Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/9302 K.2025/15358

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir. Kararın, davacı, davalı Kooperatif ve davalı Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvuruların esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı, davalı Kooperatif ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili özetle; 15.08.1998 - 21.09.2010 tarihleri arasında hizmet akdi ile sürekli olarak davalı işverenliğin ... ve ... adreslerinde kahya olarak çalıştığının tespitine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kooperatif vekili, davanın reddini talep etmiştir. 2.Davalı ... vekili, eylemli ve gerçek çalışmanın ispat edilmesi gerektiğini beyan ederek, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacının, ... iş yeri no.lu davalı işveren ...

Minibüs 1 No.lu Motorlu Taşıma Kooperatifi isimli iş yerinde 01.11.2003-31.12.2003 tarihleri arasında 120 gün, 01.04.2004-31.12.2004 tarihleri arasında 360 gün, 01.01.2005-31.12.2005 tarihleri arasında 360 gün, 01.01.2006-31.12.2006 tarihleri arasında 360 gün, 01.01.2007-31.12.2007 tarihleri arasında 360 gün, 01.01.2008-31.12.2008 tarihleri arasında 360 gün, 01.01.2009-31.12.2009 tarihleri arasında 360 gün, 01.01.2010-21.08.2010 tarihleri arasında 239 gün olmak üzere toplam 2519 gün süreyle 4/a kapsamında hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının dahili davalı ....

Tic. Ltd. Şti.'nin ... iş yeri sicil nol.u iş yerindeki 17.05.2008-04.11.2008 tarihleri arasındaki çalışmalarının iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı, davalı Kooperatif ve davalı Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili, tanık beyanlarıyla talep dönemine ilişkin fiili çalışmanın ispatlanmasına rağmen kısmen kabul kararının hatalı olduğunu beyan etmiştir. 2.Davalı Kooperatif vekili, iş sözleşmesinin zaman ve bağımlılık unsurlarının bulunmadığını, davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir. 3.Davalı Kurum vekili, Kurum kayıtlarının aksinin aynı nitelikte belgeler ile ispatlanması gerektiğini, hizmet akdine dayalı fiili ve tam zamanlı çalışmasının varlığının ispat edilemediğini beyan etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanun'un 79... sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa iş yerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde iş yerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.09.19 99... /21-510-527, 30.06.19 99... /21-549-555- 03.11.20 04... /21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Eldeki davada, Mahkemece verilen karar eksik araştırmaya dayalıdır.

Somut davada, davacı talebinde 15.08.19 98... .09.2010 tarihleri arasında dolmuş durağında kahya olarak çalıştığının tespiti iddiası ile dava açmıştır. Mahkemece, dinlenilen tanık beyanları ile hüküm tesisi yoluna gidilmiş ise de, araştırma karar vermeye yeterli değildir. Bu kapsamda, uyuşmazlık dönemi ve işverenler somut olarak ortaya konulmalıdır.

Davacının bu amaçla somutlaştırma kapsamında, 15.08.1998 tarihinde davalı kooperatifin henüz kurulmadığı, kooperaitifin 05.02.2002 de tescil edilmiş olup en erken 24.09.2009 tarihinde kapsama alındığı anlaşılmakla, davacının bu tarihten önce ne şekilde kimlere hizmet verdiği belirtilmek suretiyle açıklaması istenilmeli, bu tarih öncesi bağlamında tespit edilen iş verenler davaya dahil edilmeli, tüm dönemde bu hatta şoförlük yapan tanıklar şoförler odasından ve belediyeden kendi çalışma dönemleri de belirlenerek,

gösterilmek suretiyle tespit edilerek davacının çalışması kapsamında beyanlarına başvurulmalı, çalışmanın niteliği, çalışma dönemi ve iş verenler tereddütsüz ortaya konularak, sonuca gidilerek karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgulara gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI.KARAR