklarının tespit edilmesi, yine anılan işyerlerinden sigortalılık bildirimi olan ve iptal edilmeyen tanık ...’nin davacıyı çalışırken gördüğüne dair beyanı birlikte değerlendirildiğinde davacının sigortasının iptal ediliği 17 günlük sürede fiilen çalıştığı kanaatine varılmış ve davanın kabulüne dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; kararın hatalı olduğunu, Kurum işlemlerinin yerinde olduğunu beyan ile İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR